Danıştay 8. Daire E.2020/6337 K.2023/7804

2- … Üniversitesi VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …

VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümünde ... üyesi olarak görev yapan davacının, doçentlik başvurusunda kullandığı makalesinde intihal ve etik ihlali bulunduğundan bahisle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-5 maddesi uyarınca üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yükseköğretim Yüksek Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali, işlem nedeniyle uğranılan maddi zararların ve özlük haklarının tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı hakkında esasa ilişkin disiplin hükümlerinde olduğu gibi usule ilişkin (zamanaşımı) lehe düzenlemelerin de ayrıca karşılaştırılarak karar verilmesi gerektiği, bu yönüyle Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin dayanaksız kalması sonrası oluşan boşluğun genel kanun niteliğindeki 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun disiplin hükümleri ile doldurulduğu,

bu yönden eylem tarihi olarak kabul edilen 2015 yılı Ekim ayı itibarıyla 657 sayılı Kanun'a göre işlem tesis edilebileceği, 657 sayılı Kanun'da yer alan 2 yıllık ceza verme zamanaşımı süresinin, eylem tarihinde sonra, 09.12.2016 tarihli değişiklikle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanun'a eklenen 6 yıllık ceza verme zamanaşımı süresine göre davacının daha lehine olduğu; davacının disiplin cezasına konu makalesini 2015 yılı Ekim ayında doçentlik başvurusunda kullandığı,

eylem tarihi olarak kabul edilen 2015 yılı Ekim ayı itibarıyla uygulanabilen ve daha lehe hükümler içeren 657 sayılı Kanun'da öngörülen 2 yıllık ceza verme zamanaşımı süresinin, 2017 yılı Ekim ayı itibarıyla dolduğu, bu tarihten çok sonra davacı hakkında tesis edilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Disiplin soruşturması sonucu, disiplin cezasına konu fiilin sübut bulduğu, 2547 sayılı Kanun'un 53/C maddesinde öngörülen 6 yıllık ceza verme zamanaşımı süresinin dolmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Hukuka aykırı olduğu anlaşılan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümünde ... üyesi olarak görev yapan davacının, doçentlik başvurusunda kullandığı makalesinde intihal ve etik ihlali bulunduğundan bahisle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-5 maddesi uyarınca üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yükseköğretim Yüksek Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali, işlem nedeniyle uğranılan maddi zararların ve özlük haklarının tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 130. maddesinde; çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversitelerin Devlet tarafından kanunla kurulacağı;

yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri ve bunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerinde Devletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarının görevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanı yetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarının kamu kuruluşları ve diğer kurumlar ile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam ve alınacak harçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin ve ceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacakları koşullar,

üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarının görevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaş bilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim kuruluna ve üniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılmasının kanunla düzenleneceği kurala bağlanmıştır.

2547 sayılı Kanun'un, 01.03.2014 tarih ve 6528 sayılı Kanun ile değişik 53/b maddesinde; ''Öğretim elemanları, memur ve diğer personele uygulanabilecek disiplin cezaları uyarma, kınama, yönetim görevinden ayırma, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezalarıdır. Hangi fiillere hangi disiplin cezasının uygulanacağı, bu bentte sayılan kişilerin disiplin işlemleri ve disiplin amirlerinin yetkileri, Devlet memurlarına uygulanan usul ve esaslar da göz önüne alınmak suretiyle Yükseköğretim Kurulunca düzenlenir." kuralı yer almıştır.

Anayasa Mahkemesinin 07.04.2015 tarih ve 29319 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14.01.2015 tarih ve E:2014/100, K:2015/6 sayılı kararı sonrası, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesi, 09.12.2016 tarih ve 29913 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6764 sayılı Kanun ile değişikliğe uğramış ve 2547 sayılı Kanun'un 53/b maddesinde; Devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanlarına uygulanabilecek disiplin cezalarının uyarma, kınama, aylıktan veya ücretten kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması veya birden fazla ücretten kesme, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma ve kamu görevinden çıkarma cezaları olduğu belirtilerek, maddede disiplin suç ve cezalarına, disiplin uygulamalarına ilişkin usul ve esaslara yer verilmiştir.

21.08.1982 tarih ve 17789 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan mülga Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin 11/a-3 maddesinde; bir başkasının bilimsel eserinin veya çalışmasının tümünü veya bir kısmını kaynak belirtmeden kendi eseri gibi göstermek fiili, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiştir.

Aynı Yönetmeliğin 19. maddesinin 2. fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı kurala bağlanmıştır.

Ancak anılan Yönetmelik 20.10.2017 tarih ve 30216 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa Mahkemesinin 07.04.2015 tarih ve 29319 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 14.01.2015 tarih ve E:2014/100, K:2015/6 sayılı kararı ile yükseköğretim kurumları yönetici, öğretim elemanı ve memurlarının disiplin işlemleri için getirilmiş herhangi bir kanuni güvence bulunmadığı ve yasal belirlilik sağlanmadığı belirtilerek, Anayasa'nın 38., 128. ve 130. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle, 2547 sayılı Kanun'un 53/b maddesinin 2. cümlesinin iptal edilmesine ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş ve karar 08.01.2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Anayasa Mahkemesinin anılan kararı sonrası, 2547 sayılı Kanun'un 53. maddesi, 09.12.2016 tarih ve 29913 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 6764 sayılı Kanun ile değişikliğe uğramış ve maddede yükseköğretim kurumlarının öğretim elemanlarına uygulanabilecek disiplin suç ve cezalarına, disiplin uygulamalarına ilişkin usul ve esaslara yer verilmiştir.

Olayda; davacının, intihal yapıldığı belirtilen makalesinin, 2015 yılı Ekim ayında doçentlik başvurusunda kullanma fiilinin, Anayasa Mahkemesinin 14.1.2015 tarih ve E:2014/100, K:2015/6 sayılı kararının, 07.04.2015 tarih ve 29319 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmasından sonra ve kararın, yürürlüğe girmesi için öngörülen dokuz aylık süre içerisinde işlendiği anlaşılmıştır.

Anayasa Mahkemesinin 14.1.2015 tarih ve E:2014/100, K:2015/6 sayılı kararında 2547 sayılı Kanun'un 53/b-2 maddesinin 2. cümlesinin iptal edilmesi sonucu doğacak hukuksal boşluğun kamu düzenini ihlal edici nitelikte olduğu öngörülmüştür. Bu nedenle kararın, Resmi Gazete'de yayımlanmasından dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.

Anılan dokuz aylık sürenin sonuna kadar iptaline karar verilen kuralın ve bu kurala dayalı olarak ihdas edilen Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin uygulamaya devam edeceği açıktır.

Aksinin kabulü, Anayasa Mahkemesi kararına ve hukukun temel ilkelerine aykırı olarak, disiplini bozan fiillerin cezasız kalması sonucu, kamu düzeninin ihlaline yol açacağı gibi disiplin hukukunun kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesi amacına aykırılık teşkil edecektir.

Nitekim; Anayasa Mahkemesinin 29.06.2022 tarih ve Başvuru Numarası: 2017/30653 sayılı kararında da; anılan dokuz aylık sürenin sonuna kadar iptaline karar verilen kuralın temel hakların ihlaline neden olmayacak şekilde uygulamaya devam edeceği belirtilmiştir.

Bu bağlamda. Anayasa Mahkemesi'nin anılan kararında öngörülen dokuz aylık sürenin sonuna kadar iptaline karar verilen kuralın uygulanmaya devam edeceği dikkate alınarak, 2547 sayılı Kanun'a dayanılarak ihdas edilen Yükseköğretim Kurumları Yönetici, Öğretim Elemanı ve Memurları Disiplin Yönetmeliği'nin uygulanması gerektiği açıktır.

Bu Yönetmeliğin 19. maddesinin 2. fıkrası gereği disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı dikkate alındığında, davacının, intihal yapıldığı belirtilen makalesinin doçentlik başvurusunda kullanıldığı 2015 yılı Ekim ayından itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmemiş olması nedeniyle ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğradığı anlaşılmıştır.

Bu durumda; sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan Bölge İdare Mahkemesi kararının bu gerekçe ile onanması gerektiği anlaşılmıştır.

KARŞI OY

(X)- Dava; Sakarya Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümünde ... üyesi olarak görev yapan davacının, doçentlik başvurusunda kullandığı makalesinde intihal ve etik ihlali bulunduğundan bahisle 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53/b-5 maddesi uyarınca üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yükseköğretim Yüksek Disiplin Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali, işlem nedeniyle uğranılan maddi zararların ve özlük haklarının tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

2547 sayılı Kanun'un "Zamanaşımı" başlığını taşıyan 53/C maddesinde; disiplin cezası verilmesini gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl, üniversite öğretim mesleğinden çıkarma cezasını gerektiren fiil açısından altı yıl geçmiş ise disiplin cezası verilemeyeceği; bilimsel bir eserin akademik atama ve terfilerde kullanılması ya da kısmen veya tamamen yeniden yayımlanması hâlinde ikinci fıkrada belirtilen zamanaşımı sürelerinin yeniden işlemeye başlayacağı kural bağlanmıştır.

Davacının, 2015 yılı Ekim ayında doçentlik başvurusunda kullandığı makalesinde intihal yaptığının, Sosyal ve Beşeri Bilimler ile Güzel Sanatlar Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Komisyonu'nun … tarih ve … sayılı işlemi ile ortaya konulduğu dikkate alındığında, bu tarih itibarıyla yürürlükte bulunan 2547 sayılı Kanun'un 53/C maddesi uyarınca, davacının makalesinin akademik atama ve terfilerde kullanılması ya da kısmen veya tamamen yeniden yayımlanması hâlinde zamanaşımı sürelerinin yeniden işlemeye başlayacağından, intihale konu makalenin bu bakımdan değerlendirilmesi suretiyle ceza verme zamanaşımı konusunda karar verilmesi gerektiğinden, ceza verme zamanaşımının dolduğu gerekçesiyle verilen iptal kararında hukuki isabet bulunmadığı oyu ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyoruz.