Danıştay 8. Daire E.2020/7034 K.2023/7014

Dava konusu istem: Ordu ili, Ulubey ilçesinde bulunan … yürürlük tarihli, S:… sayılı II(a) grubu ruhsat sahasına ilişkin 3213 sayılı Maden Kanunu’nun 7. madde izinlerinin tevdi edilmemesi sebebiyle aynı Kanun'un 24/11. maddesi uyarınca davacıya toplam 155.264,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … gün ve E… sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda. 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca gerekli izinlerin Genel Müdürlüğe tevdi edilmesi için öngörülen 3 yıllık sürenin ruhsatın yürürlük tarihinden itibaren işlemeye başlayacağı, mevzuatta ruhsat devri ve tescili durumunda bu sürenin devir/tescil işleminin gerçekleştiği tarihte kesileceği yönünde bir düzenleme olmadığı gibi,

ruhsatın 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 3. fıkrasındaki düzenleme uyarınca Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredilmiş olmasının işletme ruhsatının yürürlük tarihi ve dolayısıyla izinlerin Genel Müdürlüğe sunulması için öngörülen 3 yıllık sürenin başladığı ve sona erdiği tarihi değiştirmesinin mümkün olmadığı,

26/01/2015 tarih ve Ek 1 sayılı olur ile Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığı adına tescil edilen Ordu ili, Ulubey ilçesinde bulunan S:… ruhsat numaralı, II-A grubu ruhsat sahası için 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre alınması gerekli olan izinlerin işletme ruhsatının yürürlük tarihi olan 01/07/2011 gününden itibaren üç yıl içinde Genel Müdürlüğe tevdi edilmediği anlaşıldığından, fiilin karşılığı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işletme ruhsatının yürürlüğe girdiği 01/07/2011 tarihinde Ordu Büyükşehir Belediyesinin kurulmadığı, henüz kurulmadığı döneme ilişkin hukuki sorumluluğa gidilerek işlem tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğu, 18/02/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 52.790,00 TL idari para cezasının verildiği ve Sulh Ceza Hakimliği kararı ile bu idari para cezası kaldırılmasına ve kesinleşmiş mahkeme kararına rağmen 18/02/2016-18/02/2017 dönemi için tekrar idari para cezası uygulandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ordu ili, Ulubey ilçesinde bulunan … yürürlük tarihli, S:… sayılı II(a) grubu işletme ruhsatı Ordu Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun … tarihli ve Ek … sayılı kararı ile Ordu Büyükşehir Belediye Başkanlığına devredilmiştir.

3213 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre alınması gerekli olan izinlerin işletme ruhsatının yürürlük tarihinden itibaren (01/07/2011) 3 yıl içerisinde Genel Müdürlüğe verilmemesi sebebiyle davacıya 18/02/2016-18/02/2017 dönemi için 77.632,00.-TL, 18/02/2017-18/02/2018 dönemi için 77.632,00.-TL olmak üzere toplam 155.264,00.-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün … gün ve E…. sayılı işlemi tesis edilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi" başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında, "7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir.

İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz." düzenlemesine.

"Ruhsat bedeli, cezalar ve diğer yaptırımlar" başlıklı 13. maddesinin 2. fıkrasının ilk cümlesinde dava konusu işlem tarihiyle yürürlükte olan halinde, "Arama ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 1.000 TL, işletme ruhsatlarında ruhsat taban bedeli 10.000 TL olup, bu bedeller ile bu Kanun gereğince uygulanan idari para cezaları her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranı nispetinde artırılır." düzenlemesine. 3. fıkrasında.

"Bakanlık, mülki idare amirlikleri ve il özel idareleri tarafından bu Kanuna göre verilen idari para cezaları hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır. Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Tahakkuk eden ve ödenmeyen Devlet hakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili tahsil dairesine bildirilir." hükmüne yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde; "26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

3213 sayılı Maden Kanununun 24. maddesinin 11. fıkrası düzenlemesi gereğince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7. maddeye göre alınması gerekli izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesi gerekmekte olup, süresi içinde yükümlülükleri yerine getirmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verileceği hükme bağlanmış, aynı Kanunun 13. maddesinin 2. fıkrasında, idari para cezalarının her yıl yeniden değerleme oranı nispetinde artırılacağı düzenlenmiştir.

Davacı tarafından, tarafına 18/02/2016 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 52.790,00 TL idari para cezası verildiği ve Sulh Ceza Hakimliği kararı ile bu idari para cezasının kaldırılmasına karar verildiği, kesinleşmiş mahkeme kararına rağmen dava konusu işlemle 18/02/2016-18/02/2017 dönemi için tekrar idari para cezası uygulandığı ileri sürülmektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacıya, … tarih ve E:… sayılı işlem ile 18/02/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Maden Kanunu 24/11 ve Geçici 22. maddeleri gereğince 30.000,00TL para cezası verildiği ve bu cezanın Sulh Ceza Hakimliğince kaldırılmasına karar verildiği,

... tarih ve E:... sayılı işlemle 18/02/2016 tarihine kadar Genel Müdürlüğe izinlerin verilmemesi sebebi ile 30.000,00TL para cezası verildiği ve bu cezanın da Sulh Ceza Hakimliği kararı ile kaldırılmasına karar verildiği ve bu karara karşı yapılan itirazın reddedilmesi ile kararın kesinleştiği, … tarih ve E:… sayılı işlem ile 18/02/2015-18/02/2016 dönemi için idari para cezası uygulandığı, dava konusu işlemin ise 18/02/2016-18/02/2017 dönemi için verildiği anlaşıldığından, mükerrer olarak para cezası verildiğine ilişkin davacı iddiasına itibar edilmemiştir.

Uyuşmazlıkta, temyize konu kararın cezalandırmaya esas alınan fiilin sübuta erdiğine ilişkin gerekçesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak, cezaya esas fiilin hangi tarihte gerçekleştiğinin tespiti uygulanacak idari para cezası miktarı açısından önem taşımaktadır.

Olayda; 3213 sayılı Maden Kanunu'na aykırılık teşkil eden eylemi nedeniyle davacıya, 18/02/2016-18/02/2017 dönemi için 77.632,00.-TL, 18/02/2017-18/02/2018 dönemi için 77.632,00.-TL idari para cezası verilmiş olup, Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde yer verilen kabahatin, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılacağı ve neticenin oluştuğu zamanın, bu bakımdan dikkate alınmayacağı düzenlemesi gereğince, davacıya işlenen fiilin gerçekleştiği tarih olan 2017 ve 2018 yılının karşılığı olan idari para cezası verilmesi gerekirken, dava konusu işlem tarihi olan 2019 yılı için yeniden değerleme oranında güncellenen değerler üzerinden idari para cezalarının kesildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ceza tutarı dikkate alınmak suretiyle 3213 sayılı Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrası kapsamında verilen dava konusu idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığından, davanın reddine dair karara yönelik istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.