Danıştay 8. Daire E.2019/3303 K.2021/1724

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Antalya İli, Kemer İlçesi, … Mahallesi … Parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca doğrudan satışına ilişkin başvurusunun reddine dair … tarihli, … sayılı Kemer Mili Emlak Müdürlüğü işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:.., K:… sayılı karar ile; daha önceden Orman Genel Müdürlüğü'ne tahsis edilmiş olan, Beydağları Milli Parkı sınırları içinde kalan, tohumlama ile kızılçam ormanı haline getirildiği belirtilen ve bu nedenle 6292 sayılı Kanun'un 6/12. maddesindeki hüküm kapsamında kalan taşınmazın davacı şirkete satışı başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu taşınmazın dava tarihi ve talep tarihi itibarıyla davacı şirketçe ekilip biçilen ve zilyetliğinde olan bir yer olduğu, mahkemece uzman orman ve fen bilirkişileri marifetiyle mahallinde keşif yapılması gerekir iken bu yasal gerekler yerine getirilmeden verilen kararın eksik incelemeye dayalı olarak verildiği, dava konusu yerin hem Maliye Hazinesi kayıtlarında hem de orman idaresi kayıtlarında 2/B vasfında olduğu, tarla vasfında ve kök zilyedi … tarafından imar ve ihya edilerek zilyet edildiği belirtilerek orman sınırları dışına çıkartılmış yer olduğunun resmi komisyon raporları ile sabit olduğu,

idari bir işlemle bu vasfın ortadan kaldırılmasının, resmi kayıt ve belgelerin, müvekkili şirketin Anayasal ve Kanunlarla kazanılmış haklarının idari işlemle yok sayılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından; Antalya İli, Kemer İlçesi, … Mahallesi … parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca hak sahibi olduğundan bahisle tarafına doğrudan satılması istemiyle davalı idareye başvuruda bulunulmuştur. Davacının başvurusunun, doğrudan satışı istenilen taşınmazın orman vasfıyla Hazine adına kayıtlı olduğu ve 6292 sayılı Kanun kapsamına girmediği gerekçesiyle reddine ilişkin 13/03/2017 tarihli, 767 sayılı Kemer Mili Emlak Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Ormanların korunması ve geliştirilmesi" başlıklı 169. Maddesinde; "Devlet, ormanların korunması ve sahalarının genişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yanan ormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım ve hayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir.

Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanları kanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülk edinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz...." hükmü yer almaktadır.

6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanunun "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "...bu Kanun ile 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 2 nci maddesi gereğince Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesinin amaçlandığı ve Kanunun, 6831 sayılı Kanunun 2 nci maddesine göre Hazine adına orman sınırları dışına çıkarılan yerler hakkında uygulanacağı..." belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un “Hak sahibi, başvuru ve doğrudan satış" başlıklı 6. maddesinde ise;

"(1) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenen güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulan tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilen kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler bu Kanuna göre hak sahibi sayılır.

(2) 2/B alanlarında bulunan taşınmazlar hakkında bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra düzenlenecek güncelleme listelerine veya kadastro tutanaklarına ya da kesinleşmiş mahkeme kararlarına göre oluşturulacak tapu kütüklerinin beyanlar hanesine göre; bu taşınmazların 31/12/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhdesatın sahibi olarak gösterilecek kişilerden bu taşınmazları satın almak için süresi içerisinde idareye başvuran ve idarece tespit edilen satış bedelini itiraz ve dava konusu etmeksizin kabul edenler de hak sahibi sayılır.

(3) Hak sahiplerinden birinci fıkra kapsamında olanlar bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde, ikinci fıkra kapsamında olanlar ise, güncelleme listelerinin tescil edildiği veya kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren sekiz ay içinde idareye başvurarak, bu taşınmazların bedeli karşılığında kendilerine doğrudan satılmasını isteyebilirler.

...

(11) Hak sahibi olmadığı belirlenen başvuru sahiplerine, bu Kanundan yararlanamayacakları gerekçeleriyle birlikte bildirilerek başvuru bedeli aynen ve faizsiz olarak iade edilir.

" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasamızın "Ormanların korunması ve geliştirilmesi" başlıklı 169. maddesinde devlet ormanlarının özel mülkiyete konu olamayacağı açıkça belirtilmiş olup, 6292 sayılı Kanun'un “Hak sahibi, başvuru ve doğrudan satış" başlıklı 6. maddesinde ise 2/B alanlarında bulunan taşınmazların 31/11/2011 tarihinden önce kullanıcısı ve/veya üzerindeki muhtesatın sahibi olarak gösterilen kişilere satışına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.

Olayda, dava konusu taşınmazın 1975 yılında 6831 sayılı Kanun'un 2/B maddeleri uyarınca orman dışına çıkarıldığı, ancak Orman Genel Müdürlüğü Kadastro ve Mülkiyet Dairesi Başkanlığı'nın 13/09/1999 tarihli başvurusuyla taşınmazın orman dışına çıkarıldığı halde eylemli orman olduğu, devlet ormanı olarak muhafazasında orman bütünlüğünün korunması açısından yarar bulunduğu, ayrıca anılan taşınmazın Beydağları Milli Parkı sınırları içinde kaldığı gerekçesiyle Orman Genel Müdürlüğü'ne tahsisinin yapılmasının talep edildiği,

Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün 11/10/1999 tarihli, 034786 sayılı yazılarında, mülga 2924 sayılı Kanun uyarınca işlemin Orman ve Köyişleri Genel Müdürlüğü tarafından değerlendirilmesi gerektiğinin bildirildiği, akabinde 07/03/2000 tarihli, 111 sayılı olur ile Orman Genel Müdürlüğü'ne tahsis edildiği, dava konusu taşınmazın tapu kaydının incelenmesinden ise taşınmazın 6292 sayılı Kanunun 6. maddesinde sayılan 2/B alanlarında bulunan taşınmazlardan olmayıp, devletin hüküm ve tasarrufu altında orman niteliğinde taşınmazlardan olduğu anlaşılmakta olup, bu taşınmazların özel mülkiyete konu olamayacakları açıktır.

Öte yandan, dava konusu taşınmazın ormancılık faaliyetlerinde kullanılmak üzere Orman Genel Müdürlüğü’ne tahsisine dair 07/03/2000 tarihli olur işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle davacı şirket tarafından açılan davanın reddine yönelik verilen ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı davacı şirket yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davacı şirket tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmiş ise de, davacı şirketin anılan kararı temyizi üzerine Danıştay 8. Dairesinin 23/03/2021 tarih ve E:2019/1415, K:2021/1723 sayılı kararı ile temyiz isteminin reddine ve anılan kararın onanmasına karar verilmiştir.

Bu durumda; tapu kaydında orman niteliğinde bulunan ve 6292 sayılı Kanun'un amacı ve kapsamı göz önüne alındığında doğrudan satışı mümkün olmayan dava konusu taşınmazın doğrudan satışı talebine ilişkin başvurunun reddine yönelik davaya konu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.