Danıştay 8. Daire E.2020/2112 K.2023/5534

Dava konusu istem: Davacı şirket adına verilen 476.597,64 TL Devlet Hakkı ödemelerinin tahsili amacıyla düzenlenip tebliğ edilen …tarih ve …ana takip dosya numaralı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; dava konusu ödeme emrinin dayanağı niteliğindeki Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı işleminin iptali istemiyle …İdare Mahkemesi'nin E:…sayılı esasına kayıtlı davanın açıldığı ve söz konusu davada … tarih, K:…sayılı karar ile de anılan işlemin iptaline karar verildiği, davacının 21/06/2018 tarihli dilekçesinde beyan ettiği 2017 yılına ait 183.533,30 TL tutarında devlet hakkı tahakkuku mahsup edilerek,

bakiye 424.718,23 TL hazine payı, 51.879,41 TL orman payı olmak üzere toplam 476.597,64 TL Devlet Hakkı ödemelerinin tahsili amacıyla düzenlenip tebliğ edilen dava konusu …tarih ve …ana takip dosya numaralı ödeme emrinin, dayanağı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve …sayılı işleminin hukuka aykırı olduğuna karar verildiğinden, ortada kesinleşmiş bir alacak bulunmadığından ve dayanağı kalmayan dava konusu ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, vadesinde ödenmeyen ve tahsili zorunlu hale gelen alacağın tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmesinin zorunlu olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ödeme emrinin dayanağı işlemin yargı kararıyla iptaline karar verildiği, sahada üretilen madenin, açık ocak işletmeciliği yapılmak suretiyle istihraç edilen boyutlandırılmış tüvenan maden niteliğinde olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Şişli ilçesi sınırları dahilinde bulunan sahada … sicil numaralı II-a grubu işletme ruhsatı ile ''Kum taşı'' madeni çıkaran davacının 01/01/2017-31/12/2017 tarihleri arası düzenlenenen İşletme Faaliyet Raporunda; yıllık toplam olarak 1.322.285,94 ton tüvenan cevher satışını ocak başı satış fiyatı 3,47-TL olarak olacak şekilde ödenecek devlet hakkını davalı idareye beyan ettiği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün İstanbul ilindeki II-a grubu işletme ruhsatlı maden sahaları için 2017 yılı satış bilgi formunda satış fiyatlarının 11,50-TL olarak revize edilerek,

2017 yılı için 608.251,53-TL hazine payı, 51.879,41-TL orman payı olmak üzere toplamda 660.130,94-TL tutarında devlet hakkı tahakkuk ettirilerek …tarih ve …sayılı işlemle davacı şirketten talep edilmiştir.

Tahsili istenen 608.251,53 TL hazine payına ilişkin olarak davacının öncesinde 183.533,30 TL hazine payı tahakkuku verildiğinden eksik olan 424.718,23 TL hazine payı ile 51.879,41 TL orman payı olmak üzere toplam 476.597,64 TL Devlet Hakkı ödemelerinin tahsili amacıyla düzenlenip tebliğ edilen …tarih ve …ana takip dosya numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55.maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "Ödeme emri" ile tebliğ olunacağı, aynı Kanun'un 58.maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zaman aşımına uğradığı iddialarıyla tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu ödeme emrine dayanak olan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın …tarih ve …sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada, …İdare Mahkemesi'nin …tarih ve E:…K:…sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karara yönelik istinaf başvurusu da …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararıyla reddedilmiş olup;

anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 08.11.2023 tarih ve E:2020/2113 K:2023/5533 sayılı kararı ile iptal kararının" Devlet hakkının, ocaktan çıkarılan tüvenan madenin ocak başındaki fiyatından alınması genel kural olarak belirlenmiş olmakla birlikte, I. Grup ve II. Grup (a) bendi madenler ile mıcır, kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan her türlü yapı hammaddeleri için, devlet hakkının hesaplanmasına esas ocak başı satış fiyatının, bu madenlerin tüvenan olarak satılması sonucu oluşan fiyatı değil,

bunların boyutlandırılmış ve/veya yıkanmış olarak satılması sonucu oluşan fiyat olduğu düzenlemesine yer verilmek suretiyle genel kuraldan ayrı bir düzenlemeye gidildiği, kanun hükmü gereği davalı idarece II-A grubu madenlerin devlet hakkına esas ocak başı satış fiyatının tespitinde, madenin boyutlandırılmış ve/veya yıkanmış olarak satılması sonucu oluşan fiyatı; ocak başı satış fiyatı olarak esas alınması gerektiğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

Bu itibarla, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın …tarih ve …sayılı işleminin iptaline dair karara yönelik istinaf kararının, bozulması nedeniyle oluşan yeni hukuki duruma göre tekrar değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekmektedir.