Danıştay 8. Daire E.2020/4349 K.2023/2737

Dava konusu istem: Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, …köyü sınırları dahilinde İR:…nolu maden ruhsatına istinaden maden işletme faaliyetinde bulunan davacı şirket tarafından, davalı idarenin …tarih ve E.…sayılı yazısıyla tebliğ edilen maden işletme, maden tesis ve maden alt yapı tesis izninin, Orman Kanunu'nun 16 ncı Maddesi Uygulama Yönetmeliği gereğince iptal edilmesine ilişkin Orman Genel Müdürlüğü Sakarya Orman Bölge Müdürlüğü'nün …tarih ve …olur nolu işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; davacı şirketin maden ruhsatının 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesinin son fıkrası gereğince 24/07/2018 tarihi itibariyla iptal edildiği ve bu iptal işlemine karşı açılan davanın …İdare Mahkemesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı ile reddine karar verildiği anlaşıldığından, Orman Kanunu'nun 16 ıncı Maddesi Uygulama Yönetmeliği'nin 11. maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ruhsat iptali kesinleşmemişken gerçekleştirilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kocaeli ili, Gölcük ilçesi, …köyü sınırları dahilinde İR:…nolu maden ruhsatına istinaden maden işletme faaliyetinde bulunan davacı şirketin, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle maden ruhsatı, Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün …tarih ve E.…sayılı işlemiyle iptal edilmiştir. Akabinde, Orman Kanunu'nun 16 ncı Maddesi Uygulama Yönetmeliği gereğince Orman Genel Müdürlüğü Sakarya Orman Bölge Müdürlüğü'nün …tarih ve …oluru ile davacı şirketin maden işletme, maden tesis ve maden alt yapı tesis izni de iptal edilerek davalı idarenin …tarih ve E.…sayılı yazısıyla davacıya tebliğ edilmiştir. Bunun üzerine bakılmakta olan işbu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

08/09/1956 tarih ve 9402 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanunu'nun 16. maddesinde. "Devlet ormanları içinde maden aranması ve işletilmesi ile madencilik faaliyeti için zorunlu; tesis, yol, enerji, su, haberleşme ve altyapı tesislerine, fon bedelleri hariç, bedeli alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilir.

Ancak, temditler dahil ruhsat süresince müktesep haklar korunmak kaydı ile Devlet ormanları sınırları içindeki tohum meşcereleri, gen koruma alanları, muhafaza ormanları, orman içi dinlenme yerleri, endemik ve korunması gereken nadir ekosistemlerin bulunduğu alanlarda maden aranması ve işletilmesi, Çevre ve Orman Bakanlığının muvafakatine bağlıdır.

Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin; baraj, gölet, liman ve yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanacağı her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapacağı madencilik faaliyetleri ile zorunlu tesislerinden bedel alınmaz... Madencilik faaliyetlerinin ve faaliyetlerle ilgili her türlü yer, yol, bina ile tesislerin hükmi şahsiyeti haiz amme müesseselerine ait ormanlarda veya özel ormanlarda yapılmak istenmesi halinde Tarım ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir.

Bu takdirde kullanım bedeli, kullanım süresi, yapılan bina ve tesislerin devri gibi hususlar genel hükümlere uygun olarak taraflarca tespit edilir... Maddenin uygulanması ile ilgili tanım, şekil, şart ve esaslar yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.

18/04/2014 tarih 28976 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Orman Kanununun 16 ncı maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin "Tanım ve Kısaltmalar" başlıklı 3. maddesinde, "t) İzin: Bu yönetmelik hükümlerine göre orman alanları içinde Bakanlıkça amacı doğrultusunda kullanılmak üzere verilen ön izni, kesin izni ve muvafakatı, v) Kesin izin: Bu Yönetmelik hükümlerine göre Bakanlıkça amacı doğrultusunda kullanılmak üzere verilen izni, y) Maden arama izni: Maden araması yapılabilmesi için ruhsata dayalı olarak Bakanlıkça verilen izni,

z) Maden işletme izni: Maden üretimi yapılması için işletme ruhsatına dayalı olarak Bakanlıkça verilen izni, .. ğğ) Ruhsat: Arama ruhsatı, işletme ruhsatı veya sertifikayı, ... ifade eder." hükmüne. "İptal İşlemleri" başlıklı 11. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat veya hammadde üretim izin belgesine dayalı olarak verilen maden arama, işletme, tesis ve altyapı tesis izinleri;

a) Hak sahibinin vazgeçmesi, b) Ruhsatın iptali, c) ÇED belgesinin iptal edilmesi..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince, dava konusu orman izninin iptaline ilişkin işlemlerin dayanağı olan İR:…sicil numaralı maden işletme ruhsatının iptaline yönelik Maden İşleri Genel Müdürlüğü işleminin. İdare Mahkemesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de;.

İdare Mahkemesi'nin gerekçeye dayanak olan kararının, Dairemizin 08/10/2020 tarih ve E:2019/8813, K:2020/4173 sayılı kararı ile bozulduğu, sonrasında bozmaya uyularak verilen dava konusu işlemin işletme ruhsatının iptaline yönelik kısmının iptaline dair kararın Dairemizin 18/05/2023 tarih ve E:2021/7607, K:2023/2736 sayılı kararıyla onandığı görüldüğünden, dava konusu işlemin sebep unsuru olan işlemin iptal edilmiş olması nedeniyle işlemde de hukuka uyarlık bulunmamakta olup, iptaline karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.