Danıştay 8. Daire E.2020/3568 K.2024/4472

Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; trafik denetmenlerince tutulan ve araç sürücüsünün de imzalı beyanının olduğu 09.03.2019 tarihli tutanakta, "Yolcuları Hacıoman'dan aldım, Doğasitesine götürüyorum. Yolculuk ücretini site yönetimi araç sahibine ödüyor.

Yolcularla herhangi bir sözleşmemiz yoktur." ifadelerinin yer aldığı, davacı şirket adına 01.11.2018 tarihinde geçerlilik süresi sona eren Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi ile 25.10.2026 tarihine kadar geçerliliği bulunan Servis Taşımacılığı Kartı'nın bulunduğu, bu durumda ilgili belediyeden çalışma izni aldığından bahisle söz konusu aracın, trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, verilen kararın hukuka aykırı olduğu, düzeltilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket adına kayıtlı ... plakalı araç ile ilgili belediyeden alınan izin ve ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle söz konusu aracın 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-b maddesi hükmü uyarınca 30 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002

Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu

taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir. Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nin 1. maddesinde, bu yönerge İBB sınırları içinde yolcu taşıma izni verilen servis araçlarının hangi koşullar altında ve ne şekilde çalışacaklarını, bunların işleticileri ile verilen hizmetten yararlanan kuruluşlar/şahıslar arasındaki ilişkileri, uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kuruluş ve organların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek amacıyla hazırlandığı,

2. maddesinde, "Turizm Yolcu Taşımacılığı"nın şehir içi turizm yolcu taşımacılığı yapan araçları, "Ücretsiz Servis Taşımacılığı"nın müşteri hizmeti adı altında ücretsiz yolcu taşımacılığı yapan servis araçlarını, "Yüksek Öğrenim Kurumları Öğrenci Servis Taşımacılığı"nın Yüksek Öğrenim Kurumları (Üniversite) öğrencilerinin taşımacılığını yapan servis araçlarını,"Sosyal Etkinlikler Grup Servis Taşımacılığı"nın düğün, nişan, cenaze, piknik, asker uğurlama, hac/umre dönemi yolcu uğurlama ve karşılama, sportif aktiviteler, plaj etkinlikleri, yaz dönemi eğitim kursları ile dernek,

kurum ve kuruluşların sosyal etkinliklerinin ulaşım faaliyetlerinin gruplar halinde yapılmasını kapsadığı.

6. maddesinde, taşımacı ve/ya alt taşımacının, İstanbul Büyükşehir Belediyesi TUHİM tarafından verilen Güzergâh İzin Belgesinde yazılı güzergâhta, bu yönergeye göre yayınlanacak talimatlar çerçevesinde toplu taşıma faaliyetlerini İstanbul Büyükşehir Belediyesi TUHİM yönetim ve denetiminde yapacağı, 10. maddesinde, servis aracı Güzergâh Kullanım İzin Belgesinin 1 (bir) yıl süreyle, sözleşme ve isim listesi ile birlikte geçerli olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 09/03/2019 tarihinde denetim yapan polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; araç sürücüsü beyanında, "Yolcuları Hacıosman'dan aldım, Doğasitesine götürüyorum. Yolculuk ücretini site yönetimi araç sahibine ödüyor. Yolcularla herhangi bir sözleşmemiz yoktur." bilgisinin yer aldığı, araç sürücüsü bilgilerinin ve imzasının bulunduğu, tutanağı düzenleyen polis memurlarının imzalarının bulunduğu, ayrıca aynı tarihli matbu Araç Trafikten Men /Muhafaza Altına Alma Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta davacı şöförün imzasının bulunduğu, aynı tarihli şoför adına düzenlenen Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nın bulunduğu, bu tutanakta da şöförün imzasının bulunduğu görülmektedir.

Öte yandan, ... plakalı araca ait son geçerlilik tarihi 25/10/2026 tarihli Servis Taşımacılığı Kartının ve 01/11/2018 son geçerlilik tarihli taşıyıcı firma kısmında ... Taşımacılık ve Taşımacılık Hizmetleri Tic. Ltd. Şti., taşınan firma kısmında ... Tekstil Sanayi Ticaret A.Ş ibarelerinin yer aldığı Personel Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin bulunduğu ancak yapılan denetim sonucu tespit edilen ticari yolcu taşımacılığı faaliyetinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli izinlerin olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu taşımacılığı yapabileceğine ilişkin gerekli izinleri bulunmayan aracın denetimde izin belgesi olmadan taşımacılık yaptığının tespiti üzerine söz konusu aracın trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.