Danıştay 8. Daire E.2021/2092 K.2023/5436

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Doktora Programına kayıtlı iken, yönetmeliğin 35/4 maddesi uyarınca ''üst üste 2 dönem veya aralıklı olarak 3 dönem boyunca izlemeye girmediği'' gerekçesiyle kaydının silinmesine ilişkin Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile bu işleme karşı yapılan 15/02/2019 tarihli itirazın reddine ilişkin Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 2547 sayılı yasaya eklenen Geçici 67. maddenin yürürlüğe girdiği 2014 yılından itibaren 12 yarı yıl azami eğitim süresi olması gereken ve dava konusu işlemin tesis edildiği (05/02/2019) tarih itibariyle henüz azami eğitim süresini tamamlamayan ve tez izlemeye ilişkin gecikmenin davacıdan kaynaklandığına ilişkin somut bilgi ve belge bulunmaksızın davacının eğitim ve öğretim hakkının sonlandırılması sonucunu doğuracak biçimde davacının izlemeye girmediğinden bahisle kaydının silinmesine ilişkin işlem ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı üniversitenin eğitimin kalitesini artırmaya yönelik kendisine tanınan yetkiyi kullanarak, değişen koşulları da dikkate almak suretiyle düzenleyici işlemlerde değişiklik yapma hakkı bulunduğu,

doktora eğitimine 28/08/2009 tarihinde kayıt yaptıran ve 12/06/2013 tarihinde doktora yeterlilik sınavında başarılı olan davacının doktora eğitimi devam ederken çıkarılan 23/09/2018 tarihli Kocaeli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin geçici 1. maddesinin atıfta bulunduğu 16/10/2016 tarihli Kocaeli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümlerine tabi olduğu kanaatine ulaşıldığından,

doktora öğrencisi olan davacının, doktora yeterlik sınavından başarılı bulunduktan sonra 2018-2019 güz yarıyılı sonuna kadar 5 yıl süresince tez önerisi, tez izleme başvurusunu ve raporlarını Enstitüye teslim etmediği ve tez öneri ve tez izleme sınavlarına girmediği gerekçesiyle kaydının silinmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak istinaf isteminin kabulü ile istinafa konu karar kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı vekili tarafından, müvekkilinin tez izleme raporunu sunmamasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı, tez izleme komitesinin iki üyesinin okuldan ayrılmasına rağmen davalı idarece yeni bir tez izleme komitesi oluşturulmadığı, tez komitesi oluşturabilecek kadrosunun olup olmadığını dahi davalı idarece açıklanamadığı, müvekkiline atanan tez danışmanının görevini yerine getirmediği, müvekkilinin kayıt yaptırdığı tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinde başarısızlık halinde ilişiğinin kesileceğine ilişkin bir hüküm bulunmazken sonradan çıkarılan yönetmelik hükmüne tabi tutularak kaydının silindiği ileri sürülerek istinaf kararının bozulması istenilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından usul ve yasaya uygun olarak verilen istinaf kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ

20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 'Tez önerisi savunması' başlıklı 21. maddesinde, " ...4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar.

Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.

(5) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

16/10/2016 tarihli ve 29859 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kocaeli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 'Tez önerisi savunması' başlıklı 35. maddesinde, "...(4) Tez izleme raporunu enstitüye teslim etmeyen veya teslim edip sınavına girmeyen öğrencinin o döneme ait tez çalışması başarısız kabul edilir.

Üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez tez izleme faaliyet raporu vermeyen veya başarısız bulunan öğrencilerin Üniversite ile ilişiği kesilir. " kuralı; 'Geçiş hükümleri' başlıklı Geçici Madde 1'de, "..1) 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılı öncesinden kayıtlı öğrencilerden yüksek lisans ders aşamasındakilere altı, tez aşamasındakilere dört dönem; tezsiz yüksek lisans öğrencilerine üç dönem; doktora ders aşamasındakilere on iki, tez aşamasındakilere sekiz dönem süre verilir. " düzenlemesi yer almıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden, doktora yeterlilik sınavında başarılı olan öğrenciler hakkında doktora tezlerinin incelenmesi amacıyla tez izleme komitesinin kurulacağı, komitenin yılda en az iki kez toplanacağı ve üst üste iki yıl veya aralıklı olarak üç yarıyıl tez izleme faaliyet raporu vermeyen veya başarısız bulunan öğrencilerin doktora ile kayıtlarının sileneceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir.

Üniversitelerce doktora yeterlilik sınavından sonra tez izleme komitesinin oluşturulması ve komitenin yılda en az iki kez toplanarak tez aşamasında bulunan öğrencilerin faaliyet raporlarını değerlendirilerek bir karar vermesi gerekmektedir. Her ne kadar öğrenci tarafından tez izleme faaliyet raporu verilmese de, komite tarafından öğrencinin tez izleme faaliyet raporunu vermediği hususunun tutanak altına alınması ve komite üyelerince imzalanması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından faaliyet raporunun verilmediğine dair tez izleme komitesince bir tutanak tutulmadığı ve bu hususun kayıt altına alınmadığı, başka bir ifadeyle davacının faaliyet raporu vermediğine dair yazılı bir evrakın dosyada bulunmadığı anlaşıldığından, salt davalı idare savunmasına itibar edilerek davacının faaliyet raporu vermediği sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından istinaf kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 20/04/2016 tarih ve 29690 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği'nin 'Tez önerisi savunması' başlıklı 21. maddesinde, " ...4) Tez önerisi kabul edilen öğrenci için tez izleme komitesi, Ocak-Haziran ve Temmuz-Aralık ayları arasında birer defa olmak üzere yılda en az iki kez toplanır. Öğrenci, toplantı tarihinden en az bir ay önce komite üyelerine yazılı bir rapor sunar.

Bu raporda o ana kadar yapılan çalışmaların özeti ve bir sonraki dönemde yapılacak çalışma planı belirtilir. Öğrencinin tez çalışması, komite tarafından başarılı veya başarısız olarak belirlenir. Komite tarafından üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez başarısız bulunan öğrencinin yükseköğretim kurumu ile ilişiği kesilir.

(5) Tez önerisi savunmasına geçerli bir mazereti olmaksızın birinci fıkrada belirtilen sürede girmeyen öğrenci başarısız sayılarak tez önerisi reddedilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

16/10/2016 tarihli ve 29859 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kocaeli Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliğinin 'Tez önerisi savunması' başlıklı 35. maddesinde, "...(4) Tez izleme raporunu enstitüye teslim etmeyen veya teslim edip sınavına girmeyen öğrencinin o döneme ait tez çalışması başarısız kabul edilir.

Üst üste iki kez veya aralıklı olarak üç kez tez izleme faaliyet raporu vermeyen veya başarısız bulunan öğrencilerin Üniversite ile ilişiği kesilir. " kuralı; 'Geçiş hükümleri' başlıklı Geçici Madde 1'de, "..1) 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılı öncesinden kayıtlı öğrencilerden yüksek lisans ders aşamasındakilere altı, tez aşamasındakilere dört dönem; tezsiz yüksek lisans öğrencilerine üç dönem; doktora ders aşamasındakilere on iki, tez aşamasındakilere sekiz dönem süre verilir. " düzenlemesi yer almıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte incelenmesinden, doktora yeterlilik sınavında başarılı olan öğrenciler hakkında doktora tezlerinin incelenmesi amacıyla tez izleme komitesinin kurulacağı, komitenin yılda en az iki kez toplanacağı ve üst üste iki yıl veya aralıklı olarak üç yarıyıl tez izleme faaliyet raporu vermeyen veya başarısız bulunan öğrencilerin doktora ile kayıtlarının silineceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir.

Üniversitelerce doktora yeterlilik sınavından sonra tez izleme komitesinin oluşturulması ve komitenin yılda en az iki kez toplanarak tez aşamasında bulunan öğrencilerin faaliyet raporlarını değerlendirilerek bir karar vermesi gerekmektedir. Her ne kadar öğrenci tarafından tez izleme faaliyet raporu verilmese de, komite tarafından öğrencinin tez izleme faaliyet raporunu vermediği hususunun tutanak altına alınması ve komite üyelerince imzalanması gerekmektedir.

Dava dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından faaliyet raporunun verilmediğine dair tez izleme komitesince bir tutanak tutulmadığı ve bu hususun kayıt altına alınmadığı, başka bir ifadeyle davacının faaliyet raporu vermediğine dair yazılı bir evrakın dosyada bulunmadığı dolayısıyla bu durumun sırf davacının kusurundan kaynaklandığının ortaya konulamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, dolayısıyla istinaf kararının bozulması gerektiği görüşüyle oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.