Danıştay 8. Daire E.2018/6566 K.2021/5497

Dava konusu istem: …. Üniversitesi İktisat Fakültesi Uluslararası İlişkişler Bölümünde Araştırma Görevlisi olarak görev yapmakta olan davacı tarafından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125.maddesinin E bendinin (a) ve (g) bentlerinde yer alan disiplin eylemlerini işlediğinden bahisle, ''Devlet Memurluğundan Çıkarma'' cezası ile tecziyesine ilişkin YÖK Yüksek Disiplin Kurulu'nun 04/05/2016 tarih ve 2016/38 sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; olayda, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; davacının … tarihinde sosyal medyada yaptığı paylaşımda ''Özel harekat polisi resmi üniformalı resmi katildir. Evet, bütün üniformalı polisleri aynı kefeye koyuyorum.

Onlarca yıldır bu zulme rağmen hala istifa etmemiş, lanet olsun dememiş, ne kadar polis varsa kuru yaş farketmez yansın alayı su veren itfaiyenin hortumu, varsın iki yaşında çocuğu olsun, varsın nişanlı olsun, duyarlılığınızı, hümanizminizi halk ölürken gösterin, katiller değil'' ifadelerine yer verdiği, alıntısı yapılan davacı paylaşımının yaşanan somut bir olay nedeniyle duyulan anlık bir öfke, kızgınlık ya da hiddet sonucu değil onlarca yıldır polisin zulüm yaptığı belirtilerek ve ayrım yapılmaksızın yansın denilerek bütün polislerin hedef gösterilmesi suretiyle ideolojik ve siyasi amaçla yapıldığı,

davacı paylaşımının gerek sosyal medya, gerekse ulusal basın aracılığıyla yayıldığı, söz konusu ifadelerin davacının kurumunda bilindiğinin tartışmasız olduğu, dolayısıyla siyasi ve ideolojik içerik taşıyan paylaşımının davacının görev yaptığı kurumun huzur, sükun ve çalışma düzenini bozacak nitelikte olması nedeniyle davacı tarafından yapıldığı tartışmasız olan paylaşımın 657 sayılı Yasanın 125/E-a maddesi kapsamında kaldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

657 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasının suç ve cezaların kanuniliği ilkesine aykırılık oluşturduğu, söz konusu facebook paylaşımında ideolojik amaçlı bir bildiri yayınlamadığı, facebook hesabının kurumsal veya profesyonel değil arkadaşlarına açık bir hesap olduğu, facebook hesabındaki paylaşımı …'nin öldürülme anına ilşkin videoyu izledikten sonra kapıldığı heyecan, üzüntü ve dehşet sonrası yazdığı, düşünce özgürlüğünün bir çok uluslararası belgede korunduğu, disiplin suçu işlediğine ilşkin iddiaları kabul etmediği, internette kendine özel hesabında yaptığı paylaşımın memurluk sıfatı ile ilgisinin bulunmadığı, adil yargılanma hakkının kısıtlandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İstemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- Dava, Anadolu Üniversitesi … Fakültesi Uluslararası İlişkişler Bölümünde Araştırma Görevlisi olarak görev yapmakta olan davacı tarafından; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125.maddesinin E bendinin (a) ve (g) bentlerinde yer alan disiplin eylemlerini işlediğinden bahisle, ''Devlet Memurluğundan Çıkarma'' cezası ile tecziyesine ilişkin YÖK Yüksek Disiplin Kurulu'nun 04/05/2016 tarih ve 2016/38 sayılı kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Disiplin cezaları, kamu görevlilerin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı eylemine karşı düzenlenmiş yaptırımlardır. Kamu hizmetinden sürekli uzaklaştırma gibi ağır sonuçlara yol açan disiplin cezalarının, ağırlığı ve önemi nedeniyle Anayasa'nın 38. maddesindeki suç ve cezalara dair kurallara tabi tutulacağı açıktır.

Kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi uyarınca, ceza yaptırımına bağlanan her bir eylemin tanımının yapılması ve kanunun hangi eylemleri suç sayarak yasaklandığının hiç bir kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirtilmesi gerekir. Suç tanımlanması yapıldıktan sonra, suçun karşılığı olan cezanın ve suç sayılan eylemi gerçekleştiren kamu görevlisinin hangi disiplin kuralını ihlal ettiğinin açık bir şekilde ortaya konulması da zorunludur. Söz konusu eylem mevzuatta öngörülen tanıma uymuyorsa verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olacağı açıktır.

Olayda da, davacının eyleminin, ideolojik veya siyasi bir eylem olarak tanımlanamayacağı, çünkü eylemin, bu tanımın gerektirdiği unsurları taşımadığı görülmekte olup işlemin, dayanağı 657 sayılı Yasa'nın 125/E-a maddesiyle örtüşmediği görülmektedir.

Diğer yandan davacının eyleminin aynı Yasa'nın 125/E-g fıkrasında yer alan memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı, utanç verici hareketlerde bulunmak kapsamına girmediği, davacıya isnat edilen fiilin bu maddede bahsi geçen eylem kapsamında olmadığı görülmektedir.

Bu durumda davacıya verilen cezanın, 657 sayılı Yasa'nın 125. maddesinin E bendinin (a) ve (g) alt bentleri kapsamında değerlendirilemeyeceği, diğer bir ifadeyle davacının fiil ile disiplin cezasına esas alınan disiplin suçunun örtüşmemesi nedeniyle, hukuka uygun olmadığı ve "fiilin kanundaki suç tanımına birebir uygun olması" şeklinde tanımlanan "tipiklik" şartının olayda gerçekleşmediği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan davacının eylemi ile verilen ceza değerlendirildiğinde, cezanın sonuçları yönünden orantılılık-ölçülük ilkelerine uyarlık bulunmadığı gibi, eylemle verilen ceza arasında adil bir denge de bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle hukuka aykırı işlemin iptali gerekirken, davayı reddeden Mahkeme kararının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.