Danıştay 8. Daire E.2021/1024 K.2024/7980

Dava konusu istem: Davacı tarafından; izinsiz olarak yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle davacıya ait ... plakalı aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve 34/... sayılı işlem ile davacıya 5.010,00 TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; görevli polis memurlarınca 15.11.2019 tarihinde İstanbul Mecidiyeköy Otobüs Durakları mevkiinde yapılan denetim sonucunda tanzim edilen tutanakta davacının, yol belgesine (Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesi) başvurduğunu belirttiğinin görüldüğü, davalı idarece sunulan belgeler içinde, davacının maliki olduğu, kullanım amacı yolcu nakli - ticari olan araca ait Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin 18.11.2019 tarihinde onaylandığı,

dolayısıyla davacının çalışma izni ruhsatı almaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahsedilemeyceği açık olduğundan, davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemlerin açıkça hukuka aykırı oluduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, izinsiz olarak yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle davacıya ait ... plakalı aracın trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacıya 5.010,00 TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca davacının işlem tarihi itibarıyla izin / ruhsat gibi belgelerini dosyaya sunmadığı açıktır. Dairemizin içtihatlarına göre söz konusu belgelerin edinilmesi için makul sürenin işlem tarihi ile aynı gün olduğu kabul edilmiştir.

Mahkeme kararında, davaya konu aracın, Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanımı İzin Belgesinin bulunduğu belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, dosyaya sunulan belgenin onay tarihinin 18.11.2019 ve geçerlilik tarihinin 18.11.2020 olduğu, dava konusu işlemden 3 gün sonra alındığı tespit edilmiştir. Bu durumda, davacının işlem tarihinden sonra yetkili Büyükşehir Belediyesinden aldığı Sosyal Etkinlikler Grup Servis Aracı Güzergah Kullanım İzin Belgesi'nin makul sürede alınmadığı, davacının dava konusu işlem tesis edildiğinde geçerli izin belgesi bulunmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.