Danıştay 8. Daire E.2016/1618 K.2021/759

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalında Profesör Doktor ünvanı ve kadrosunda tam zamanlı öğretim üyesi olarak görev yapan davacı tarafından, performansa dayalı ek ödemelerin belirlenmesine dair ... Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun 09.07.2014 tarih ve 2014/25 sayılı kararının 2. maddesinin iptali ile 2014 mayıs döneminden beri eksik ödenen performansa dayalı 2000 TL ek ödemenin yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, Üniversite Yönetim Kurulu'nun 2014-25 sayılı kararın 2. maddesinin iptali istemiyle. İdare Mahkemesi'nde açılan E:… sayılı davada verilen … gün K:… sayılı kararla, söz konusu maddenin iptal edildiği, aynı işlemin iptali istemiyle açılan bu davada karar verilmesine yer bulunmadığı gerekçesiyle.

Üniversitesi Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının 2. maddesi hakkında karar verilmesine yer olmadığına; davacının Mayıs 2014 döneminden itibaren eksik ödenen 2000 TL performansa dayalı ek ödemelerin tarafına ödenmesi istemi açısından, adıgeçenin sözkonusu dönem içerisinde eksik ödenen performansa dayalı ek ödemenin ne kadar olduğunun ara kararı ile sorulması üzerine davalı idarece gönderilen bilgi ve belgelerden, davacıya belirtilen tarihlerde istemi olan 2000 TL'nin üzerinde eksik ödeme yapıldığı hususu anlaşıldığından istemine bağlı olarak 2000 TL döner sermaye ek ödemesi tutarının davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 12. maddesinde, "İlgililer haklarını ihlal eden bir idari işlem dolayısıyla Danıştaya ve idare ve vergi mahkemelerine doğrudan doğruya tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davalarını birlikte açabilecekleri gibi ilk önce iptal davası açarak bu davanın karara bağlanması üzerine, bu husustaki kararın veya kanun yollarına başvurulması halinde verilecek kararın tebliği veya bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararlardan dolayı icra tarihinden itibaren dava süresi içinde tam yargı davası açabilirler. Bu halde de ilgililerin 11 inci madde uyarınca idareye başvurma hakları saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tebligat ve cevap verme" başlıklı 16. maddesinin 4. fıkrasında; "Taraflar, sürenin geçmesinden sonra verecekleri savunmalara veya ikinci dilekçelere dayanarak hak iddia edemezler. (Ek cümle: 11/4/2013-6459/4 md.) Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalında Profesör Doktor olarak görev yapan ve aynı zamanda özel muayenehanesi bulunan davacı tarafından 11.7.2014 tarihinde yapılan başvuruyla, Mayıs Ayına ait tarafına ödenen döner sermaye ek ödemesinde büyük azalma olduğu belirtilerek bu konuda bilgi talep edildiği, davalı İdarece verilen 5.8.2014 günlü cevap yazısında, Yönetim Kurulu'nun 1.5.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 2014-25 sayılı oturumunda alınan kararın 2. maddesinde belirtilen düzenlemeye istinaden performans ücretinin hesaplandığının belirtilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince, davacı açısından eksik ödenen döner sermaye miktarının 16/09/2015 tarihli ara kararı ile sorulması üzerine 12/10/2015 tarihli davalı idarece verilen cevapta davacıya 12.156 TL ödenmesi gereken fark miktarı olduğunun belirtilmesi üzerine, talep ile bağlı kalınarak 2.000 TL maddi tazminatın kabulüne karar verildiği görülmektedir.

Tam yargı davalarında istemle bağlı olma kuralının sebep olduğu hak kayıplarının giderilmesi amacıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fıkrasına, 30.04.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanunun 4. maddesi ile ''Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir'' cümlesi,

aynı Kanunun 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanuna Geçici 7. madde olarak ''Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dâhil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır. '' cümlesi eklenmiştir.

Nitekim, 6459 sayılı Kanunun 4. maddesinin (Tasarının 3. maddesi) gerekçesinde, ''AİHM, devletin sorumluluğuna ilişkin tazminat davalarında, davacıların yargılamanın yavaş işlemesinden doğan zararlarını ortadan kaldıracak yeterli bir çözüm bulunmadığı yönünde ülkemiz aleyhinde ihlal kararları vermektedir. Düzenlemeyle, idarî yargıda açılan tam yargı davalarında talep edilen tazminatın daha yüksek olduğunun dava devam ederken anlaşılması durumunda, davacıya talep edilen miktarı arttırma hakkı verilmemesinin adil yargılama hakkının ihlali olarak kabul edilmesi sebebiyle, nihai karar verilinceye kadar ıslah suretiyle talep edilen tazminat miktarını arttırma hakkı tanınmaktadır.'' ifadesine yer verilmiştir.

Bu durumda, her ne kadar 2577 sayılı Yasa'da bu yönde açık bir düzenleme bulunmasa da hak kayıplarının önlenmesi amacıyla, tazminat davalarında mahkemelerce esas hakkında karar verilmeden önce bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise bilirkişi raporunun veya yoksun kalınan parasal hak davalı idareye hesaplatılmışsa idarenin hesaplamaya ilişkin cevabının tebliğ edilmek suretiyle ya da bunların hiçbirine başvurulmamış ise ara kararı ile dosyanın esas hakkında karar verilebilecek durumda olduğunun veya dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre karar verileceğinin davacıya bildirilerek tazminat talep miktarını artırmak isteyenlere ıslah hakkı imkanı tanınması hakkaniyet gereğidir.

Nitekim, davacı dava dilekçesinde "fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla" ifadesini kullanarak miktar arttırımında bulunabileceği ihtimalini de ortaya koymuştur.

Sonuç olarak uyuşmazlık konusu olayda, idare mahkemesince davalı idarenin davacıya performansa dayalı ek ödemelerinin eksik ödendiğinden bahisle maddi tazminat ödenmesine hükmedildiği halde karar verilmeden önce yukarıda belirtildiği şekilde davacıya ara kararı cevabına göre esas hakkında karar verileceğinin bildirilmediği, yani bir başka anlatımla davacıya 2577 sayılı Yasa'da tanınan miktar arttırım hakkını kullanmasına fırsat tanınmadığı anlaşıldığından, davacıya istenilen tazminat miktarını arttırma hakkı tanınmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.