Danıştay 8. Daire E.2018/1032 K.2022/6064

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü: Dava; İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, … Mahallesi, … inci Sokak ile … üncü sokaktaki kilit parke taşların sürdürülen inşai faaliyet sırasında aralarında davacı şirketin de bulunduğu üç şirket tarafından bozulduğu gerekçesiyle 252.000,00 TL olarak hesaplanan bu zararın müştereken bu şirketlerden tahsili amacıyla alınan … günlü … sayılı encümen kararının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince verilen … tarih, E:… , K:… sayılı kararın Dairemizin 13/02/2017 tarih, E:2015/10029, K:2017/771 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyularak, belediye mallarına verilen zararların hesaplanarak zarar verenden tahsil edilmesine yönelik belediye encümenine verilmiş herhangi bir görev veya yetki bulunmadığı, her ne kadar belediye encümeninin Kanunlarla belirlenen cezaları verme yetkisi bulunmakta ise de, davacıdan tahsili istenilen tutar ne bir ceza ne de kanunla düzenlenmiş bir mali yüküm olmadığı,

davacıdan talep edilen tutar, belediye malına zarar verildiği iddiasıyla hesaplanan bir bedel mahiyetinde olup idari yoldan tahsili mümkün olmadığı, dolayısıyla haksız fiil nedeniyle belediye mallarına verilen zararın tahsilinin ancak adli yargı mercilerine başvurulması suretiyle talep edilmesi mümkün olup belediye mallarına haksız fiil suretiyle verilen zararın miktarının hesaplanarak davacıdan istenilmesine dair dava konusu encümen kararının davacı şirketi ilgilendiren kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin davacı yönünden iptaline karar verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Belediyenin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14. maddesinin (a) bendinde belediyenin mahalli müşterek nitelikte olmak koşuluyla, imar, su, kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel altyapı; çevre ve çevre sağlığı, şehiriçi trafik hizmetlerini yapıp, yaptırabileceği; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezalar vermek yetkisi ve imtiyazının olduğu; 34. maddesinin (ı) bendinde; encümenin diğer kanunlarda kendine verilen görevleri yerine getirmek görev ve yetkisinin olduğu hükme bağlanmıştır.

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunun 1. maddesinde; "Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatlar Kanununun 32 nci maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.

Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir." hükmü yer almaktadır.

Söz konusu madde 23.01.2008 günlü ve 5728 sayılı Kanunun 66. maddesi ile yeniden düzenlenmiş olup, ilgili kanun gerekçesinde; maddeyle fiilin niteliği dikkate alınarak Kabahatlar Kanununun 32. maddesine yollamada bulunulmuş, ayrıca yeni bir hüküm olarak, belediye hizmetlerinde etkinliğin sağlanması ve ilgili kişinin de bu kanunda belirtilen aykırılık hallerini süratle gidermesi olanağı sağlanmıştır, denilmek suretiyle belediyeye tanınan yetkinin amacı açıklanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; belediyelere bir çok görevler yükleyip, belli hizmetler için yetkiler veren belediye mevzuatı ve ilgili Yönetmelikte, kamu hizmetlerinin yürütümüne dair kararlarının uygulanabilmesini sağlayıcı, hizmetlerin etkinliğinin artmasını sağlayıcı cezai ve yaptırım hükümlerinin bulunmadığı,

belediyelerin yasal görevlerini ifa sırasında bu görevin yerine getirilmesini engelleyici davranışların cezalandırılması ile sorumluluk sahasındaki mallara verilen zarar ve ziyanın tazminine ilişkin bir yetkinin belediyelere tanınmadığı anlaşılmakta ise de, 1608 sayılı Yasanın 1. maddesinin belediyeleri bu hususlara ilişkin olarak yetkilendirdiği, bir başka ifade ile,

belediyenin kanunla yüklenen görevinin yerine getirmesini engelleyici bir davranışta bulunulması halinde, belediye encümenince, söz konusu davranışın ortadan kaldırılmasına karar verileceği, emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde söz konusu fiilin masrafları %20 zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden. İstanbul-Esenyurt. Mah. … sokak ile … sokakta 25/12/2009 tarihinde belediye ekiplerince yapılan kontrolde belediye tarafından yaptırılan parke kilit taşı yolların … ile … yapı şirketleri tarafından yapılan saha düzenlemesi ve hafriyat çalışmaları sırasında hafriyat kamyonları tarafından kullanılamaz hale geldiği tespit edilerek ve fotoğraflanmak suretiyle aynı tarihli tutanağın düzenlendiği, bilgi ve belgelerin ilgili birimlere iletilmesi üzerine,

zarar gören toplam 3.360 m² parke taşının Büyükşehir Belediyesi AYKOME kararıyla 2010 yılı için belirlenen 75,00.-TL birim fiyatı üzerinden hesaplanan 252.000,00.-TL'nin bölgede faaliyette bulunan üç şirketten ortaklaşa tahsil edilmesine yönelik dava konusu 14.01.2010 tarih ve 2010/70 sayılı belediye encümeni kararının alındığı bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile tarafların iddia ve savunmaları gözönüne alındığında davalı belediye tarafından … tarih ve … sayılı yazı ile davacıya bozulan yolun 3 gün içerisinde tamir ve bakımları yapılarak eski hale getirilmesi aksi takdirde belediye tarafından yapılarak masraflarının tahsil edileceğinin şirket genel koordinatörü … 'a ihtar edildiği, verilen süre içerisinde gerekli çalışma yapılmaması üzerine davalı belediye tarafından aynı sokakta kilit parke çalışmasının yeniden yaptırılarak hasarların giderildiği ve oluşan zarar nedeniyle hesaplanan miktar için dava konusu Encümen kararının alındığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca davalı belediye encümenince 1608 sayılı Yasada öngörülen prosedür işletilmek suretiyle, davacı tarafından verilen zarar ve ziyanın belli sürede giderilmesinin istenilmesi, giderilmemesi üzerine masrafın ilgilisinden tahsil edilmek üzere belediyece yerine getirildiği görüldüğünden, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını sonucuna varılmıştır.