Danıştay 8. Daire E.2020/6835 K.2023/7420

Dava konusu istem: 3213 sayılı Maden Kanunu uyarınca davacı adına kesilen 155.264,00-TL para cezasının 6183 sayılı Yasa uyarınca tahsili amacıyla Kasımpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünce düzenlenen … tarih, … takip numaralı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:... sayılı kararda; davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı idari para cezası işleminin, KEP sistemi üzerinden davacının mail adresine 04/02/2019 tarihinde ulaştığı ve yasal olarak 09/02/2019 tarihinde tebliğ edilmiş sayılmasına karşın, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından dosya kapsamına eklenen 07/01/2020 tarihli dilekçede, söz konusu idari para cezasına karşı davacı tarafından dava açılmadığının belirtildiği, bunun yanında UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada bu işleme karşı herhangi bir dava açılmadığı anlaşıldığı,

dava konusu ödeme emrinde tahsili aranılan alacağın kesinleştiği ve tahsil edilebilir olduğu, 6183 sayılı yasanın 58. maddesi uyarınca ödeme emrine karşı "böyle bir borcu olmadığı", "kısmen ödediği" veya "borcun zamanaşımına uğradığı" iddialarıyla sınırlı olarak dava açılabileceğinden; davacının para cezasının haksız olduğuna ilişkin borcun aslına (tahakkukuna) yönelik (para cezası işlemlerine karşı açılacak davaların konusu olması gereken) iddialarının bu aşamada incelenmesi olanaksız olduğu,

kesinleşen (155.264,00.-TL) amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ödeme emrinin dayanağı olan idari işlemin hukuka aykırı olduğu, Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ilgili yere dair arama ve işletme ruhsatı verilse de valilik izni olmadığından dolayı davacının ilgili alanı kullanamamış olduğu, maden sahasının kullanılması yönünden süreç tamamlanmadığından ruhsat sahibi alandaki mera vasfının kaldırılması için bir başka idari süreçten geçtiği, davacının ilgili yeri kullanamaması ve işletmeye açamamasının kendi kusurundan kaynaklanmadığı, "İdarenin Bütünlüğü" kapsamında oluşan sonuçtan idarenin sorumlu olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı … uhdesinde ve Afyonkarahisar ili, Sinanpaşa ilçesi dahilinde bulunan Sicil:… sayılı ruhsata ilişkin olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası gereğince toplam 155.264,00-TL idari para cezası uygulandığı, idari para cezasının yazının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenmesi ve ödendiğine dair makbuzun bir nüshasının Genel Müdürlüğe verilmesi gerektiği yönündeki Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısının 09.02.2019 tarihinde ruhsat sahibinin KEP (Kayıtlı Elektronik Posta) adresine tebliğ edildiği,

daha sonra Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile mükellef adına uygulanan idari para cezasının ödendiğine ilişkin herhangi bir belgenin Genel Müdürlüğe verilmemesi nedeniyle idari para cezasının 3212 sayılı Maden Kanunu'nun 7164 sayılı Kanunla değişik 13. maddesinin üçüncü fıkrası gereği tahsil edilmesi hususunun davalı Kasımpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünden istendiği, bu yazıya istinaden, davalı idare tarafından, davacı adına tahsili istenilen 155.264,00-TL tutarında idari para cezası tahakkuk ettirildiği ve 6183 sayılı AATUHK'nun 55. maddesi gereği dava konusu ödeme emrinin düzenlendiği,

bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 1.maddesinde, devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları hakkında bu kanun hükümlerinin tatbik olunacağı; 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "Ödeme emri" ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan sahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği; hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının 14/11/2022 tarihli ek beyan dilekçesi ile dava konusu ödeme emrinin muhteviyatı para cezasının, davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemi ile iptal edildiği hususu bildirilmiştir. Bu durumda, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan işlemin davalı idarece iptal edilmesi dolayısıyla, dayananaksız kalan ödeme emrinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.