Danıştay 8. Daire E.2008/1645 K.2010/2069

Danıştay Tetkik Hakimi … Düşüncesi : İl özel idarelerinin görev ve yetki alanlarının il sınırları çerçevesinde belirlenmesi nedeniyle, ancak kendi il sınırları içerisindeki su kaynaklarının tahsisi hakkında karar verebileceği açık olan … İl Özel İdaresinin, … İl sınırları içerisinde kalan su kaynağı için tahsis kararı vermesi söz konusu olamayacağından, yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmayan işlemin iptali gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı … Düşüncesi : Dava …. Belediye Başkanlığı tarafından, … ili … İlçesi, … Köyü, … Yaylası sınırları içinden çıktığı iddia olunan … su kaynağının bir bölümünün … İli, … ilçesi, … Köyü Bölme Mahallesine tahsis edilmesine ilişkin … İl Özel İdaresinin … günlü kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Olay sırasında yürürlükte bulunan 3202 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Yasanın 2/e maddesinde; "Köy ve bağlı yerleşim birimlerine, askeri garnizonlara sağlıklı, yeterli içmesuyu ve kullanma suyu tesislerini yapmak, bu maksatla umuma ait sular ile kanunlarla köye ve köylüye devir ve tahsis edilmiş veya köyün veya köylerin eskiden beri intifaında bulunmuş olan suları; köylerin ve bağlı yerleşme birimlerinin, askeri garnizonların ihtiyacına göre tevzi etmek , kısmen veya tamamen başka köye, köylere bağlı yerleşme birimlerine askeri garnizonlara tahsis etmek ve tahsis şeklini değiştirmek. "Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır.

Aynı Yasanın 8. maddesinin (a) fıkrasında ise; "Köylerin; yol, köprü, içme ve kullanma suları ile askeri garnizonların içme ve kullanma sularının etüt ve proje işlerini yapmak Etüt Proje Dairesi Başkanlığının görevleri arasında sayılmıştır.

Anılan yasanın 32. maddesinin 2. tümcesinde" Bölge müdürleri, kendilerine bağlı kuruluşların amiri ve Genel Müdürlüğün taşra teşkilatındaki en yetkili temsilcisi olup, bölgesindeki işlemlerinden dolayı Genel Müdüre karşı sorumludur." hükmü yer almıştır.

Madde hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinde; Köy ve bağlı yerleşim birimlerine ve askeri garnizonlara sağlıklı yeterli içmesuyu ve kullanma suyunun tahsis ve yapımında Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün yetkili olduğu açıktır.

Bakılan olayda, su tahsis kararının Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü yetkili birimlerince değil, valilik kararıyla tesis edilmiş olması karşısında yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, hukuki, dayanaktan yoksun bulunan dava konusu işlemin iptali gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava; davacı Belediye Başkanlığı tarafından, … İli, … İlçesi, … Köyü, … Yaylası sınırları içinden çıktığı iddia edilen … Su Kaynağının bir bölümünün … İli, … İlçesi, … Köyü, … Mahallesine tahsis edilmesine ilişkin … İl Özel İdaresinin 20.10.2004 gün ve 2004/25 sayılı kararının iptali isteminden doğmuştur.

28.01.2005 gün ve 25710 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 13.01.2005 gün ve 5286 sayılı Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün Kaldırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1. maddesiyle Köye Yönelik Hizmetler Hakkında Kanun adını alan 3202 sayılı Yasanın 2. maddesinin (e) bendinde.

"Köy ve bağlı yerleşme birimlerine, askeri garnizonlara sağlıklı, yeterli içme suyu ve kullanma suyu tesislerini yapmak, geliştirmek ve yapımına destek olmak, sondaj kuyuları açmak, bu maksatla umuma ait sular ile kanunlarla köye ve köylüye devir ve tahsis edilmiş veya köyün veya köylerin eskiden beri intifaında bulunmuş olan suları; köylerin ve bağlı yerleşme birimlerinin, askeri garnizonların ihtiyacına göre tevzi etmek, kısmen veya tamamen başka köye, köylere, bağlı yerleşme birimlerine, askeri garnizonlara tahsis etmek ve tahsis şeklini değiştirmek" köye yönelik hizmetler arasında sayılmıştır.

04.03.2005 gün ve 25745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5302 sayılı İl Özel İdaresi Yasasının " İl özel idaresinin görev alanı" başlıklı 5. maddesinde; "İl Özel İdaresinin görev alanı il sınırlarını kapsar" hükmü yer almaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, …. Su Kaynağının 1/4 'ünün (2000 lt/sn) … İli, … İlçesi, … …, … Mahallesine tahsis edilmesine ilişkin … İl Özel İdaresinin 20.10.2004 gün ve 2004/25 sayılı kararının, davacı Belediye Başkanlığı tarafından, … İli, … İlçesi, … Köyü, …. Yaylası sınırları içinden çıktığı ileri sürülerek, iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün kaldırılmasından sonra köylere su tahsisi görevinin il özel idarelerince yerine getirileceği ve il özel idarelerinin su tahsisi ile ilgili karar verme yetkisinin ise, ilin mülki sınırları içinde bulunan su kaynaklarını kapsadığı açıktır.

Öte yandan, 04.03.2005 tarihli 5302 sayılı İl Özel İdaresi Yasasının yukarıda belirtilen, İl Özel İdaresinin görev alanının il sınırlarını kapsayacağı hükmü, dava konusu 20.10.2004 tarihli işlemden sonra getirilmiş ise de, İl özel idarelerinin kuruluşu herhangi bir şekle bağlı olmayıp, ilin kurulmasına dair kanunla kurulmakta ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona ermektedir. İşlem tarihinde yürürlükte bulunan İl Özel İdaresi Yasasında da, il özel idarelerinin görev ve yetki alanları il sınırları çerçevesinde belirlenmiştir. Bu itibarla, il özel idarelerinin görev ve yetki alanının il sınırlarının kapsamı ile sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

… İli, … Belediyesi tarafından, su kaynağının kendi sınırları içinde kaldığı ve suya ihtiyaçları bulunduğu iddiası ile Dairemizin E:2006/6412 sayılı esasında açılan davada yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; su kaynağının içinden çıktığı taşınmazın, 6831 sayılı Orman Yasası uyarınca oluşturulan 10 nolu Orman Kadastro Komisyonu tarafından 1975 yılında yapılan orman kadastrosu sonucunda yaylak olarak kullanılmak üzere Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılarak, … İli … Köyü, … yaylası mevkiinde bulunan taşınmaz olarak 23.05.1984 tarihli, sayfa no … sıra no: … numarasında … yüzölçümlü kültür arazisi vasfı ile Hazine adına tapuya tescil edildiği; su kaynağının … İli, … İlçesi, … Köyü mülki sınırları içerisinde yeraldığı belirtilmiştir.

Bu durumda, ancak kendi il sınırları içerisindeki su kaynaklarının tahsisi hakkında karar verebileceği açık olan … İl Özel İdaresinin, … İl sınırları içerisinde kalan su kaynağı için tahsis kararı vermesi söz konusu olamayacağından, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.