Danıştay 8. Daire E.2016/10338 K.2021/2707

Tic. Ltd. Şti Vekili : Av. …

2- (Davalı) … Belediye Başkanlığı - … Vekili : Av. …

İstemin Özeti : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmaların Özeti : Taraflarca savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi: … Düşüncesi : Davalı idarenin temyiz isteminin reddi, davacının temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava; Ulukışla-Adana-Mersin hattında yolcu taşımacılığı yapan davacı taşıma şirketinin Niğde ili, Ulukışla ilçesi, cadde üzerindeki durak yerinin değiştirilerek buna göre ücret belirlenmesine ilişkin … tarihli ve … sayılı Ulukışla Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince; dava konusu işlemin, her araç için aylık 72.00-TL durak işgal harcı ücreti alınmasına, dükkan kira işgal harcı bedelinin encümence 500,00-TL olarak belirlenmesine, durak işgal harcı ve dükkan kira bedeli olarak Belediyeye toplam 1.500,00-TL ücret ödenmesine ilişkin kısmına yönelik olarak; her ne kadar söz konusu ücretler durak işgal harcı ve dükkan kira işgal harcı olarak belirtilmişse de, düzenlemenin harç niteliğinde olmadığı,

Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca bir ücret olarak nitelendirilmesi gerektiği, söz konusu ücretlerden durak işgal ücretinin … tarihli ve … sayılı belediye meclisi kararında düzenlenmediği, söz konusu Meclis kararında işgal harcı olarak düzenlenen hususların hiçbirisinin encümen kararıyla talep edilen durak işgal harcıyla örtüşmediği, belirlenen tutarın da belediye meclis kararıyla uyumlu olmadığı, dolayısıyla meclis kararı olmaksızın "ücret" mahiyetiyle talepte bulunulmasının hukuka uygun olmadığı; kira bedelinin ise tarafların üzerinde serbest iradeleriyle tasarruf edebileceği bir alana ilişkin olduğu,

idarenin tek taraflı iradesiyle sözleşme kurmaksızın kira bedeli belirleyemeyeceği açık olduğundan, netice olarak, dava konusu işlemin dükkan kira işgal harcı ve durak işgal harcı belirlenmesine ilişkin kısımlarında bu yönleriyle hukuki isabet bulunmadığından işlemin bu kısmının iptaline; dava konusu işlemin belediye uhdesinde bulunan Kervansaray içerisindeki dükkan ve işyerlerinden yer tahsis edilmesine yönelik kısmı yönünden ise, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/p maddesi uyarınca belediye sınırları içerisinde durak yerlerini tespit etmek ve işletmenin belediyenin görev ve yetkileri arasında sayıldığı,

davalı idarece söz konusu yetki çerçevesinde, takdir yetkisi sınırları içerisinde kalınarak belediye sınırları içerisinde trafiği düzenlemek amacıyla hukuken kabul edilebilir gerekçeler sunulmak suretiyle durak yerlerinin belirlendiği anlaşıldığından, dava konusu işlemin davacı taşıma şirketine belediye uhdesinde bulunan Kervansaray içerisindeki dükkan ve işyerlerinden yer tahsis edilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı idarenin temyiz istemi yönünden;

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

Mahkeme kararının, dava konusu işlemin "dava konusu işlemin her araç için aylık 72.00-TL durak işgal harcı ücreti alınmasına, dükkan kira işgal harcı bedelinin encümence 500,00-TL olarak belirlenmesine, durak işgal harcı ve dükkan kira bedeli olarak Belediyeye toplam 1.500,00-TL ücret ödenmesine" ilişkin bölümünü iptal eden kısmı ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerekmektedir.

Davacının temyiz istemi yönünden;

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; belediyenin, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla ulaşım, şehir içi trafik hizmetlerini yapma veya yaptırmanın belediyenin görev ve sorumlulukları arasında olduğu, 15. maddesinin (p) bendinde; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek;

kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmenin, belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer aldığı, aynı Kanunun 17. maddesinde; belediye meclisinin, belediyenin karar organı olduğu

düzenlemesine, 18. maddesinde; belediye meclisinin görev ve yetkilerine, 34. maddesinde, belediye encümeninin görev ve yetkilerine, 84. maddesinde ise; bu Kanunla, belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle sınırlı olarak, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda bu Kanun hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümlerinin uygulanacağı hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelemesinden; davacı şirketin, Niğde ili, Ulukışla ilçesinde cadde üzerinde dolmuş durdurmasının ve yolcu indirme bindirmesinin trafik yönünden sakınca ve vatandaşların alışveriş yapmasında sorun yarattığı, esnafın bundan rahatsız olduğu gerekçesiyle Kervansaray içerisinde, davalı idare uhdesinde bulunan dükkan ve işyerlerinden yer tahsis edilmesine, ayrıca davacı şirketin 14 adet (büyük) dolmuşu olduğu için belediye meclisi kararına istinaden her araç için aylık 72,00-TL durak işgal harcı ücreti alınmasına, durak yanında uygun görülen belediyeye ait dükkanların kiraya verilmesine,

dükkan kira işgal harcı bedelinin encümence 500,00-TL olarak belirlenmesine, durak işgal harcı ve dükkan kira bedeli olarak belediyeye toplam 1.500,00-TL ücret ödenmesine ilişkin … tarihli ve … sayılı Ulukışla Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; belediye encümeninin genel olarak belediyenin günlük işlerini ve belediye meclisince alınan kararları yürütmekle görevli olmasına karşın, belediye meclisinin, belediyenin karar organı olması ve ilgili kanunda gösterilen esas ve usûllere göre seçilmiş üyelerden oluştuğu göz önünde bulundurulduğunda, karar organı olan belediye meclisinin görev ve yetkilerinin, yasada tahdidi olarak sayılan görev ve yetkilerle sınırlı olmadığı, 5393 sayılı Kanun'da belediyenin görev ve yetkileri arasında sayılan diğer konularda da belediye meclisinin görevli ve yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Kervansaray içerisinde davalı idare uhdesinde bulunan dükkan ve iş yerlerinden yer tahsis edilmesine ilişkin işlemde yetkinin, belediyenin karar organı olan belediye meclisine ait olduğu, belediye encümenin ise bu konuda karar alma yetkisinin bulunmadığı, bu nedenle Ulukışla Belediye Encümeni'nce tesis edilen işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu anlaşılmaktadır.