Danıştay 8. Daire E.2020/1330 K.2022/2197

Dava konusu istem: … Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nde öğrenci adayı olan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-3-A ve EK-3-12-A maddelerinde belirtilen sağlık şartlarını taşımadığından bahisle okulla ilişiğinin kesilmesine ilişkin 27/09/2018 tarih ve 31295 sayılı işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı hakkında Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen sağlık raporu ile dava dosyasında yer alan diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde yer alan sağlık şartlarına uygun olduğu ve polis meslek eğitim merkezi öğrencisi olabileceği anlaşıldığından, davacının sağlık şartlarını taşımadığından bahisle Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının elenmesine neden olan tanıların mitral valv prolapsus ve hafif mitral yetmezlik rahatsızlıkları olmasına karşın hakem hastane raporunda bunlardan bahsedilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan … Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği çerçevesinde yapılan sınavda başarılı olarak Polis Meslek Eğitim Merkezinde öğrenci adayı olmaya hak kazandığı, geçici kaydı yapılan davacının Arnavutköy Polis Meslek Eğitim Merkezinde eğitimine başladığı, mevzuat gereği sevk edildiği Esenyurt Devlet Hastanesinin … tarih ve … sayılı sağlık raporunda; teşhis hanesinde; "sağ bilekte ve sağ dirsekte vitiligo" karar hanesinde; " POMEM öğrenci adayı olamaz" ibaresine yer verildiği, yine sevk edildiği Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 30/07/2018 tarih ve 7290 sayılı sağlık kurulu raporunda; tanı hanesinde;

mitral valv prolapsusu hafif mitral yetmezlik karar hanesinde; " Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-3-B-4-a uyar.

POMEM öğrencisi olamaz" ibaresine yer verilmiş, devam eden süreçte davalı idarece söz konusu raporlar üzerine davacının sağlık koşulları itibarıyla 03/01/2018 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği EK-3-3-A ve EK-3-12-A maddelerine uygun olmadığından bahisle öğrencilikten ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, davacı tarafından gerekli sağlık şartlarına haiz olduğu ileri sürülerek ilişik kesme işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Ek 24 üncü maddesinde yer alan "Polis meslek eğitim merkezlerinin kuruluş ve çalışma usûl ve esasları; bu merkezlerde eğitime alınacak öğrencilerde aranacak şartlar, (…) yapılacak sınavlar, disiplin ve eğitim-öğretimle ilgili konular, öğrenciliğin sona ermesi, tazminat ve yükümlülük esasları ile giyecekleri kıyafetler ve diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hükme dayanılarak çıkarılan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin "Adaylarda aranılacak nitelikler" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde "f) Sağlık Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımak,", "İntibak eğitimi" başlıklı 18.maddesinin 1. fıkrasında. "POMEM’lere geçici kaydı yapılan adaylar Başkanlığın belirleyeceği takvim doğrultusunda intibak eğitimine tabi tutulurlar.

Bu süre içinde POMEM Müdürlükleri tarafından Sağlık Yönetmeliği hükümlerine göre sağlık kurulu raporları aldırılır. Ayrıca, intibak eğitimi başlangıcından itibaren adayların güvenlik soruşturmaları ve arşiv araştırmaları yaptırılır.

Yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması ile ilgili sonuçlar POMEM Yönetim Kurulunca değerlendirilerek karara bağlanır.", "İntibak eğitimi döneminde POMEM’den çıkma veya çıkarılma" başlıklı 21. maddesinin 3. fıkrasında; "(3) 8 inci maddede sayılan nitelikleri taşımadıkları anlaşılan adayların ilişikleri, POMEM Müdürünün teklifi ve Başkanın onayıyla kesilir." hükümlerine yer verilmiştir.

04/08/2003 tarih ve 25189 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 9. maddesininde, Polis Meslek Yüksek Okuluna ve Polis Meslek Eğitim Merkezine alınacak öğrenci adaylarında A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorunda oldukları belirtilmiştir.

03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 5. maddesinde, Okullara alınacak öğrenci adaylarının A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorunda oldukları belirtilmiştir.

04/08/2003 tarih ve 25189 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-1-A maddesinde; Hematoloji, kardiyoloji, gastroenteroloji, endokrinoloji, nefroloji, immunoloji, romatoloji ve enfeksiyon hastalıkları yönlerinden, mevcut haliyle organ ve sistem fonksiyonlarını bozmayan, progresyon göstermeyen ve tıbbi tedavi ihtiyacı olmayan, herhangi bir operasyon geçirmemiş olgular öğrenciliğe kabul edilir. Bu sitemlere ait konjenital anomalisi bulananlar öğrenciliğe kabul edilmezler.” hükmü, Ek-3-1-B-20 maddesinde; "Eko veya anjio ile saptanmış, komplikasyon yapmamış mitral valv prolapsusu" hükmü yer almaktadır.

03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 28. maddesiyle; "4/8/2003 tarihli ve 25189 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-3-A-1 maddesinde.

"Kalp romatizması, kalp tümörü, kan kisti, konjenital kleft, mitral valv prolapsusu, bağ dokusu hastalıkları (Marfan Sendromu, Ehler Donlas v.b.) ve benzeri hastalıklara bağlı olmayan, kalp yapısı normal, sol ventrikül sistolik fonksiyonları korunmuş ve normal kalp boşlukları olan kişide; a) Birinci derece mitral yetmezlik, b) Birinci derece triküspit yetmezlik, c) Eser aort yetmezliği-birinci derece aort yetmezliği, d) Eser pulmoner yetmezlik-birinci derece pulmoner yetmezlik olanlar sağlam kabul edilir." hükmü, Ek-3-3-B-4 maddesinde.

"Ejeksiyon fraksiyonu > %50 ve efor testinde fonksiyonel kapasitesi "semptomsuz" olarak değerlendirilen; bu fonksiyon tespit yöntemlerinin mevcut hastalığa uygun olmayan durumlarda, kişinin yaşına, klinik durumuna ve ek patolojilerine uygun olabilecek diğer fonksiyon tespit yöntemlerinin ve görüntüleme yöntemlerinin sonuçlarına göre, organ ve sistem fonksiyonları etkilenmemiş olan; a) Mitral valv prolapsusu, mitral stenoz, aort stenozu, pulmoner stenoz, triküspit stenozu." " hükmü yer almaktadır.

29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin eklerinde yapılan değişiklikle Ek-3-3-A-1 maddesinde.

"Kalp romatizması, kalp tümörü, kan kisti, konjenital kleft, mitral valv prolapsusu, bağ dokusu hastalıkları (Marfan Sendromu, Ehler Donlas v.b.) ve benzeri hastalıklara bağlı olmayan, kalp yapısı normal, sol ventrikül sistolik fonksiyonları korunmuş ve normal kalp boşlukları olan kişide; a) Birinci derece mitral yetmezlik, b) Birinci derece triküspit yetmezlik, c) Eser aort yetmezliği-birinci derece aort yetmezliği, ç) Eser pulmoner yetmezlik-birinci derece pulmoner yetmezlik olanlar sağlam kabul edilir." hükmü, Ek-3-3-B-4 maddesinde.

"Kişinin yaşına, klinik durumuna ve ek patolojilerine uygun olabilecek fonksiyon tespit yöntemlerinin ve görüntüleme yöntemlerinin sonuçlarına göre, organ ve sistem fonksiyonları etkilenmemiş olan; a) Mitral valv prolapsusu, mitral stenoz, aort stenozu, pulmoner stenoz, triküspit stenozu." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının ilk olarak davalı idarece sevk edildiği Esenyurt Devlet Hastanesinin … tarih ve … sayılı sağlık raporunda; teşhis hanesinde; "sağ bilekte ve sağ dirsekte vitiligo" karar hanesinde; " POMEM öğrenci adayı olamaz" ibaresine yer verildiği yine davacının sevk edildiği Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesinin ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporunda; tanı hanesinde; mitral valv prolapsusu hafif mitral yetmezlik karar hanesinde; " Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-3-B-4-a uyar. POMEM öğrencisi olamaz" ibaresine yer verilmesi üzerine davalı idarece Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-3-A ve Ek-3-12-A maddeleri gereği davacının Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine karar verilmiştir.

İdare Mahkemesince, 11/01/2019 tarihli ara karar ile Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'ne göre davacının POMEM öğrencisi olup olamayacağının belirlenmesi amacıyla hakem hastane olarak belirlenen Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edilmesi üzerine ilgili hastanece düzenlenen … tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporunda; karar hanesinde.

"Cildiye: sağ bilek iç yüzünden başlayıp ön kol, koltuk altı, sağ memeye uzanan değişik çapta depigmente makülleri mevcut Nevüs depigmentozus ile uyumludur. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-12-A-1'e girer.

Kardiyoloji: Eko: mvp ef: normal Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-3-B-4-a'ya girer Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi olamaz" ibaresine yer verilmesi üzerine, İdare Mahkemesince davacının durumunun Polis Meslek Eğitim Merkezine başvuru yaptığı dönemde yürürlükte olan 04/08/2003 tarihli Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirilmediği gerekçesiyle hakem hastaneden ek rapor talep edilmiş, hakem hastanece düzenlenen … tarihli ve … sayılı ek raporun karar hanesinde; " Kardiyoloji: ekg nsr eko ef normal Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi olur.

Cildiye:...... klinik bulgusuna dayanılarak lezyon vitiligo uyumlu değildir..... Polis Meslek Eğitim Merkezi öğrencisi olmasında sakınca yoktur." tespitlerine yer verilmiştir.

Öte yandan istinaf aşamasında … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince 31/10/2019 tarihli ara karar ile davacı hakem hastane olarak belirlenen Ankara Şehir Hastanesine sevk edilmiş bu hastanece hazırlanan … tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporunda; klinik bulgular hanesinde; "Hasta değerlendirildi. Sağ bilek iç yüzünde yaklaşık 5x8 cm çaplı hipopigmente yama tarzı lezyon mevcut hasta 5 metre uzaktan bakılarak değerlendirildi. Eşgal belirleyici değildir." karar hanesinde; Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-12-A'ya uyar. POMEM öğrencisi olur." ibaresine yer verildiği görülmüştür.

Dosyada yer alan sağlık kurulu raporlarının değerlendirilmesi sonucunda, davacının ilişiğinin Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-3-A maddesinde düzenlenen "mitral valv prolapsusu ve hafif mitral yetmezlik" rahatsızlığı ve yine aynı Yönetmeliğin Ek-3-12-A maddesinde düzenlenen "vitiligo" rahatsızlığı nedeniyle kesilmiş olduğu, davacının İdare Mahkemesince sevk edildiği Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinin … tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporunda;

"kardiyoloji: Eko: mvp ef: normal Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-3-B-4-a'ya girer Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi olamaz" ibaresine yer verildiği buna karşın aynı hastanece hazırlanan … tarihli ve … sayılı ek sağlık kurulu raporunda.

"Kardiyoloji: ekg nsr eko ef normal Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrencisi olur." ibresine yer verildiği ilk raporda mvp (mitral valv prolapsusu) rahatsızlığından bahsedilmesine karşın ek raporda bu rahatsızlıktan bahsedilmediği yine istinaf aşamasında. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince hakem hastane olarak belirlenen Ankara Şehir Hastanesi raporunda da davacının sadece cilt rahatsızlığı yönünden değerlendirildiği "mitral valv prolapsusu ve hafif mitral yetmezlik" rahatsızlığı yönünde ise değerlendirilmediği görülmüştür.

Bu durumda davacının hakem hastaneye yeniden sevki yapılarak, "mitral valv prolapsusu ve mitral yetmezlik" rahatsızlığı yönünden durumunun Polis Meslek Eğitim Merkezine başvuru yaptığı dönemde ki 04/08/2003 tarihli Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği, dava konusu işlemin tesis edildiği dönemde yürürlükte olan 03/01/2018 tarihli Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği ve 29/09/2019 tarihinde Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği’nin eklerinde yapılan değişiklikler çerçevesinde değerlendirilerek yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.