Danıştay 8. Daire E.2021/2022 K.2024/7843

Dava konusu istem: İlgili Belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle mülkiyeti davacıya Şirkete ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A.maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 18/07/2019 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; 19/07/2019 tarihinde yapılan kontrol sırasında düzenlenen tutanakta, dava dışı araç sürücüsü ... isimli şahsın imzası bulunmadığı gibi, araç içerisinde bulunan yabancı uyruklu yolcunun alınan beyanında da, sürücünün amcasıyla birlikte akşam yemeğine gittikleri, arkadaş oldukları yönünde ifadelerin yer aldığının belirlenmesi karşısında, davacı şirkete ait araçla "korsan taşımacılık" yapıldığını ortaya koyar nitelikte somut bir tespitin bulunmadığı sonucuna varıldığından, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-A maddesi hükmü uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men edilmesine yönelik tesis olunan işlemde hukuka uyarlılık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; ilgili Belediyeden çalışma izni/ruhsatı almadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle mülkiyeti davacıya Şirkete ait ... plaka numaralı aracın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-A.maddesi hükmü uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 18/07/2019 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 18/10/2018 tarih ve 7148 sayılı Kanun'un 26. maddesi ile değişik Ek 2. maddesinde; "Araçlarını motorlu araç tescil belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerine 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır. (Mülga cümle:21/2/2019-7166/5 md.)(…)

(Ek fıkra:21/2/2019-7166/5 md.) Ayrıca, araç on beş gün süre ile trafikten menedilir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;

a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,

b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,

c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında

belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır.

İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;

a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,

b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,

c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir.

İlgili belediye tarafından tahdit veya tahsis kapsamına alınmış ve bu kapsamda verilmiş çalışma izninin/ruhsatının süresi bittiği hâlde, belediye sınırları dâhilinde yolcu taşıyan kişiye 1.002 Türk lirası idari para cezası uygulanır ve eksikliği giderilinceye kadar araç trafikten menedilir.

Ayırıcı işareti bulunmayan üçüncü fıkra kapsamındaki araçlardan taşımacılık hizmeti alanlara da 334 Türk lirası idari para cezası uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Yönergesi'nin 1. maddesinde, bu yönerge İBB sınırları içinde yolcu taşıma izni verilen servis araçlarının hangi koşullar altında ve ne şekilde çalışacaklarını, bunların işleticileri ile verilen hizmetten yararlanan kuruluşlar/şahıslar arasındaki ilişkileri, uygulamayı yürütecek ve denetleyecek olan kuruluş ve organların yetki ve sorumluluk alanlarını belirlemek amacıyla hazırlandığı,

2. maddesinde, "Turizm Yolcu Taşımacılığı"nın şehir içi turizm yolcu taşımacılığı yapan araçları, "Ücretsiz Servis Taşımacılığı"nın müşteri hizmeti adı altında ücretsiz yolcu taşımacılığı yapan servis araçlarını, "Yüksek Öğrenim Kurumları Öğrenci Servis Taşımacılığı"nın Yüksek Öğrenim Kurumları (Üniversite) öğrencilerinin taşımacılığını yapan servis araçlarını,"Sosyal Etkinlikler Grup Servis Taşımacılığı"nın düğün, nişan, cenaze, piknik, asker uğurlama, hac/umre dönemi yolcu uğurlama ve karşılama, sportif aktiviteler, plaj etkinlikleri, yaz dönemi eğitim kursları ile dernek,

kurum ve kuruluşların sosyal etkinliklerinin ulaşım faaliyetlerinin gruplar halinde yapılmasını kapsadığı.

6. maddesinde, taşımacı ve/ya alt taşımacının, İstanbul Büyükşehir Belediyesi TUHİM tarafından verilen Güzergâh İzin Belgesinde yazılı güzergâhta, bu yönergeye göre yayınlanacak talimatlar çerçevesinde toplu taşıma faaliyetlerini İstanbul Büyükşehir Belediyesi TUHİM yönetim ve denetiminde yapacağı, 10. maddesinde, servis aracı Güzergâh Kullanım İzin Belgesinin 1 (bir) yıl süreyle, sözleşme ve isim listesi ile birlikte geçerli olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, 19/07/2019 tarihinde polis memurlarınca düzenlenen tutanakta; davacı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı araçla İstanbul Havalimanı-Fatih arasında ücretli yolcu taşımacılığı yapıldığının belirtildiği, şoföre ait kimlik bilgisinin bulunduğu, olay tutanağını imzadan imtina ettiği, yolcunun İngilizce olarak yazılı beyanda bulunduğu, ayrıca şoför adına Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağının tesis edildiği, davacı şirkete ait aracın Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunmadığı, D2 yetki belgesinin bulunduğu görülmüştür.

Dosyada yer alan tüm tutanakların incelenmesinden; İdare Mahkemesi gerekçesinin dayandırıldığı işlem tutanağında taşımacılığa ilişkin güzergahın İstanbul Havalimanı-Fatih olarak yer aldığı, taşımacılığın belediye sınırları içerinde olduğu, dosyada yer alan ve taraflarca da birbirinden farklı olduğu iddia edilmeyen tutanakların incelenmesinden; işlem tutanağında ve Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanağı'nda dava dışı araç sürücüsü için imzadan imtina şerhinin tutanağa işlendiği, söz konusu işlemlere ilişkin tutanakların mevzuata uygun, kabul edilebilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, tutanakla turizm taşımacılığı yaptığı tespit edilen aracın, ... tarih ve ... sayılı Servis Araçları Yönergesi kapsamında Turizm Yolcu Taşımacılığı Belgesi bulunması gerektiği, D2 yetki belgesinin tek başına turizm servis taşımacılığına izin vermediği, davacının işlem tarihinde geçerli Turizm Yolcu Taşımacılığı İzin Belgesi bulunmadığından, dosyada yer alan tutanakların davacı yönünden ilgili belediyeden izin ve ruhsat almaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilen işlemlere esas alınabileceği görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkün olup, temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri anılan kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.