Danıştay 8. Daire E.2021/2371 K.2023/4060

1- … Bakanlığı Vekili: Hukuk Müşaviri …

2- … Genel Müdürlüğü Vekili: Av. …

3- … Belediye Başkanlığı Vekili: Av. …

4- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı Vekili: Av. …

İstemin Özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Savunmanın Özeti: Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, diğer taraflarca savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi: … Düşüncesi: İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden davacı ile davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve İSKİ Genel Müdürlüğü'nün yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: Dava, 09.09.2009 tarihinde meydana gelen sel felaketinde davalı idarelerin ağır hizmet kusuru bulunduğundan bahisle … adresinde bulunan davacıya ait evi su basması sonucu meydana geldiği iddia olunan maddi ve manevi zararların yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İdare Mahkemesince. Dairemizin 12/09/2018 gün ve E:2017/6842, K:2018/4317 sayılı bozma kararına uyulduğu belirtilerek toplamda 50.284,00-TL olarak tespit edilen maddi zararın, davacıya ait evin iskan ruhsatı bulunmadığı gözetilerek %10 müterafik kusur oranında indirilmesi sonucu bulunan 45.255,60-TL maddi tazminatın.

15.09.2020 kayıt tarihli ek bilirkişi raporunda belirlenen % 10 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, % 30 oranında doğal afet, % 10 İstanbul Büyükşehir Belediyesi, % 20 İSKİ Genel Müdürlüğü, % 20 Küçükçekmece Belediyesine ait kusur oranları nispetinde işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idarelerce ödenmesine, yine manevi zararlar yönünden yapılan değerlendirmede ise 10.000,00-TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte Mahkemece belirlenen kusur oranları oranında davalı idareler tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Dairemizin 12/09/2018 gün ve E:2017/6842, K:2018/4317 sayılı kararı ile, iskan izninin bulunmamasından kaynaklanan davacı kusuru yönünden bir belirleme yapılmaksızın karar verildiği ve Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarı yetersiz bulunduğu gerekçesiyle ... İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının kısmen bozulmasına karar verilmiş; İdare Mahkemesi tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının imar planları ile ilgili olarak yürüttüğü kamu hizmetinden kaynaklanan hizmet kusuru bulunup bulunmadığı yönünden de değerlendirme yapılması gerektiği kanaatiyle anılan Bakanlık hasım konumuna alınarak olayda sorumluluğu bulunan idarelerin ve davacının müterafik kusurunun tespiti amacıyla yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Öte yandan, davacının zarar gören evinin bulunduğu aynı ada, parsel ve sitedeki iskan izni bulunmayan diğer villalara ilişkin olarak açılan benzer nitelikteki bir davada,. İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan 03.01.2017 tarihli bilirkişi raporunda. İstanbul İli, Küçükçekmece İlçesi, ...

Sitesi'ndeki taşınmazın bulunduğu bölgede meydana gelen dere taşkını sonucu hasarın oluşmasında etkili olan imar planlarıyla ilgili olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın sorumluluğunun bulunmadığı, mülk sahibinin %10, Küçükçekmece Belediyesi'nin %20, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin %10, İSKİ Genel Müdürlüğü'nün %20 kusurlu ve %40 oranında da doğal afet faktörünün etkili olduğu belirtilmiş.

Dairemizce farklı tarihlerde verilen kararlarda da anılan raporun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır. (17.03.2022 tarih ve E:2020/4028, K:2022/1797 sayılı. 25.10.2019 tarih ve E:2018/2901, K:2019/9252 sayılı kararlar)

Bu durumda, ... İdare Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan 03.01.2017 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak sorumlu idarelerin her birinin kendi kusuru oranında meydana gelen zararın tazminine karar verilmesi gerektiğinden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da hasım konumuna alınarak verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.

Ayrıca, İdare Mahkemesi'nce yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu tespit edilen toplam 50.284,00-TL maddi zararın makul olduğu Dairemizce kabul edilmiş ise de, Mahkemece hüküm kurulurken sadece davacının müterafik kusurunun indirildiği ve ödenmesi gereken toplam maddi tazminat miktarının 45.255,60-TL olarak belirlendiği görülmektedir. Oysa, olayın gerçekleşmesinde doğal afet etkisinin de bulunduğu tespit edilmiş olup, bu nedenle söz konusu faktörün olaydaki etkisine karşılık gelen ve yukarıdaki bilirkişi raporunda yer verilen %40 oranının da tazminatın belirlenmesinde dikkate alınması gerekmektedir.