Danıştay 8. Daire E.2020/1166 K.2024/4870

Dava konusu istem: Davacı tarafından; ... plaka sayılı araç ile, ilgili kuruluştan izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... plakalı araca ilişkin ...

Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü Turizm Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi bulunmadığı, dava konusu işleme dayanak tutanağın... tarihinde tutulduğu, tutanağın iki adet polis memuru ve sürücü ... tarafından imzalandığı, tutanakta "....plakalı aracın sürücüsüyüm avrupa korsan taksi durağında çalışıyorum son yolcumu indirdikten sonra yunus polisler beni ve aracı aldı yolculuk ücreti olarak 100 TL aldım yolcunun bilgileri bende mevcut.. " ifadesinin yazılı olduğu, söz konusu tutanağın, tutanağı imzalayan polislerin trafik seyir halinde iken yapılan kontroller neticesi tutulmadığı,

aracında uyuşturucu madde (esrar) bulundurmaktan dolayı şüpheli olarak gözaltındaki sürücünün ifadelerinden yola çıkarak, yunus polis ekiplerinin talebi ile, trafik polislerince tutulduğu, dosyadaki 10/06/2019 tarihli tutanağın 12 adet polis tarafından imzalandığı, diğer tutanakta dava konusu araçta ve araç sürücüsünde esrar bulunduğunu, 500 TL para cep telefonu ve sim karta el konulduğunu belirtilmesine rağmen araçta bir başka şahsın bulunduğuna araçta izinsiz yolcu taşındığına yönelik bir tespitin bulunmadığı,

uyuşturucu madde bulundurmaktan dolayı göz altındaki araç sürücüsünün beyanından yola çıkılarak somut tespit bulunmaksızın tesis edilen tutanağın usulüne uygun olmadığı, uyuşturucu madde bulundurmaktan dolayı göz altındaki şahsın ifadesinin işlem tesis etmek için tek başına yeterli olmayacağı anlaşıldığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi Kararıyla, ... tarihli tutanakta, araç sürücüsünün avrupa korsan taksi durağında çalıştığı, 100,00TL ücret aldığı, yolcunun araçtan indikten sonra yunus ekipleri tarafından aracının ve kendisinin alındığını beyan ettiği ve söz konusu tutanağı imzaladığı,

bu durumda usulüne uygun olarak düzenlenen ve araç sürücüsü tarafından imzalanan tutanakla ticari taksi mahiyetinde çalıştırılan davacıya ait aracın, ilgili belediyeden izin almaksızın belediye sınırları içinde yolcu taşımacılığı yapma faaliyetinde kullanıldığının tespit edildiğinden bahisle 2918 sayılı Yasanın Ek.2/3-a maddesi kapsamına girdiğinden tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, aleyhine kesilmiş olan trafik cezasının haksız ve mesnetsiz olduğu, olayda ticari taşınma bulunmadığı, otomotiv firması olduğu ve araç hakkında söz konusu işlemler gerçekleştirildiği sırada, aracın 3.kişinin sevk ve idaresinde olmasından dolayı araçla bir ticari taşıma yapılmış olsa dahi kendilerinin bu ticari taşımada ve trafikten men cezası kesilmesinde bir kusurunun bulunmadığı, araç hakkında trafikten men cezası verilmesinin hukuk devleti ilkesi ile suç ve cezanın şahsiliği ilkesine aykırı olduğu,

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu E:2014/52, K:2014/139 numaralı ve 11/09/2014 tarihli kararı ile ticari taşımacılığa konu aracın kiralık araç olması durumunda ruhsat sahibine ceza verilmesinin başta cezaların şahsiliği ilkesi olmak üzere, hukuk devleti ve belirlilik ilkelerine aykırı olacağına karar verildiği, kendilerinin araç sahibi olmak dışında somut olayda herhangi bir fiili olmadığı, kusuru bulunmaksızın hakkında yaptırım uygulanmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Ayrıca davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde Anayasa Mahkemesi'nin 11/09/2014 tarih, E:2014/52 K:2014/139 sayılı iptal kararının uygulanması gerektiği ileri sürülse de; söz konusu kararla 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanunu'nun EK 2. maddesine 6321 sayılı Kanun'un 3. maddesiyle eklenen üçüncü fıkranın birinci cümlesinde yer alan "araç sahibine" ibaresi ile ikinci cümlesinin "araç sahibi" yönünden Anayasa'ya aykırı olduklarına ve iptallerine karar verilmiş;

dava konusu olaya uygulanan 2918 sayılı Kanun'un EK 2. maddesinin, bu iptal kararı ve gerekçeleri göz önüne alınarak 26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değiştirilerek ilgili maddeye "...

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür." hükmü eklendiğinden ve işlem tarihi itibariyle bu yasa hükmünün yürürlüğe girdiği anlaşılmakla, davacının Anayasa Mahkemesi kararının bakılan uyuşmazlıkta uygulanması talebi yerinde görülmemiştir.