Danıştay 8. Daire E.2019/2729 K.2023/5433

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait … plakalı aracın yetki belgesi bulunmadığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 17/08/2016 tarihli Balıkesir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dilekçesinde belirtildiği ve dava dosyasına sunulu tutanaklarla da tespit edildiği üzere söz konusu araçla belediye sınırları içerisinde personel yolcu taşımacılığı yapıldığı hususu sabit olduğundan ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapılması nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek. 2/3 maddesi uyarınca aracın, trafikten 60 gün süreyle men edilmesine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen … gün ve E:…, K:… sayılı kararda; belediyeden izin alınmaksızın belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemle 60 gün süreyle trafikten men edilen … plakalı aracın davacı şirketin üzerine kayıtlı özmal araç olduğu, olay tarihinde, davacı şirketin kendi işyerinde çalışmakta olan personelinin ikametlerinden işyerine götürüldüğü sırada dava konusu işlemin tesis edildiğinin anlaşıldığı,

bu duruma göre özmal aracıyla kendi personelini taşıdığı anlaşılan davacı şirkete ait araçla olay sırasında 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesi kapsamında ticari taşımacılık yapıldığından bahsedilemeyeceğinden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yolcu- personel taşıma işinin bir ticari faaliyet olduğu, bunun ücretli veya ücretsiz olmasının işin ticari yönünü değiştirmeyeceği, Balıkesir Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesinin 17. maddesi gereği personel servis taşımacılığı için güzergah izin belgesinin alınması gerektiği, şahsi bir otomobil ile değil şirkete ait bir araç ile şirket personelinin taşınmasının personel taşımacılığı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı şirkete ait araç ile taşımacılık işi yapılmadığından herhangi bir yerden izin alınmasını gerektiren bir durumun söz konusu olmadığı, davacı şirketin sıfır ve ikinci el araç alım-satım işi ile iştigal ettiği, herhangi bir servis veya taşımacılık işi yapmadığı, olay günü araç sürücüsünün aynı işyerinde çalışan arkadaşları ile birlikte işyerine giderken trafik ekiplerince durdurularak dava konusu hukuka aykırı cezanın yazıldığı, dosyaya sunulan 09.09.2016 tarihli "tutanak" isimli belgenin aracın trafikten men edildiği tarihten sonra düzenlendiği, araçta bulunduğu iddia edilen kişilerin isimleri, ifadeleri ve imzalarının alınmadığı,

tutanağın tek taraflı düzenlendiği, taşımacılık olgusunun somut bilgi ve belgelerle ispat edilemediği, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir.

...

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmü yer almış; aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde ise; "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir: (...) d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" (...) hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin kesin olarak verdiği kararları dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

2918 sayılı Kanunun Ek 2/3. maddesinde, ilgili belediyeden izin veya ruhsat alınmaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımak fiili yaptırıma bağlanmış olup davacı şirketin öz malı olan aracı ile kendi personelini taşıdığı sabit olduğundan yapılan işin ticari nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır.

Buna göre; davacı şirketin beyanı gereği esas ticari faaliyetinin sıfır ve ikinci el araç alım satımına ilişkin olduğu, yolcu taşımacılığı olmadığı da dikkate alındığında dava konusu işlemle bahsi geçen aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın 2577 sayılı Kanunun 46/1-d bendinde yer alan "Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" kapsamında bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.