Danıştay 8. Daire E.2021/2697 K.2024/7628

Davacı tarafından, YÖK'ün "Yurt dışından öğrenci kabulüne ilişkin esaslar uyarınca yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurma imkanı bulunan, mavi kart sahibi adaylar ile lise eğitimini yurtdışında görmüş (K.K.T.C. hariç) T.C. uyruğunda bulunanlar ve uyruğundan biri T.C. olan çift uyruklu adaylar için öğretmenlik, hukuk, tıp ve diş hekimliği programlarına kayıtta anılan kontenjanın % 10'unun aşılmaması gerekmektedir." kararının iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Üniversitelerin sınav tarihini aylar öncesinden belirlediği, başvuru aşamasında böyle bir kararın bulunmadığı, 29/07/2019 tarihinde Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne kaydının yapıldığı ancak dava konusu karar gerekçe gösterilerek 06/08/2019 tarihinde kaydının silindiği, kazanılmış hakkının bulunduğu, süre geçtiği için diğer okullara kayıt hakkının da bulunmadığı, eğitim öğretim hakkının elinden alındığı, kararın hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.

DAVALI İDARENİN SAVUNMASI

Düzenlemenin 2547 sayılı Kanun uyarınca verilen yetkiye dayanılarak hazırlandığı, Yükseköğretim Kurulu Sınavına (YKS) mavi kart sahipleri ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan T.C. uyruklu adayların başvurduğu, yükseköğretim programlarına yerleşme hakkı kazanmaları durumunda kontenjanlara herhangi bir ek şart aranmaksızın yerleştirildikleri, bu adayların hem Türk vatandaşları gibi üniversite sınavına girerek bir programa yerleşme, hem de yurt dışından öğrenci kabulü kontenjanları ile istedikleri programa yerleşme hakkına sahip oldukları, bu haliyle kendilerine çift imkan tanındığı,

yabancı öğrenci kontenjanı uygulaması ile rağbet görmeyen programların yabancı öğrenci marifetiyle değerlendirilmesinin hedeflendiği, yabancı uyruklu öğrencilerin eğitimlerini tamamladıklarında ülkelerine dönecek olmaları sebebiyle Ülkemiz istihdamı açısından sorun oluşturmadıkları, bahse konu Türk asıllı öğrencilerin Türkiye'de meslek icra etme yetkisine sahip oldukları, kontenjan sınırlamasının getirilmesi ile ortaöğretimin tamamını Türkiye'de okumuş adaylar aleyhine oluşan durumun engellenmek istendiği, kontenjan sınırı kaldırıldığı takdirde asıl mağdur olacak kesimin bu kesim olduğu,

yurt dışından öğrenci kabulünde YKS’deki gibi bir başarı sırası aranmadığından ulusal veya uluslararası sınavlar ile lise diploma mezuniyet notu gibi kriterlerle başvuran ortaöğretimini yurtdışında tamamlayan T.C. uyruklu veya mavi kart sahibi adayların, YKS ile yerleşme hakkı elde edemedikleri programlara yerleştiği, tıp fakültesi, diş hekimliği fakültesi, hukuk ve öğretmenlik programlarında istihdam olanakları düşünülerek kontenjan kısıtı ve azaltmasına gidildiği, Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 04/11/2019 tarih ve E:2019/7503 sayılı dosyasında verilen yürütmenin durdurulması kararı üzerine,

... tarih ve ... sayılı YÖK Yürütme Kurulu kararıyla; '2020-2021 eğitim öğretim yılından itibaren' ibaresinin eklendiği, dava konusu düzenlemenin hukuka uygun olduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının Türkiye'de yabancı uyruklu öğrencilerin üniversitelere kabulüne ilişkin olarak kurum internet sitesinde yayımladığı kontenjan kılavuzunda yer alan, "Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar uyarınca yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarına başvurma imkanı bulunan, mavi kart sahibi adaylar ile lise eğitimini yurtdışında görmüş (K.K.T.C. hariç) T.C. uyruğunda bulunanlar ve uyruğundan biri T.C. olan çift uyruklu adaylar için Öğretmenlik, Hukuk, Tıp ve Diş Hekimliği programlarına kayıtta anılan kontenjanın % 10'unun aşılmaması gerekmektedir." kararının iptali istemiyle açılmıştır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun, 11/04/2012 tarih ve 28261 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6287 sayılı Kanun'un 14. maddesi ile değişik "Yükseköğretime giriş ve yerleştirme" başlıklı 45. maddesinde, yükseköğretime giriş ve yerleştirmenin nasıl yapılacağı düzenlenmiş olup, (a) bendinde, yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemlerinin imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılacağı;

(b) bendinde, yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen merkezî sınavlarla girileceği belirtildikten sonra, (f) bendinde, "Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir.

Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmü yer almıştır.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 04/07/2019 tarihli toplantısı ile kabul edilen ve 25/07/2019 tarih ve 54050 sayılı yazısı ile üniversitelere bildirilen Yurtdışında Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslar'ın 2. maddesinde, Yükseköğretim kurumları tarafından önerilen ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen yurtdışından öğrenci kabul kontenjanlarında yer alan Öğretmenlik, Hukuk, Tıp ve Diş Hekimliği programlarına da öğrenci kontenjanı belirlenmesinin devamına ve bu programlara mahsus olmak üzere bu adaylar için anılan alanlardaki kontenjanın %10’unun aşılmaması düzenlemelerine yer verilmiştir.

Düzenlemenin kapsadığı öğrenci grubunun, bu düzenleme vasıtasıyla yurt dışından öğrenci kabulü kontenjanları ile tercih edilen programa yerleşme hakkına sahip olmakla birlikte, Türk vatandaşları gibi yükseköğretim kurumları sınavına girerek bir programa yerleştirilmesinin de mümkün olduğu, böylelikle yükseköğretim programına yerleştirilme konusunda diğer öğrencilere göre çift imkana sahip oldukları, bunun yanında kontenjan sınırlaması getirilen alanların yükseköğretim kurumları sınavında yüksek puanlar ve başarı yüzdesi gerektiren alanlar olduğu, sadece yükseköğretim sınavı ile bu alanlara yerleştirilme imkanı bulunan öğrencilerin de bu yönden diğer bir sınırlama ve yarışma ile karşı karşıya oldukları görülmektedir.

Bu durumda 2547 sayılı Kanun ile verilen yetki çerçevesinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının Türkiye'de yabancı uyruklu öğrencilerin üniversitelere kabulüne ilişkin olarak Öğretmenlik, Hukuk, Tıp ve Diş Hekimliği programlarına kayıtta anılan kontenjanın % 10'unun aşılmaması yolunda aldığı karar uyarınca kurum internet sitesinde yayımlanan kontenjan kılavuzunda yer alan düzenlemede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurulu'nun 04/07/2019 tarihli kararı uyarınca yükseköğretim kurumları tarafından önerilen ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarında yer alan Öğretmenlik, Hukuk, Tıp ve Diş Hekimliği programlarına da öğrenci kontenjanı belirlenmesinin devamına, bununla birlikte bu programlara mahsus olmak üzere bu adaylar için anılan alanlardaki kontenjanın %10'unun aşılmamasına karar verilmiş olup, bu düzenleme ... tarih ve ... sayılı karar ile tüm üniversitelere bildirilmiştir.

Davacı 2019-2020 eğitim öğretim yılında uluslararası öğrenci statüsünde Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne kaydını yaptırmış olup (dava dışı) Akdeniz Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla dava konusu karar gerekçe gösterilerek kaydının 06/08/2019 tarihinde silinmesi üzerine, anılan kararın iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasamızın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasında belirtilen hukuk devletinin temel ilkeleri olarak 'hukuki güvenlik' ve 'belirlilik' ilkeleri yer almakta olup, anılan ilkeler hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde Devlete güven duyabilmesini, Devletin de yaptığı düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılmaktadır.

İdarelerin düzenleyici işlemler yapabilme yetkisi Anayasamızın 124. maddesine dayanan anayasal bir yetki olması nedeniyle idareler tarafından, mevzuatla verilen görevlerin yerine getirilmesini teminen düzenleyici işlemler yapılabileceği açıktır.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Yükseköğretime giriş ve yerleştirme' başlıklı 45. maddesinde; "... Yükseköğretim kurumlarına giriş ve yerleştirme işlemleri imkân ve fırsat eşitliğini sağlayacak tedbirleri almak kaydıyla, Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslara göre yapılır...Yabancı uyruklu öğrenciler ile ortaöğretimin tamamını yurt dışında tamamlayan öğrencilerin yükseköğretim kurumlarına kabul usul ve esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. Uluslararası andlaşmalar gereği Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında burslu olarak öğrenim görecek yabancı uyruklu öğrencilerin yerleştirme işlemleri Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2547 sayılı Kanun'un 45. maddesinin yukarıda yer verilen hükmü ile verilen yetki çerçevesinde Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 04/07/2019 tarihli toplantısı ile kabul edilen Yurtdışından Öğrenci Kabulüne İlişkin Esaslarda; "Yükseköğretim kurumları tarafından önerilen ve Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen yurt dışından öğrenci kabul kontenjanlarında yer alan Öğretmenlik, Hukuk, Tıp ve Diş Hekimliği programlarına da öğrenci kontenjanı belirlenmesinin devamına, bununla birlikte bu programlara mahsus olmak üzere bu adaylar için anılan alanlardaki kontenjanın %10’unun aşılmaması" hususlarına karar verilmiş, bu düzenleme... tarih ve ... sayılı karar ile tüm üniversitelere bildirilmiştir.

Dava konusu düzenlemenin kapsadığı öğrenci grubunun; bu düzenleme vasıtasıyla yurt dışından öğrenci kabul kontenjanları ile tercih edilen programa yerleşme hakkına sahip olmakla birlikte, Türk vatandaşları gibi yükseköğretim kurumları sınavına girerek bir programa yerleştirilmelerinin de mümkün olduğu, bu haliyle bir yükseköğretim programına yerleşme konusunda diğer öğrencilere göre çift imkana sahip oldukları, bunun yanında kontenjan sınırlaması getirilen alanların yükseköğretim kurumları sınavında yüksek puanlar ve başarı yüzdesi gerektiren alanlar olduğu,

sadece yükseköğretim sınavı ile bu alanlara yerleştirilme imkanı bulunan öğrencilerin de bu yönden diğer bir sınırlama ve yarışma ile karşı karşıya oldukları değerlendirildiğinde, Kanun ile verilen yetki çerçevesinde tesis edilen dava konusu düzenlemenin sonraki eğitim-öğretim yıllarında yapılacak sınavlarda uygulanmasına da bir engel bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, getirilen düzenlemenin hukuka ve mevzuata uygun olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.

Diğer yandan; davacı tarafından, Akdeniz Üniversitesi'nden kaydının silinmesine ilişkin bireysel işlem için Akdeniz Üniversitesi'ne karşı açılan davada; ...

İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla, davacının tıp fakültesine kayıt hakkı kazandığının kendisine bildirilmesinden ve kesin kayıt döneminde kayıt işlemlerini gerçekleştirmesine rağmen, 04/07/2019 tarihinde alınan Yükseköğretim Genel Kurulu kararına istinaden kontenjan değişikliğine gidildiğinden bahisle kaydının silinmesine ilişkin işlemde hukuki güven ilkeleri kapsamında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptal kararı verilmiş; yapılan istinaf başvurusu ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, anılan karar Dairemizin 07/07/2021 tarih ve E: 2021/2634, K:2021/3614 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.