Danıştay 8. Daire E.2016/4747 K.2021/1904

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, Muğla İli, Bodrum İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı mülkiyeti davalı belediyeye ait taşınmaz üzerinde kamu hizmetinde kullanılmak üzere "... Kültür ve Dayanışma Merkezi" vakıf binası "cemevi" yapılması ve sonrasında işletilmesi konusunda mülga Konacık Belediyesi arasında yapılan "... Kültür ve Dayanışma Merkezi İşletmesi Yönetim Planı ve Porotokolünün 12.maddesi uyarınca feshine ilişkin Bodrum Belediye Başkanlığının … gün ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince, davalı belediye ile yapılan protokol sonrasında yapı ruhsatını aldıktan sonra toplanan bağışlarla yapının bodrum ve zemin katın kaba inşaatını tamamladığı, sözkonusu inşaatların yapının bitirilmesine yönelik faaliyetler olduğu, bağışlarla yapılan bir yapının diğer inşaatlardaki gibi kısa sürede bitirilemeyeceği, ayrıca, protokolde inşaatın bitim süresine ilişkin bir hükmün bulunmadığı hususları dikkate alındığında, protokolün tek taraflı feshini haklı kılacak somut hiçbir bilgi ve bilgiye dayanamayan tek taraflı protokolün feshine ilişkin dava konusu belediye meclis kararında hukuka ve mevzuata uyarlık gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14/a maddesinde," İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut;

kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.

Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler." hükmüne.

15/a maddesinde,"Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak" hükmüne ve aynı Kanunun 75/c maddesinde ise"Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir.

Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir." hükmü yer almaktadır

Aynı kanunun 18/e maddesinde; "Taşınmaz mal tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmaza kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması halinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yıl geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı ayni hak tesisine karar vermek..." belediye meclisinin yetkileri arasında sayılmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı vakfın, Bakanlar Kurulu'nun 27.05.1998 tarih ve 98/11209 sayılı kararıyla kamu yararına kurulan vakıflardan olduğu, sözkonusu vakıf tarafından Muğla İli, Bodrum İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı mülkiyeti davalı belediyeye ait taşınmaz üzerinde kamu hizmetinde kullanılmak üzere "...

Kültür ve Dayanışma Merkezi" vakıf binası (cemevi) yapılması ve sonrasında işletilmesi konusunda mülga Konacık Belediyesi arasında "...

Kültür ve Dayanışma Merkezi İşletmesi Yönetim Planı ve Porotokol'ün yapıldığı, bu protokolün 11. maddesinde, faaliyet süresinin 20 yıl olduğu ve sürenin imalatın tamamlanmasıyla başlayacağı, yapının yapımına ilişkin bir sürenin öngörülmediği, yapılması öngörülen bina için … tarih ve … sayılı yapı ruhsatının düzenlendiği, 12.12.2014 tarihinde davalı belediyece yapıya yönelik olarak yapılan denetimde, inşaatın bodrum kat ve zemin katında kolonların döküldüğü, kaba inşaatın bir kısmının da yapıldığı,

ancak inşaatta uzun bir süreden beri bir faaliyet bulunmadığının tespit edilmesi sonucunda söz konusu protokolün 12.maddesi uyarınca feshine ilişkin Bodrum Belediye Başkanlığı'nın … gün ve … sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı Cumhuriyetçi Eğitim ve Kültür Merkezi Vakfına ilgili alanın tahsisinin yapılması yönünde Konacık Belediye Meclisince 07/03/2012 tarihinde karar alındığı Konacık Belediyesinin daha sonra kapatılarak Bodrum belediyesine devredilmesi üzerine bizzat Bodrum Belediye Başkanı tarafından imza altına alınan karar ile bahse konu taşınmazın tahsisine konu olan protokolün tek taraflı olarak fesih edildiği ve tahsisin iptaline karar verildiği görülmektedir.

İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca; yasada aksine bir düzenleme bulunmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanması zorunludur.

Bu hale göre, idare mahkemesince işin esasına girilerek yapılan değerlendirme sonucunda işlemin iptaline karar verilmiş ise de mevzuat da tahsis işlemini yapmakla yetkili kılınan belediye meclisinin, aynı şekilde bu tahsisin iptali konusunda da tek yetkili olduğu tartışmasız olup, aksine bir düzenlemenin de bulunmadığı görüldüğünden, Konacık belediye meclisince alınmış protokol imzalanması ve ilgili taşınmazın tahsisi kararının hem mevzuat hem de yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine belediye meclisinin alacağı bir karar ile iptal edilmesi gerekirken; bu ilkeye aykırı olarak belediye başkanınca tahsisin iptali yönünde işlem tesis edildiği görüldüğünden işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık görülmemiştir.