Danıştay 8. Daire E.2021/2314 K.2022/8444

Dava konusu istem: Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezine (POMEM) geçici kaydı yapılan davacı tarafından, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde (ETSŞY) yer alan şartları taşımadığından bahisle ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen 17/12/2019 tarihli işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararında.

Yönetmelik ile gebelik halinin POMEM öğrenciliğine engel olduğu düzenlenmiş ise de, geçici bir durum olan gebelik halinin bir hastalık olmadığı, bu halde olan bir kişinin mazeretinin kabul edilerek korunması gerekirken sağlık yönünden hasta biriymiş gibi değerlendirilerek kamu hizmetine girme ve eğitim haklarından kalıcı şekilde yoksun bırakılmasının hukukla ve hakkaniyetle bağdaşmadığı,

bu şekilde uygulamaya izin veren söz konusu Yönetmelik hükmünün Anayasa'nın ailenin korunmasına ve çocuk haklarını düzenleyen 41. maddesine, eğitim ve öğrenim hakkını düzenleyen 42. maddesine ve kamu hizmetine girme hakkını düzenleyen 70. maddesine aykırı olduğu, bu nedenle 2577 sayılı Kanunun 7. maddesinin verdiği yetki uyarınca bahsi geçen Yönetmelik hükmünün ihmal edilmesi suretiyle uyuşmazlığın çözümlenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı, bu durumda;

davacının gebe olduğu gerekçesiyle Polis Meslek Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde Anayasaya ve hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu, ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından, davacı hakkında aldırılan sağlık kurulu raporunda "Gebe" olduğu bilgisine yer verilerek davacının okul öğrencisi olamayacağı yönünde belirleme yapılması üzerine ilişiğinin kesildiği, dava konusu işlemin mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezi'ne geçici kaydı yapılan davacının sağlık raporu alması için sevk edildiği Ankara Gazi Mustafa Kemal Devlet Hastanesince düzenlenen … numaralı sağlık kurulu raporunda "gebe" olduğunun tespit edilmesi üzerine, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-8-A maddesinde yer alan sağlık şartını taşımadığından bahisle 17/12/2019 tarihli işlemle okuldan ilişiğinin kesildiği, bunun üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun ek 24. maddesinde;"...Polis meslek eğitim merkezlerinin kuruluş ve çalışma usûl ve esasları; bu merkezlerde eğitime alınacak öğrencilerde aranacak şartlar, (…) yapılacak sınavlar, disiplin ve eğitim-öğretimle ilgili konular, öğrenciliğin sona ermesi, tazminat ve yükümlülük esasları ile giyecekleri kıyafetler ve diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu düzenlemeye dayanılarak çıkarılan ve 06/06/2015 tarihli ve 29378 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Polis Meslek Eğitim Merkezleri Giriş Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde.

"Bu Yönetmeliğin amacı, Polis Akademisi Başkanlığına bağlı Polis Meslek Eğitim Merkezlerine alınacak öğrencilerde aranılacak şartlar ile giriş sınavlarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.", "Adaylarda aranılacak nitelikler" başlıklı 8. maddesinde; "(1) POMEM’lere başvuru yapacak adaylarda aşağıdaki şartlar aranır.... f) Sağlık Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımak,...".

"Geçici kayıt" başlıklı 17 maddesinin dava konusu işlem tarihindeki ikinci fıkrasında; "(2) Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığınca “Polis Meslek Eğitim Merkezi Öğrenci Adayı Olamaz” kararı verilen adayların ilişikleri, Başkanlık onayı ile kesilir ve POMEM’lere gereği yapılmak üzere bildirilir." hükümlerine yer verilmiştir.

03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3/8-A-8-c maddesinde (Değişik:RG-29/9/2019-30903) "c) Gebelik durumu öğrenciliğe engeldir ancak normal vajinal yolla veya sezaryenle doğum yapmış olmak sağlam kabul edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık konusu olay; Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezi'ne geçici kaydı yapılan davacı hakkında aldırılan sağlık kurulu raporunda "gebe" olduğunun tespit edilmesi üzerine ilgili Yönetmelikte yer alan sağlık şartlarını taşımadığından bahisle ilişiğinin kesilmesinden kaynaklanmaktadır.

İlgili Yönetmelikte yer alan "Gebelik durumu öğrenciliğe engeldir" hükmünün iptali istemiyle açılan bir davada Dairemizin 12/03/2021 tarih ve E:2016/5664, K:2021/1533 sayılı kararı ile ilgili hükmün iptaline karar verildiği, söz konusu kararın davalı idareler tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 17/01/2022 tarih ve E:2021/2401, K:2022/19 sayılı kararında yer alan "... düzenlemenin üst hukuk normlarına, polislik mesleğinin gereklerine ve kamu yararına uygun olduğu anlaşıldığından dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır..." gerekçesi ile bozulduğu, Dairemizin 19/10/2022 tarih ve E:2022/2947, K:2022/5777 sayılı kararıyla bozma kararına uyularak düzenleme yönünden davanın reddine karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezi'ne geçici kaydı yapılan davacı hakkında aldırılan sağlık kurulu raporunda "gebe" olduğunun tespiti üzerine ilgili Yönetmelikte yer alan sağlık şartını sağlamadığından bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARŞI OY

(X)- Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bu nedenle, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.