Danıştay 8. Daire E.2021/1974 K.2024/1180

Dava konusu istem: Davacı tarafından, maliki olduğu ... plakalı aracın, ilgili belediyeden alınan izin veya ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığında kullanıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-b maddesi uyarınca 30 gün süre ile trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu uyuşmazlıkta, aracı durdurarak denetim yapan iki trafik polis memuru tarafından "sürücünün" beyanlarını esas aldıkları iddiasıyla düzenlenen tutanak incelendiğinde, tespit tutanağının aracın sürücüsü tarafından imzalanmadığının görüldüğü, beyana dayalı kural ihlali tespiti ve idari yaptırım uygulanabilmesi için beyanı verenlerin onayının gerektiği, onayın da kişilerin imzaları ile olacağı, ilgili kişinin;

hakkında isnat edilen eylemi kabul ettiğini gösteren imzasının bulunmadığı veyahut da imzadan imtina ettiklerine dair şerh içermeyen tutanağın tek başına maddi gerçekliğe ulaşmada esas alınma, objektif değerlendirme ve adil bir sonuca ulaşmaya olanak tanımadığı; bu nedenle, iddiayı içeren, ancak ispatı için beyanı verenlerin (araç sürücüsü imtina etmekle birlikte yolcunun bu noktadaki tavrını da ortaya koyacak) onaylarını gösteren imzalarının bulunmadığı tutanaktan hareketle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare görevlilerince ... tarihinde saat 18:00 sıralarında yapılan denetimde; araç içerisinde bir yabancı uyruklu yolcu bulunduğunun tespit edilmesi ve sürücü ile yapılan görüşmede, sürücünün yolcuyu Uber sistemi üzerinden Sultanahmet'ten aldığı ve Yenikapı’ya götürdüğü, yolculuk ücretini sistemin belirlediği tarife üzerinden alacağını sözlü olarak beyan etmesi üzerine dava konusu işlem tesis edilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

26/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesi değiştirilerek, "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır.

Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten men edilir.

… tarihli ve … sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve … tarihli ve … sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün

süreyle trafikten men edilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten men edilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

06.04.2011 tarih ve 27897 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Araç Trafikten Men/Muhafaza Altına Alma Tutanağı"nın düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları da içeren ikinci bölümünde yer alan 8. maddesinin 1. fıkrasının işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde; tutanakların her nüshasının okunaklı olacak şekilde, sabit, mürekkepli veya tükenmez kalemle tam ve eksiksiz doldurulacağı, tutanakları düzenleyen/düzenleyenler ve kural ihlalinde bulunan tarafından imzalanacağı, tutanakları imza etmekten kaçınanlar için “imza etmedi” kaydı konulacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı idare görevlilerince yapılan denetim sırasında düzenlenen tutanakta; davacının maliki bulunduğu araç içerisinde bir yabancı uyruklu yolcu bulunduğu, sürücü ile yapılan görüşmede, sürücünün yolcuyu Uber sistemi üzerinden Sultanahmet'ten aldığı ve Yenikapı’ya götürdüğü, yolculuk ücretini sistemin belirlediği tarife üzerinden alacağını sözlü olarak beyan ettiğinin belirtildiği, bunun üzerine 2918 sayılı Kanunun Ek-2/3-b hükmü uyarınca işlem tesis edildiği, anılan tutanakta denetimi yapan polis memurlarının imzasının bulunduğu, araç sürücüsünün isminin üzerine ise "imza etmedi" şerhinin düşüldüğü, yabancı uyruklu yolcu hakkında da aynı Kanunun Ek-2/6. maddesi uyarınca para cezası tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; söz konusu tutanakla, yapılan taşımacılığın niteliğinin ortaya konulduğu, davacıya isnat edilen eylemin aksini ispat edecek niteliği haiz herhangi bir bilgi veya belgenin de davacı tarafından dosyaya sunulmadığı anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Nitekim benzer bir uyuşmazlıkta verilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 20.10.2021 tarih ve E:2021/2006, K:2021/1923 sayılı kararı da bu yöndedir.