Danıştay 8. Daire E.2020/5457 K.2024/5307

Dava konusu istem: Manisa ili Kula ilçesinde doğal mineralli su üreten davacının işletmesinden elde ettiği gelirler üzerinden hesaplanan idare payının 2014, 2015, 2016, 2017 yıllarında eksik hesaplanıp ödendiğinden bahisle anılan yıllara ait ek idare payı ve gecikme faizi tahakkuk ettirilmesine, tahakkuk ettirilen tutarlarının tamamlanması ve ödenmeyen 2018 yılı idare payının 2019 yılı Haziran ayı sonuna kadar ödenmesi aksi halde faaliyetin durdurulacağı ihtarını içeren ... tarih ve ... sayılı Manisa Valiliği Yatırım ve Koordinasyon Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; bakılan uyuşmazlıkta, davacı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine 5686 sayılı Yasa ve bu Yasa'ya dayanılarak çıkarılan Yönetmelik hükümleri uyarınca doğal mineralli kaynak suyu işletme ruhsatı verildiği, davacı şirketin, anılan ruhsata dayalı doğal mineralli sularla ilgili olarak maden suyu işletmeciliği yaptığı ve ticari kazanç sağladığı.

Manisa ili sınırlarında yer alan jeotermal kaynakların ve doğal mineralli suların işletilmesinden sorumlu davalı idarenin 2018 yılı gelir ve giderlerine ilişkin yapılan denetim sırasında, davacının idare payının hesabında esas alınan gayrisafi hasılatı oluşturan kalemlerden faiz ve kira gelirlerinin dikkate almadığı, gayrisafi hasılat içinde yer alan brüt satış tutarının tam olarak hesaplamaya dahil etmediği,

yeminli mali müşavir raporu ile beyan edilen ve sadece kaynaktan elde edilen mineralli suyun üretim maliyeti olarak bildirilen tutarlar üzerinden yapılan idare payları ödemelerinin eksik yaptığı, 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarına ilişkin idare payını doğal kaynaktan üretilen akışkanın üretim maliyetinin brüt satış rakamları toplamı içindeki payı esas alınarak hesaplama yapılarak eksik ödediği, cari 2018 yılına ilişkin de benzer beyanları içeren yeminli mali müşavir raporunu davalı idareye ibraz ederek mevzuata aykırı hesaplama ve ödeme yapma iradesinin ortaya koyduğu,

dava konusu işlemin ise hukuka aykırı olarak eksik hesaplanıp ödenen idare paylarının tamamlatılmasına yönelik olduğu, mevcut haliyle 2014 yılına ait idare payının ödeme süresinin 30.06.2015 Salı günü sona erdiği dikkate alındığında anılan yıla ait idare payına 01.07.2015 tarihinden itibaren, 2015 yılına ait idare payının ödeme süresinin 30.06.2016 Perşembe günü sona erdiği dikkate alındığında anılan yıla ait idare payına 01.07.2016 tarihinden itibaren, 2016 yılına ait idare payı ödeme süresinin 30.06.2017 Cuma günü sona erdiği dikkate alındığında anılan yıla ait idare payına 01.07.2016 tarihinden itibaren,

2017 yılına ait idare payı ödeme süresinin 30.06.2018 Cumartesi günü sona erdiği dikkate alındığında anılan yıla ait idare payına 03.07.2018 tarihinden itibaren gecikme faizi hesaplanarak ilgilisinden talep edilebileceği, davalı idarece işletme hakkı kapsamında doğal mineralli su kaynağını işletme konusunda imtiyazı elde eden davacı şirket tarafından eksik ödenen 2014, 2015,

2016 ve 2017 yıllarına ilişkin eksik ödenen idare paylarının gecikme faizi ile birlikte tamamlatılmasına ve cari döneme ilişkin idare payının mevzuata uygun hesaplanıp ödenmesinin sağlanmasını teminen tesis edildiği anlaşılan ve ödemelerin yapılmaması durumunda faaliyetin durdurulacağının ihtarını içeren dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, doğal mineralli suyun kullandığı tesisin elde edilen miktar üzerinden idare payı alınması gerekirken, idarece suyun kullanıldığı tesis olarak değil şirketin tüm faaliyetlerinde elde edilen miktar üzerinden istenildiği, Kula ilçesindeki işletmesinden herhangi bir satın alma işlemi yapılmadığı, şişe etiket kapak vs. hammaddenin İzmir ilindeki merkez işletmesinde satın alındığı, 2019 yılında tesis edilen işlem ile kamu alacağının yapılandırılması imkanının elinden alındığı, suyun fiilen kullanıldığı kaynağın üretimde elde edilen hasılatın araştırılmadığı, idarece denetim görevi zamanında yerine getirilmeyerek yüksek miktarda faiz ödenmesi ile karşı karşıya bırakıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin 5686 sayılı Kanun, ilgili Yönetmelik ve 2018 yılı Sayıştay raporuna dayandığı, mevzuata uygun tesis edildiği, davanın reddine yönelik kararın usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.