Danıştay 8. Daire E.2020/4515 K.2024/2840

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan 04.02.2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelgenin "Yerleşim Yerleri arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı 1. maddesinin; Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde havalimanı kara tarafı, şehir merkezi, havalimanı kara tarafı arasında başlayıp biten karayolu kısmı başlıklı (a) bendinin; 1., 2. ve 3. maddeleri ile "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak+ Otobüsle Yapılan Tarifesiz Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı 2. maddesi ve "Ortak ve Diğer Hükümler" başlıklı 4. maddesinin iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu Genelge ile yapılan düzenlemelerin 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nda, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Kanunu’nda ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nda yer alan amir hükümlere aykırı olduğu, Bakanlık genelgeleri ile kanunda yer alan düzenlemelere aykırı düzenleme yapılmasının mümkün olmadığı,

ilgili mevzuatı incelediğinde Belediye sınırları içinde başlayan ve biten tüm yolcu taşıma faaliyetlerinde, servis araçları dahil olmak üzere, taksi, dolmuş, otobüs vesaire toplu taşım araçlarının sayılarını çalışma şekil ve şartlarını, araç tip ve sayılarının belirlenmesinde, güzergah, zaman ve ücret tarifelerinin belirlenmesinde, münhasıran yetkili kılınan kurumun Belediyeler olduğu,

yasal mevzuata rağmen davalı idarenin Havalimanından başlayan ve belediye sınırlarında sona eren taşımalarda Bakanlığı yetkili ve görevli görerek ve bu taşıma hizmetinin Bakanlık tarafından verilen B1 ve D1 yetki belgeli araçlarla yapılacağı yönünde düzenleme yapıldığı, belediye sınırları içindeki yolcu taşımalarında davalı Bakanlığın herhangi bir yetkisinin bulunmadığı, kaldı ki davalı idareye 4925 sayılı Kanunun bu yönde bir yetki ve görev vermediği, bu yönde yetki ve görev vermiş olsa dahi 5393 sayılı Yasanın 84. maddesi kapsamında 4925 sayılı Kanunun belediye sınırlarında uygulanamayacağı iddia edilmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Usule yönelik olarak, davanın süresinde açılmadığı, davacıya yönelik herhangi bir idari işlem tesis edilmeden dava konusu Genelge maddelerinin iptali istemiyle dava açılmasında hukuken korunan bir menfaatinin bulunmadığı savunulmaktadır.

Esasa yönelik olarak, dava konusu Genelgeyle Havayolu + karayolu şeklindeki kombine yolcu taşıma faaliyetlerinin kolaylaştırılması ve serbest rekabet ortamında daha seri, hızlı, güvenli, ekonomik ve kuralları önceden belirlenmiş bir sistem içerisinde gerçekleştirilmesi, gerek havayolunu kullanan yolcular, gerekse karayolu ile taşımacılık yapmak üzere yetkilendirilmiş taşımacılar tarafından yapılmasının amaçlandığı,

5216 sayılı Kanunla, Belediye sınırları içinde gerçekleştirilecek olan toplu taşımalar için Belediyelere bir takım yetkiler vermiş olsa da yine aynı kanunun 7 nci maddesi ile Havaalanları ve bunlara ilişkin tesislerin bu kanunun kapsamı dışında bırakıldığı, dava konusu Genelgeyi Bakanlığın çıkarma yetkisi ve görevinin bulunduğu, havaalanı yer hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası olan havaalanları ile yerleşim yerleri arasında yapılacak taşıma hizmetlerinin yürütülme şekli ve esasları ile izinleri belirlemek hususunda Bakanlığın esas yetkili olduğu, belediyenin sadece güzergah ve durak yeri belirleme yetkisi bulunduğu,

Havayolu+Karayolu Kombine Yolcu Taşımalarına ilişkin faaliyetlerin 2020/12 sayılı Genelge ile yeniden düzenlendiği, davaya konu Genelgenin de, anılan Genelge (2020/12) ile yürürlükten kaldırıldığı, davanın konusuz kaldığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu düzenlemenin yürürlükten kaldırılmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI: ...

DÜŞÜNCESİ

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan 04.02.2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelgenin Yerleşim Yerleri arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımalarının başlıklı 1. maddesinin; Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde havalimanı kara tarafı, şehir merkezi, havalimanı kara tarafı arasında başlayıp biten karayolu kısmı başlıklı (a) bendinin; 1.2. ve 3. maddelerinin iptali ile Yerleşim Yerleri Arasında Uçak+ Otobüsle Yapılan Tarifesiz Kombine Yolcu Taşımaları başlıklı 2. maddesi ve Ortak ve Diğer Hükümler başlıklı 4. maddesinin iptali istenilmektedir.

Dava açıldıktan sonra uyuşmazlık konusu Genelgenin, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 20.08.2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelgesinin "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı 5. maddesinin (a) bendi ile yürürlükten kaldırıldığı anlaşıldığından, bu aşamada dava konusu Genelge hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, duruşma için taraflara önceden bildirilen 15/05/2024 tarihinde, davacı vekili Av. ...'in ve davalı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nı temsilen Av. ...'nın geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan 04.02.2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelgenin "Yerleşim Yerleri arasında Uçak + Otobüs ile Yapılan Tarifeli Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı 1. maddesinin; Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde havalimanı kara tarafı, şehir merkezi, havalimanı kara tarafı arasında başlayıp biten karayolu kısmı başlıklı (a) bendinin; 1., 2. ve 3. maddeleri ile "Yerleşim Yerleri Arasında Uçak+ Otobüsle Yapılan Tarifesiz Kombine Yolcu Taşımaları" başlıklı 2. maddesi ve "Ortak ve Diğer Hükümler" başlıklı 4. maddesinin iptali istenilmektedir.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

Davalı idarenin usule yönelik itirazları kabul edilmeyerek işin esası incelendi.

ESAS YÖNÜNDEN

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün 20/08/2020 tarih ve 2020/12 sayılı Genelgesinin "Geçici ve Son Hükümler" başlıklı 5. maddesinin (a) bendi ile dava konusu 04/02/2020 tarih ve 2020/3 sayılı Genelge yürürlükten kaldırılmıştır. Bu itibarla; dava konusu Genelge yürürlükten kaldırıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunmayan anılan düzenleme hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığından, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir.