Danıştay 8. Daire E.2020/3051 K.2022/5757

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı, ''Sağlık Lisans Tamamlama Hk.'' konulu yazısı ile bu yazının dayanağı olan 10.02.2016 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu kararının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

6569 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanuna eklenen Geçici 69. madde ile getirilen sağlık lisans tamamlama programı ile ön lisans mezunlarının bu programı başarıyla bitirmek suretiyle lisans mezunu olabilmesinin önünün açıldığı, ancak eğitimini başarı ile bitirenlerin diplomalarına dava konusu düzenlemelerle ''6569 sayılı Kanun Uyarınca Sağlık Lisans Tamamlama Programını Bitirerek Mezun Olmuştur.'' ibaresinin eklenmesinin kararlaştırıldığı,

bu durumun dört yıllık bölümden lisans mezunu olanlar ile ön lisansını tamamlamasının ardından lisans tamamlama programını bitirmek suretiyle lisans mezunu sayılanlar arasında eşitsizlik oluşmasına yol açacağı, diplomalara bu şekilde bir ibarenin eklenmesinin hukuki dayanağının ve gerekçesinin anlaşılamadığı, davalı idarenin bundan sonra alacağı kararın, lisansını bu şekilde tamamlayan personelin bazı haklardan mahrum bırakılması olabileceği, bu nedenle dava konusu düzenlemelerin hukuka ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Dava konusu düzenlemelerin, 2547 sayılı Kanunun Geçici 69. maddesi ile Sağlık Önlisans Mezunlarının Sağlık Lisans Tamamlamalarına İlişkin Usul ve Esasların 11. maddesi uyarınca tesis edildiği, anılan mevzuat hükümleri ile ön lisans mezunlarına lisans programlarına geçiş imkanı sağlandığı, diplomaların, öğrencilerin almış olduğu eğitimin niteliğinin detaylarıyla birlikte ortaya konulması ve diplomanın kullanılacağı kurum ve kişilerin bu konuda resmi olarak bilgilendirilmesi amaçlarını ihtiva ettiği, buna benzer nitelikte mühendislik ve ilahiyat fakülteleri mezunlarıyla ilgili düzenlemelerin de mevcut olduğu,

eğitimlerin usul ve esasları hususunda Kanun hükmü ile idareye takdir yetkisi tanındığı, davaya konu edilen ve diplomalara eklenen ibarenin herhangi bir eşitsizliğe yol açmadığı, kaldı ki davacı sendikanın eşitsizlik iddiasını hiçbir somut delile dayandıramadığı, bu nedenle dava konusu düzenlemelerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : …

DÜŞÜNCESİ

Dava; 6569 sayılı Kanun uyarınca yapılan sağlık lisans tamamlama programlarını başarı ile bitirenlerin diplomalarına "6569 sayılı Kanun uyarınca Sağlık Lisans Tamamlama Programını Bitirerek Mezun Olmuştur." ibaresinin konulmasına ilişkin Yükseköğretim Kurulu Yürütme Kurulu'nun 10/02/2016 tarihli kararı ile bu kararın üniversitelere bildirilmesine ilişkin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın … tarih ve … sayılı yazısının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na 19/11/2014 tarih ve 6569 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile eklenen Geçici 69. maddesinde; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerine ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik programları dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılacağı, bu eğitimlerin, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebileceği, uygulama eğitimleri için Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulunun işbirliği yapacağı,

bu eğitimlerin usul ve esaslarının Yükseköğretim Kurulunca belirleneceği hükme bağlanmış, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 10/02/2016 tarihli toplantısında da, anılan Kanun uyarınca yapılan sağlık tamamlama programlarını başarı ile bitirenlerin diplomalarına "6569 sayılı Kanun uyarınca Sağlık Lisans Tamamlama Programını Bitirerek Mezun Olmuştur." ibaresinin konulması kararlaştırılmıştır.

19/02/2002 tarihli, 24676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Meslek Yüksekokulları ve Açıköğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik'in 9. maddesinin 1. fıkrasının son cümlesinde "Dikey geçiş yapan öğrenciler 2547 sayılı Kanunun 44 üncü maddesindeki hükümlere göre öğrenimlerine devam ederler." düzenlemesine yer verilmiştir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na eklenen geçici 69. madde uyarınca, davalı idarece sağlıkta lisans tamamlama programı kapsamında, Kanunun yürürlük tarihi itibarıyla ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, ebelik ve hemşirelik önlisans programları dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılmasının amaçlandığı, bu madde ile, sağlık lisans tamamlama ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi konusunda da davalı idareye takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır.

İdarece, Kanunla kendisine verilen takdir yetkisi çerçevesinde, öğrencinin almış olduğu eğitimin niteliğini ayrıntılı bir biçimde ortaya koyan diplomada, dava konusu ibarenin yer almasına karar verilmesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Dava; 6569 sayılı Kanun uyarınca yapılan sağlık lisans tamamlama programlarını başarı ile bitirenlerin diplomalarına "6569 sayılı Kanun uyarınca Sağlık Lisans Tamamlama Programını Bitirerek Mezun Olmuştur." ibaresinin konulmasına ilişkin 10.02.2016 tarihli Yükseköğretim Kurulu Yürütme Kurulu kararı ile bu kararın üniversitelere bildirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı yazısının iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 6569 sayılı Kanunun 32. maddesiyle eklenen Geçici 69. maddesinde; ''Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerine ise Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik programları dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılır. Bu eğitimler, Yükseköğretim Kurulunun belirleyeceği alanlarda uzaktan eğitim yöntemleri ile verilebilir. Uygulama eğitimleri için Sağlık Bakanlığı ile Yükseköğretim Kurulu iş birliği yapar. Bu eğitimlerin usul ve esasları Yükseköğretim Kurulunca belirlenir.

'' hükmüne yer verilmiştir.

Sağlık Önlisans Mezunlarının Sağlık Lisans Tamamlamalarına İlişkin Usul ve Esasların ''Amaç ve kapsam'' başlıklı 1. maddesinde; ''Bu Usul ve Esaslar, 2014 yılında yayımlanan 6569 sayılı Kanun gereğince, 19.11.2014 tarihine kadar ebelik ve hemşirelik önlisans programlarından mezun olanların kendi alanlarında, Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği diğer sağlık önlisans programlarından mezun olanların ise Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği alanlarda lisans tamamlamalarına ilişkin hususları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır.'' hükmüne, ''Dayanak'' başlıklı 2. maddesinde; ''Bu Usul ve Esaslar, 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa 6569 sayılı Kanunla eklenen geçici 69’uncu maddeye dayanılarak hazırlanmıştır.

'' hükmüne, ''Diploma'' başlıklı 11. maddesinde; ''Sağlık Lisans Tamamlama programlarını başarı ile bitirenlerin diplomalarının ön yüzüne “6569 Sayılı Kanun Uyarınca Sağlık Lisans Tamamlama Programını Bitirerek Mezun Olmuştur.” ibaresi konulur.'' kuralına, ''Yürütme'' başlıklı 15. maddesinde ise; ''Bu Usul ve Esasları, Yükseköğretim Kurulu Başkanı yürütür.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 125. maddesinin 4. fıkrasında, "Yargı yetkisi, idarî eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olup, hiçbir surette yerindelik denetimi şeklinde kullanılamaz.

Yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemez." kuralı ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 2. fıkrasında, "İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır.

İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." kuralı yer almıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 69. maddesinde, sağlık alanında ön lisans diploması alanlardan ebelik ve hemşirelik programlarından mezun olanlara kendi alanlarında, diğerlerine ise Yükseköğretim Kurulu'nun belirleyeceği, ebelik ve hemşirelik programları dışındaki ilişkili alanlarda lisans tamamlama eğitimi yaptırılacağı düzenlenmiştir.

Aynı maddede, lisans tamamlama eğitimlerinin usûl ve esaslarını düzenleme konusunda Yükseköğretim Kurulu'nun yetkili kılındığı ve bu yetki kapsamında davalı idarece Sağlık Önlisans Mezunlarının Sağlık Lisans Tamamlamalarına İlişkin Usul ve Esaslar çıkarılarak konunun ayrıntılandırıldığı ve bu Usul ve Esasların ''Diploma'' başlıklı 11. maddesinde, Sağlık Lisans Tamamlama Programları'nı başarı ile bitirenlerin diplomalarının ön yüzüne “6569 Sayılı Kanun Uyarınca Sağlık Lisans Tamamlama Programını Bitirerek Mezun Olmuştur.” ibaresi konulacağının düzenlendiği görülmektedir.

İdari işlemler üzerindeki yargısal denetim, bu işlemlerin hukuka uygunluğunun saptanmasıyla sınırlıdır. İdarenin takdir yetkisinin denetimine yargı organları yönünden getirilen ve idari işlemlerin yalnızca hukuka uygunluk açısından denetlenebilecekleri biçiminde ifade edilen kural aynı zamanda idarenin takdir yetkisinin kullanılmasında uyması gereken sınırları da koymuş olmaktadır. Bir başka ifadeyle, idarelerin belirli bir kamu hizmetinin etkili ve verimli bir biçimde yürütülmesi, kamu yararının daha somut bir biçimde ortaya konulması amacıyla takdir yetkisiyle donatıldıkları durumlarda, idari yargı organlarının, idareyi belli bir yönde işlem veya eylem tesisine zorlayacak şekilde yargı kararı vermesinin, Anayasa ve Kanun'un yukarıda belirtilen ilkeleriyle bağdaşmayacağı açıktır.

Bu açıklamalar ışığında, davalı idarenin, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca tesis salahiyetine haiz olduğu dava konusu işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin, idarenin sahip olduğu takdir hakkının hukuka uygun kullanılıp kullanılmadığının irdelenmesi suretiyle yapılması gerekmektedir.

Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu işlemlere dayanak teşkil eden 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Geçici 69. maddesi ile bu maddeye dayanılarak çıkarılan Sağlık Önlisans Mezunlarının Sağlık Lisans Tamamlamalarına İlişkin Usul ve Esasların 11. maddesi uyarınca, idareye tanınan takdir yetkisi çerçevesinde tesis edildiği ve dayanağı düzenlemelere aykırılık teşkil etmediği anlaşılan dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.