Danıştay 8. Daire E.2020/4322 K.2023/6173

Dava konusu istem: Bilecik ili, Bozüyük ilçesi sınırları içerisinde Sicil:... sayılı II-(b) grubu maden işletme ruhsatına sahip olan davacı tarafından, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinde öngörülen izinleri süresi içerisinde almadığından bahisle aynı Kanun'un 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca 77.632,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından Kanun'da belirlenen 3 yıllık süre içerisinde 06.02.2018 tarihinde Bursa Orman Bölge Müdürlüğü'ne başvuru yapıldığı, bu halde izin başvurusunun ilgili idare tarafından Kanun'un 7. maddesinin 11. fıkrası uyarınca 3 ay içerisinde neticelendirilmesi gerekmekte ise de başvuru neticesinde gerekli iznin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 28.12.2018 tarihinde neticelendirildiği ve izin verildiğinin görüldüğünü,

bu durumda 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre gerekli izinlerin süresi içerisinde alınamamasında davacı şirkete kusur yüklenemeyeceği görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işleme esas alınan 3213 sayılı Kanunun 24., maddesinin 11. fıkrasında para cezası verilebilmesine esas unsurlar ayrıntılı bir şekilde sayıldığını, para cezası verilmesi yolunda tesis edilen işlemde, maddede sayılan hangi unsur veya unsurların gerçekleştiğinin açık ve net olarak belirtilmesi,

söz konusu işlemin yargı mercileri nezdinde dava konusu edildiklerinde Hukuk Devletinin ilkelerinden olan "Hak Arama Hürriyetinin" gereği olarak meşru ve gerekçeli iddialarda bulunmak suretiyle işlemin hukuka uygunluğunun denetlenebilmesinin bir yolu olduğu kadar, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkesinin de bir gereği olduğunu, İdari işlemin sebep unsurunun bilinmesi ve açık bir şekilde gösterilmesi de bireylerin bu işlem ile kendilerine yüklenilen yükümlülüğü bilmesi ve bu yükümün gereğini ifa edebilme iradesini de ortaya koyması bakımından önem arz ettiğini,

hangi unsur veya unsurların gerçekleştiğinin ve cezalandırmaya esas alındığının dava konusu işlemde açıkça gösterilmediği ve bu haliyle de hukuka uygun olmadığı sonucuna İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun açıklamayla reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı şirketin işletme ruhsat yürürlük tarihinden itibaren 3 yıllık süre içerisinde 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesinde sayılan izinleri almaması nedeniyle para cezası yaptırımı uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı, süresi içinde yükümlülüklerini yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl idari para cezası uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bilecik ili, Bozüyük ilçesi sınırları içerisinde Sicil:... sayılı II-(b) grubu maden işletme ruhsatının 13.11.2015 tarihinde davacı adını düzenlenerek yürürlüğe girmiştir. Davacı şirket tarafından, çevresel etki değerlendirme belgesini, Bilecik Valiliği Çevre ve Şehircilik il Müdürlüğü'nün 25.05.2016 tarihli işlemi ile devir yoluyla edinilmiş, Bursa Orman Bölge Müdürlüğü'ne yaptığı 06.02.2018 tarihli başvuru üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 28.12.2018 tarihli Maden İzin Oluru ile izin verilmiş, dava konusu işletme için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle Bilecik İl Özel İdaresi'ne 29.04.2019 tarihinde başvuru yapıldığı ve Bilecik İl Özel İdaresi tarafından ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmiştir.

Davacı şirket tarafından 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca alınması gerekli izinlerin aynı Kanun'un 24. maddesinin 11. fırkasında belirtilen işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren 3 yıl içinde (13.11.2018) Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne tevdi edilmediğinden bahisle Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlem ile 77.632,00 TL idari para cezası işlemi tesis edilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında. "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir.

İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı tarafından ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren 3 yıllık süre olan 13.11.2018 tarihine kadar alınması gereken yasal izinlerin alınamadığı, mülkiyet iznine ilişkin olarak Bursa Orman Bölge Müdürlüğü'ne 06.02.2018 tarihinde başvuru yapıldığı, 3 yıllık sürenin dolmak üzere olduğunun görüldüğü, nitekim Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Maden İzin Oluru ile izinin 28.12.2018 tarihinde yani 3 yıllık süre dolduktan sonra verildiği anlaşılmaktadır.

Yine işletme için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle Bilecik İl Özel İdaresi'ne 29.04.2019 tarihinde, 3 yıllık süre dolduktan sonra, başvuru yapıldığı ve Bilecik İl Özel İdaresi tarafından ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiği izin verildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu itibarla Maden Kanununun 24. maddesiyle getirilen düzenlemelerin ihdas edilme amacının, işletme ruhsatı verilen sahaların en kısa sürede faaliyete alınarak, maden sahalarının atıl kalmasının önüne geçilmesi olduğu da gözetildiğinde, dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bu nedenle, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.