Danıştay 8. Daire E.2020/4490 K.2022/911

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Danıştay dava daireleri ve İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurulları tarafından verilen kararlar hakkında karar düzeltilmesi yoluna başvurulabilmesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.

Dava, … Havaalanı projesi ile çakışan alanlarda madencilik faaliyeti yapılmasına son verilmesi neticesinde davacının yatırım giderlerinin ödenmesi amacıyla yaptığı başvurunun kısmen reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali ile şimdilik kabul edilmeyen 10.000,00-TL'sinin talep tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tazminine hükmedilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince "Arazi Yatırım Gideri", "Personel Kıdem ve İhbar Tazminatı", "Dışarıdan Alınan Danışmanlık Hizmetleri" ve "Finansman Giderleri" olarak belirttiği tutarların yatırım sonlanmasa dahi ödenebilecek giderlerden ve işletim ile ilgili oluğu, "yatırım" kavramı ile doğrudan ilgili olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

3213 sayılı Maden Kanununun 7 nci maddesinin onbeşinci fıkrasında.

"Madencilik faaliyetleri ile Devlet ve il yolları, otoyollar, demir yolları, havaalanı, liman, baraj, enerji tesisleri, petrol, doğalgaz, jeotermal boru hatları, su isale hatları gibi kanmu yararı niteliği taşıyan yatırımların birbirlerini engellemesi, maden işletme faaliyetinin yapılamaz hale gelmesi, yatırım için başka alternatif alanların bulunamaması durumunda, madencilik faaliyeti ve yatırımla ilgili karar, Kurul tarafından verilir." kuralı ve ondokuzuncu fıkrasında "Kurul tarafından gerekli görülmesi halinde hazırlatılan rapor, danışmanlık ücretleri, yolluk, gündelik ve benzeri tüm harcamalar yatırımcı tarafından karşılanır.

Ayrıca, yatırımlar nedeniyle Kurul kararı ile faaliyeti kısıtlanan maden işletmecisinin yatırım giderleri, lehine karar verilen tarafça tazmin edilir. " kuralı yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden, …Havaalanı projesi ile çakışan alanlarda madencilik faaliyeti yapılmasına son verilmesi neticesinde davacının yatırım giderlerinin ödenmesi amacıyla yaptığı başvurunun kısmen reddine ilişkin …tarih ve …sayılı işlemin iptali ile şimdilik kabul edilmeyen 10.000,00-TL'sinin talep tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tazminine hükmedilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Temyiz aşamasında davacı tarafından, mahrum kalınan kara ilişkin istem yönünden hüküm kurulmadığı ileri sürülmüş, Dairemizce yapılan değerlendirmede de, karın üretim faaliyeti sonucunda girişimcinin üretimden aldığı pay olarak tanımlandığı ve mahrum kalınan karın yatırım gideri tespit kriterleri arasında sayılmadığı göz önüne alındığında, mahrum kalınan karın tazmin edilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının ek gerekçe ile onanmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından karar düzeltme kanun yoluna gelinirken, mevzuatta kar kaybı ve talep edilen diğer giderlerin karşılanacağına ilişkin düzenleme yer almamasının bu taleplerin genel hukuk kuralları kapsamında talep edilemeyecek olması anlamına gelmediği, davanın özünün uğranılan zarar ile mahrum kalınan karın tazmin edilmesi olduğu, iddialarının da yatırım gideri kriterine indirgenemeyecek şekilde net ve açık zararların tazmin edilmesi gerektiği konusunda toplandığı belirtilerek Dairemizce ek gerekçe ile onanan kararın bozulması istenilmektedir.

Olayda davalı idarece bölgede çalışan maden ocaklarının yapılacak yatırımdan dolayı çalışamayacak olmaları nedeniyle bir Yatırım Giderleri Tespit Komisyonu kurarak faaliyeti kısıtlanan maden işletmecisinin usul ve esasları Genel Müdürlükçe belirlenen yatırım giderlerinin karşılanması yoluna gidilmiştir. Bu kapsamda birtakım kriterler belirlenmiştir.

Davacı tarafından yatırım gideri olarak kabul edilmeyen taleplerinin genel hukuk kuralları kapsamında iade edilerek zararın bir şekilde telafi edilmesi istenilmiştir.

Ancak Maden Kanunu ve ilgili yönetmelik uyarınca lehine karar verilen yatırımcının sadece yatırım giderleri ödemesi konusunda sorumlu tutulduğu, uğranıldığı belirtilen diğer zararların maden sahasının işletilmesi kapsamında olup yatırım gideri olarak kabul edilmediğinden ödenmediği, öte yandan anılan zararların tazminine imkan veren bir düzenlemenin de bulunmaması karşında düzeltme isteminin İdare Mahkemesince verilen kararı ek gerekçe ile onayan Dairemizin temyiz aşamasında verdiği kararın belirtilen ek gerekçe ile reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan davalı idarece belirlenen 21.10.2013 tarihli Yatırım Gideri Tespit Komisyonu'nun belirlediği kriterlerinin 27. maddesinde ‘çakışan alanda kalan ruhsatlarda madencilik yapılmamış ve orman izni alınmış ve ücreti ödenmiş ise alanların son üç yılına ait giderler yatırım giderlerine dahil edilir.

Ancak orman izni alınmış alanda herhangi bir madencilik faaliyetinde bulunulduğunda yatırım giderlerine dahil edilmez.’ kriterinin yer aldığı bu kriter uyarınca davacının da bazı orman arazilerinde çalışması nedeniyle bir kısım alanın orman alanı özelliğini yitirmiş bir kısmında ise sadece ağaç kesiminin yapılmış olduğu hususu dikkate alındığında ağaç kesiminin de madencilik faaliyeti yapmak için hazırlık çalışması olduğundan talep edilen orman izinlerine ilişkin bedelin tazmini mümkün değildir.