Danıştay 8. Daire E.2018/6277 K.2022/6943

Dava konusu istem: Kara Harp Okulunda öğrenci olan davacı tarafından, Harp Okulu öğrencisi niteliğini kaybettiğinden bahisle okuldan çıkarılmasına ilişkin Kara Harp Okulu Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; ilgili düzenlemeler ile davacının babasının mahkum edildiği suçların tüm dosya kapsamı gözetilerek yapılan değerlendirmesinde; gerek suçlamanın bireysel niteliği, gerekse bu suçların işleniş ve cezanın veriliş tarihinin davacının öğrenciliğe kabulünden çok önceki tarihler olması, davacının okula kayıt ve işlem tarihi itibariyle reşit olması,

babasının mahkum olduğu suçların davacıya ve ileride yürütmesi muhtemel görevlerine etkisinin ne olduğunun ortaya konulamaması nedeniyle babasının mahkum olduğu fiillerden ötürü öğrencilik statüsünü kazanmış ve bir süre bu statüde bulunmuş olan ve hakkında hukuken geçerli kabul edilebilecek başka bir olumsuzluk bulunmayan davacının sorumlu tutulmasının hakkaniyetle bağdaşmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idare tarafından, yargılama esnasında verilen yürütmenin durdurulması kararı doğrultusunda Kara Harp Okuluna geri döndürülen davacının 2. sınıf askeri öğrencisi iken 669 sayılı KHK'nin 105. maddesi gereğince Kara Harp Okulundan ilişiğinin kesildiği,

Yıldız Teknik Üniversitesine naklen kaydedildiği ve bu sebeplede adıgeçenin iş bu dava nezdinde güncel menfaatinin kalmadığı iddia olunmakta ise de, dava konusu Kara Harp Okulu Yüksek Disiplin Kurulu Kararının geri alınmamış olması karşısında sözkonusu iddiaya itibar edilmesinin olanak bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusuna konu edilen kararın, usul ve esas yönünden hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, 2577 sayılı Yasanın 45/3. maddesi uyarınca başvurunun açıklanan gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının babası hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçu ve 2313 sayılı Kanuna aykırılık suçundan dolayı hapis ve adli para cezasının verildiği ve cezanın kesinleştiği, 4566 sayılı Harp Okulu Kanununda giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları öğrenimleri sırasında anlaşılanların okuldan çıkarılacağının düzenlendiği, Harp Okulları Yönetmeliğinde girişte aranılan "...c) Kendisinin, annesinin, babasının, kardeşlerinin ve velisinin;...3) Toplumca tasvip edilmeyen ve uygun görülmeyen kazanç yollarında çalışmamış ve halen çalışmamakta olması,

4) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikap, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabii mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç olmak üzere kaçakçılık, resmi ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma,

Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından birinden mahkumiyetinin bulunmaması,..." şartının davacıda bulunmadığının tespit edilmesi üzerine ilişiğinin kesildiği, ayrıca yürütmenin durdurulması uyarınca eğitime başlatılan davacının yargılama devam ederken çıkarılan 669 sayılı KHK uyarınca ilişiğinin kesildiği ve güncel menfaatinin kalmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının 2014/2015 eğitim öğretim yılında Kara Harp Okulunda öğrenimine devam ederken babasının ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla "uyuşturucu madde ticareti yapmak" suçundan 5 yıl hapis ve 250 gün adli para cezası ile "izinsiz hint keneviri ekme" suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı ve kararın ... Ceza Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla onandığının tespit edilmesi üzerine Kara Harp Okulu Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararı ile Harp Okulu öğrencisi niteliğini kaybettiğinden bahisle okuldan çıkarılmasına karar verildiği ve kararın 18/09/2015 tarihli onay ile kesinleşmesi üzerine ilişiğin kesildiği, söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

4566 sayılı Harp Okulları Kanununun 41. maddesine dayanılarak çıkarılan dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Harp Okulları Yönetmeliğinin 44. maddesinde " Harp okullarına, aşağıdaki koşulları taşıyan öğrencilerden, ihtiyaç duyulması halinde, yapılacak sınav veya benzer seçme usulünde başarılı olanlar alınır.

Aşağıda belirtilen bu koşullar dışındaki diğer giriş koşulları, kuvvet özelliklerine göre her yıl ilgili kuvvet komutanlığınca belirlenir ve yayımlanır. a) Türk vatandaşı olmak, b) Genelkurmay Başkanlığınca onaylanan sivil liselerin birinden diploma almaya hak kazanmış olmak, c) Kendisinin, annesinin, babasının, kardeşlerinin ve velisinin.

1) Tutum ve davranışları ile yasa dışı, siyasi, yıkıcı, irticai, bölücü ideolojik görüşleri benimsememiş, bu gibi faaliyetlerde bulunmamış veya bu gibi faaliyetlere karışmamış olması, 2) Türk Silahlı Kuvvetlerinin manevi şahsiyetine gölge düşürmemiş ve askerliğin şeref ve haysiyeti ile bağdaşmayacak fiil ve hareketlerde bulunmamış olması, 3) Toplumca tasvip edilmeyen ve uygun görülmeyen kazanç yollarında çalışmamış ve halen çalışmamakta olması,

4) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikap, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasnii, ırza geçmek, sarkıntılık, kız, kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayri tabii mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlar ile istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç olmak üzere kaçakçılık, resmi ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma suçlarından birinden mahkumiyetinin bulunmaması,

5) Yapılacak arşiv araştırması ve resmi güvenlik soruşturması sonucunda şüpheli ya da sakıncalı hallerinin bulunmaması, ç) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, affa veya zamanaşımına uğramış yahut para cezasına çevrilmiş veya ertelenmiş hükümlülüklerine ilişkin kayıtları adli sicilden çıkartılmış olsa bile bir cürümden hükümlü bulunmamak veya soruşturma altında olmamak, d) Nişanlı, evli, dul, hamile, çocuklu olmamak veya herhangi bir kadınla veya erkekle nikahsız olarak birlikte yaşamamak, e) Bir askeri okuldan, çıkmış veya çıkarılmış olmamak;

sivil okullardan ise, çıkarılmamış olmak, f) Okula karşı yönergede belirtilen uygun nitelikte sorumlu bir veli göstermek, g) Kuvvet özelliklerine göre, Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine uygun olarak, tam teşekküllü bir askeri hastahaneden "Askeri Öğrenci Olur" raporu almak, ğ) Harp okullarında yapılacak olan sınav, mülakat ve diğer seçim işlemleri sonundaki değerlendirme sıralamasında önceden belirlenen kontenjan içinde bulunmak,

h) "Askeri Okullara Alınan Öğrenciler ile Silahlı Kuvvetler Hesabına Fakülte ve Yüksek Okullarda Okuyan Öğrenciler İçin Yüklenme Senedi Düzenlenmesine ve Bu Okullardan Çeşitli Sebeplerle Ayrılacak Öğrencilere veya Kefillerine Ödettirilecek Tazminata Dair Yönetmelik"te belirtilen yüklenme ve kefalet senetlerini düzenlemek.", 61. maddesinde "Harp okulu öğrencileri aşağıdaki hallerde yüksek disiplin kurulu kararıyla okuldan çıkarılırlar... b) Disiplin notuna bakılmaksızın;...

2) Harp okullarına giriş koşullarını taşımadıkları öğrenimleri sırasında anlaşılanlar ile öğrenimleri süresince bu koşulları kaybedenler," hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemin, davacının babası hakkında uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçu ve 2313 sayılı Kanuna aykırılık suçundan dolayı hapis ve adli para cezasının verildiği ve cezanın kesinleştiğinin tespit edilmesi üzerine tesis edildiği görülmektedir.

Kamu görevlilerinin sadakat, tarafsızlık ve devlete bağlılık yükümlülüğü çerçevesinde devleti temsil eden ve millî güvenlik bakımından hassasiyet içeren bazı kamu görevlerine atanacak kişiler bakımından daha sıkı nitelikler aranması ve birtakım sınırlamaların getirilmesi doğaldır. Bu şekilde aranan nitelikler ve kanunlarda öngörülen kısıtlamalar, kamu hizmetinin etkin ve sağlıklı bir biçimde yürütülmesi amacına yöneliktir. Silahlı kuvvetler, emniyet gibi millî güvenlik açısından önem arz eden kurumlara personel alımında ilgili kamu hizmeti niteliği gereği bazı özel koşulların aranması gerekmekte olup, davacının aile bireylerinin eylemlerinin davacının kamu hizmetine girme hakkını engelleyecek biçimde değerlendirmeye alınmasının hukuka aykırı olmayacağı değerlendirilmektedir.

Nitekim Anayasa Mahkemesinin 2014/16941 başvuru numaralı kararında "47. Somut olayda başvurucu hakkında yapılan ve başvurucunun ailesine ait bilgiler içeren güvenlik soruşturmasına istinaden sözleşmenin feshedilmesi işlemini Mahkemenin hukuka aykırı bulmadığı görülmektedir.

Olayda başvurucunun karşı karşıya kaldığı söz konusu işlem millî güvenliğin sağlanması görevini yerine getirmeyi amaçlayan Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev alacak personelde birtakım özel koşulların aranmasının gerekmesiyle ortaya çıkmıştır.

Bu kapsamda başvurucunun aile bireylerinin eylemlerinin başvurucunun kamu hizmetlerine girme hakkını etkileyecek biçimde değerlendirmeye alınmasının -ilgili kamu hizmetinin niteliği dikkate alındığında- hakkaniyete aykırı sonuçlar doğuracağı söylenemez." ifadelerine yer verilerek benzer bir değerlendirme yapılmıştır.

Uyuşmazlık konusu olayda davacının babasının ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla "uyuşturucu madde ticareti yapmak" suçundan 5 yıl hapis ve 250 gün adli para cezası ile "izinsiz hint keneviri ekme" suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırıldığı ve anılan kararın ... Ceza Dairesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla onandığı görülmekte olup, Harp Okullarına giriş koşullarını düzenleyen Harp Okulları Yönetmeliğinin 44. maddesinde yer alan "Kendisinin, annesinin, babasının, kardeşlerinin ve velisinin ;...3) Toplumca tasvip edilmeyen ve uygun görülmeyen kazanç yollarında çalışmamış ve halen çalışmamakta olması,..." koşulunun davacıda bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda girişle ilgili şartları taşımadığı anlaşılan davacının ilişiğinin kesilmesine yönelik tesis edilen Yüksek Disiplin Kurulu kararında hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali kararını onayan Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.