Danıştay 8. Daire E.2021/1247 K.2024/2754

Dava konusu istem: Davacı tarafından; işletiminde bulunan ... plaka sayılı araç ile, ilgili kuruluştan izin belgesi almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca davalı idarece, anılan aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... plakalı araca ait İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından verilme 02.09.2019 onay tarihli, 24.04.2020 geçerlilik tarihli Personel Servis Aracı Güzergah İzin Belgesi ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından verilme 11.04.2019 tarihli servis taşımacılık kartı bulunduğu, bu hali ile davacının gerekli izinleri almış olmasına rağmen aracında bulundurmadığı,

dava konusu işlemin bu gerekçe ile tesis edilemeyeceği,... plakalı araçla gerekli çalışma izin ve ruhsatı olmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının sabit olmadığı ve gerekli izinlerin bulunduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, hukuka aykırı olan temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idareye bağlı görevlilerce 12.11.2019 tarihinde yapılan denetimde, davacının maliki olduğu ... plaka sayılı araçta yolcuların bulunduğu, bu yolcuların PTT çalışanları olduğu, araç sürücüsü tarafından söz konusu taşımacılık faaliyetine ilişkin yol güzergah izin belgesi ve yolcu listesinin sunulamaması üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'nin 4. maddesinde, "Servis Taşımacılığı Yetki Belgesi"; öğrenci veya personel servis taşıtlarıyla servis hizmeti vermek isteyen gerçek ve tüzel kişilere; çalışma usul ve esasları, yeterlilik kriterleri çerçevesinde çalışma izni veren, 10 yıl süreli belge.

"Servis Taşımacılığı Kartı", Servis Taşımacılığı Yetki Belgesine sahip kişilerin yetki belgesi süresi ve kapsamında sahip oldukları taşımacılık iznini gösterir, her bir taşımacılık izni için ayrı düzenlenen en fazla 10 yıl süreli belge. "Güzergah Kullanım İzin Belgesi", taşıtın güzergah ve şoför bilgileri, taşımacılık türünü, Servis Taşımacılığı Kartı bitiş ve başlangıç tarihini gösteren en fazla bir yıllık belge olarak tanımlanmış.

5. maddesinde, servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve güzergah kullanım izin belgesine sahip olmayan gerçek veya tüzel kişilerin hiçbir şekilde öğrenci ve personel servis taşımacılığı hizmeti veremeyeceği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, ... plaka sayılı aracın maliki olan davacının servis taşımacılığı işiyle iştigal ettiği, denetim günü araç sürücüsü tarafından PTT çalışanlarının taşınabileceğini gösteren ilgili belediyeden alınmış personel servis aracı güzergah izin belgesinin sunulamadığı, bu nedenle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a bendi kapsamında yaptırım uygulandığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davacının denetim tarihi itibarıyla geçerliliği devam eden ve yukarıda hükümlerine yer verilen İstanbul Büyükşehir Belediyesi Öğrenci ve Personel Taşımacılığı Yönergesi'ne göre aldığı servis taşımacılığı yetki belgesi, servis taşımacılığı kartı ve ... Plastik Suni Deri firmasının çalışanlarını taşımak üzere düzenlenmiş personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin bulunduğu görülmektedir.

Bu durumda, davacının personel servis taşımacılığı yapmak konusunda ilgili belediyeden aldığı yetki ve izin belgelerinin bulunduğu; ancak, denetim sırasında araçta bulunan personelin taşındığı iş yeri olan PTT'nin, araç hakkında düzenlenen güzergah izin belgesinde yer almadığı anlaşıldığından, 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c hükmüne göre işlem tesis edilmesi gerekirken davalı idarece 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-a bendi kapsamında çalışma izni/ruhsatı bulunmadığı iddiasıyla tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idarenin temyiz isteminin bu gerekçeyle reddi gerekmiştir.

KARŞI OY

(X-) Bakılan uyuşmazlıkta İdare Mahkemesi'nce, yapılan taşımacılığa ilişkin izin belgelerinin tam olduğu ve gerekli çalışma izin ve ruhsatı olmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının sabit olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, davacının alması gerekli izin belgelerinden olan personel servis aracı güzergah kullanımı izin belgesinin ...

Plastik Suni Deri firması çalışanlarını taşımak üzere düzenlendiği ve fakat denetim sırasında araçta bulunan personelin PTT personeli olduğu ve bu iş yeri için düzenlenmiş personel servis aracı güzergah izin belgesinin bulunmadığı görüldüğünden denetime konu taşımacılığın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a bendi değil, Ek 2/3-c bendi kapsamında kaldığı sonucuna varılmış olup, Dairemizin çoğunluğunca da bu yorumdan hareketle temyize konu kararın gerekçesinin değiştirilerek onanmasına karar verilmiştir.

Bu haliyle, Mahkeme'nin, gerekli çalışma izin ve ruhsatı olmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığının sabit olmadığı gerekçesiyle verdiği iptal kararına göre davalı idarenin yeniden yaptırım uygulama yetkisi yok iken, kesin olarak verilen Dairemiz çoğunluk kararı sonrasında davacının fiiline uyduğu anlaşılan 2918 sayılı Kanunun Ek 2/3-c bendi uyarınca yeniden işlem tesisi mümkün hale gelecektir. Bu durum ise Bölge İdare Mahkemesi'nin ısrar hakkını ve davacının aleyhine bir sonuç doğuracağı anlaşılan karara karşı kanun yoluna başvuru hakkını ortadan kaldıracağından temyize konu kararın değişik gerekçeyle onanması yerine bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.