Danıştay 8. Daire E.2020/6344 K.2023/6002

Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına kayıtlı … plakalı aracın 2918 sayılı Kanunu'nun Ek:2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptal istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı adına kayıtlı araç ile ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmaksızın, Menemen Serbest bölgede faaliyette bulunan TPI Composit fabrikasına personel taşımacılığı yapıldığının tespit edildiği,

davacıya ait aracın idari işlemin yapıldığı 06/05/2019 tarihinde Servis Aracı Çalışma İzin Belgesinin bulunmadığı ancak 12/06/2019 tarihinde ilgili belediyeye başvurarak 31/12/2019 tarihine kadar geçerli Servis Aracı Çalışma İzin Belgesi aldığı ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesinin 9. maddesinin (a) bendine göre, İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde çalışacak "S" plakalı servis araçlarının Servis Aracı Çalışma İzin Belgesi (Ruhsat), Servis İzin Belgesi almasının zorunlu olduğu,

bu belgeler olmadan servis taşımacılığında araç çalıştırmanın yasak olduğu düzenlemesi de dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince.

2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3. maddesinin düzenlenme amacının, korsan taşımacılığın engellenmesi olduğu, davacıya ait aracın "S" plakalı bir araç olduğu, davacının her yıl güzergah izin belgesini yenilemek suretiyle servis taşımacılığına devam ettiği, denetim tarihi itibariyle güzergah izin belgesinin olmadığının anlaşıldığı, ancak 12/06/2019 tarihinde personel servis taşımacılığı yapabileceğini içeren ve 31/12/2019 tarihine kadar geçerli "Personel Servis Aracı İzin Belgesinin" ikmal edildiği,

dolayısıyla işlediği fiilin 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3-a fıkrası kapsamında değil, aynı maddenin 5. fıkrasında düzenlenen "İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir." hüküm kapsamında değerlendirilmesi gerekirken sevk maddesi hatalı uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne,

İzmir 5. İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, sonradan alınan Çalışma İzin Belgesinin idari işlemi kusurlandırmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ: Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir Menemen ilçesi Seyrek Mahallesi Seyrek J.Krk.K.lığı önünde yapılan … Turizm ve … Taşımacılık Turizm A.Ş. adı altında Menemen Serbest Bölgede faaliyette bulunan TPI Composit fabrikasına personel servis taşımacılığı yapan servis araçlarına yönelik trafik kontrolü esnasında, davacıya ait … plakalı aracın İzmir Büyükşehir Belediyesi S plakalı servis çalışma ruhsatının olmadığı tespitine istinaden davacı adına tescilli aracın … tarih ve … sayılı 60 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacıya ait … plakalı araç hakkında 06/05/2019 tarihinde uygulanan 60 gün trafikten men cezasına ilişkin işlem, Bölge İdare Mahkemesi tarafından; " davacıya ait aracın "S" plakalı bir araç olduğu, davacının her yıl güzergah izin belgesini yenilemek suretiyle servis taşımacılığına devam ettiği, denetim tarihi itibariyle güzergah izin belgesinin olmadığının anlaşıldığı, ancak 12/06/2019 tarihinde personel servis taşımacılığı yapabileceğini içeren ve 31/12/2019 tarihine kadar geçerli "Personel Servis Aracı İzin Belgesinin" ikmal edildiği,

dolayısıyla işlediği fiilin 2918 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinin 3-a fıkrası kapsamında değil, aynı maddenin 5. fıkrasında düzenlenen "İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir." hükmü kapsamında değerlendirilmesi gerekirken sevk maddesi hatalı uygulanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle iptal edilmişse de;

dosya da bulunan … tarihli … sayı, …, … -. Plakalı Araçlar Hk. konulu, 31/05/2019 tarihli Menemen Kayamakamlığı İlçe Jandarma Komutanlığı yazısı ilgi tutularak İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen yazı içeriğinde; dava konusu araca ait "Personel Servis İzin Belgesi" başvurusunun 12/06/2019 tarihinde yapıldığı görülmüştür.

Bu durumda; davacı tarafından, dava konusu işlem tarihi olan 06/05/2019 tarihinden önce, Büyükşehir Belediyesine yapılmış bir çalışma izin başvurusu bulunmadığı, dosyada mevcut iznin, idari işlemden sonra, 12/06/2019 tarihinde Büyükşehir Belediyesine başvuru yapılarak ve 31/12/2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere alındığı, davacıya ait eski tarihli - süresi bitmiş çalışma izninin de dosyaya sunulamadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İzmir 5. İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin kabulü ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.