Danıştay 8. Daire E.2021/2978 K.2024/1619

Dava konusu istem: Aksaray ili, Merkez ilçesi, ...'de bulunan ... parsel numaralı taşınmazın 140.901,50 metrekaresi üzerinde ... sayılı işletme ruhsatı ile kalker üretimi yapmak amacıyla faaliyette bulunan davacı şirketin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrası uyarınca, aynı Kanun'un 7. maddesine göre alınması gerekli izinlerin süresinde verilmediğinden bahisle 77.632,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda, davacı şirket tarafından işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren (10.08.2015) üç yıl içinde söz konusu izinlerin ibraz edilmemesi nedeniyle dava konusu idari para cezasının uygulandığı, bu tarihin son gününün ise 10.08.2018 tarihi olması nedeniyle, söz konusu ihlalin 2018 yılında gerçekleştiği, fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükmüne göre, davacıya verilmesi gereken idari para cezasının 2018 yılı güncel tutarı olan 62.743,00-TL olduğu,

ancak davalı idare tarafından idari para cezasına konu ihlalin 2018 yılında yapıldığı iddia edilmesine rağmen, idari para cezasının kesildiği 2019 yılındaki yeniden değerleme oranı üzerinden işlem tesis edildiği, verilen cezanın miktarının tespitinde hataya düşüldüğü ve temel ceza hukuku ilkelerine aykırı olarak tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde belirtilen yönü itibariyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından 10.08.2015 tarihinde işletme ruhsatı verilmesi üzerine davalı idarenin ilk olarak ... gün ve ... sayılı yazısı üzerine Aksaray Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün... gün ve ... sayılı yazısı ile davacı şirkete talebinin dikkate alınabilmesi için gerekli olan bilgi ve belgelerin bildirildiği ve anılan bilgi ve belgelerin tamamlanmasından sonra taleplerinin değerlendirileceği ifade edildiği bilahare davalı idarenin ... gün ve ... sayılı işlemi ile Aksaray Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünden Aksaray ili, Merkez İlçesi, ...

Köyü içinde bulunan 2.445,089 metrekare büyüklüğündeki ... sayılı mera vasıflı parselin 140.901,50 metrekaresi üzerinde davacı şirket adına 4342 sayılı Mera Kanununun 14/a maddesi uyarınca tahsis değişikliği yapılması istemiyle başvuru yapıldığı,

bunun üzerine ksaray Valiliği İl Gıda Tarım ve Hayvacınlık Müdürlüğünce konu hakkında Başbakanlığın izni alınması gerektiğinden bahisle ... gün ve ... sayılı yazısı ile Tarım ve Orman Bakanlığına gönderildiği bilahare de, Tarım ve Orman Bakanlığının ... gün ve ... sayılı yazısı ile mera tahsis değişikliği talebinin uygun görülmesi üzerine Aksaray Valiliğinin 28.01.2019 gün ve 322112 sayılı oluru ile mera tahsis değişikliği talebinin kabul edildiğinin davacı şirkete... gün ve ... sayılı yazı ile bildirildiği ve davacıdan ot bedeli,

mera geri dönüşüm projesi ve ifraz dosyasının talep edildiği ve bu eksikliklerin giderilmesi için davacı şirkete süre verildiği, davacı şirketin maden ruhsat sahasında kalan sahada mera tahsis değişikliği yapılması için gerekli başvuru işlemlerini süresi içerisinde yaptığı ve 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesinde öngörülen izinlerin alınması kapsamında iradesini ortaya koyduğu ancak bu konuda karar vermeye yetkili olan Aksaray İl Mera Komisyonunca karar alması sürecinde işletilen gerekli izin ve onay alma süreçlerinin uzaması nedeniyle davacı şirketin gerekli olan izinleri süresi içerisinde alamadığı ve süresi içinde bu izinlerin alınmamasında

davacıya atfedilebilecek her hangi bir kusur bulunmadığı davacının, ruhsat sahası kapsamında gerekli izinlerin alınması için Bakanlığa başvurarak Kanun'un 7. maddesinde öngörülen izinlerin alınması kapsamında iradesini ortaya koymasına rağmen kendisine atfedilemeyecek nedenlerden dolayı ilgili izinleri süresi içerisinde Genel Müdürlüğe sunamadığı ve dolayısıyla 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren (10.08.2015) üç yıl içinde almak zorunda olduğu gerekli izinleri alamamasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı anlaşıldığından,

davacının 3213 sayılı Kanun'un 7. maddesine göre alınması gereken izinleri süresi içerisinde sunamadığından bahisle idari para cezası ile cezalandırılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı.

Davalı idarenin istinaf başvurusuna gelince; davacının istinaf başvurusu gerekçe yönünden kabul edilerek dava konusu işlemin yukarıda belirtilen gerekçe ile iptaline karar verilmesi gerektiğinden davalı idare istinaf başvurusunun kabulüne olanak bulunmadığı belirtilerek, davalı idarenin istinaf isteminin reddine, davacının istinaf isteminin belirtilen gerekçeyle kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, kanun hükmünün açık olduğu, Maden Kanununun 7. maddesi kapsamında alınması gereken izinlerin süresi içinde tamamlanamaması halinde kanunda istisnai bir hükme yer verilmediği, davacının kusursuz olduğu iddiasının dinlenemeyeceği, kabahatlerin kasıtlı olarak işlenmesinin şart olmadığı, taksirli olarak da işlenebileceği, bu sebeple davacının iddiasının hükme esas teşkil etmesinin mümkün olmadığı izinlerin verilememesinin 2019 yılında tespit edilmesi nedeniyle 2019 yılındaki yeniden değerleme oranına göre idari para cezasının güncellenmiş miktar üzerinden uygulandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

GEREKÇEDE KARŞI OY

(X)- Dava, Aksaray ili, Merkez ilçesi, ...'de bulunan ... parsel numaralı taşınmazın 140.901,50 metrekaresi üzerinde ... sayılı işletme ruhsatı ile kalker üretimi yapmak amacıyla faaliyette bulunan davacı şirketin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrası uyarınca, aynı Kanun'un 7. maddesine göre alınması gerekli izinlerin süresinde verilmediğinden bahisle 77.632,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin uhdesinde bulunan S:... sayılı II. grup işletme ruhsatının 10.08.2015 tarihinde yürürlüğe girdiği ve 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 12. fıkrası uyarınca, aynı Kanun'un 7. maddesine göre alınması gerekli izinlerin 10.08.2018 tarihine kadar verilmediğinden bahisle 2019 yılı güncel tutarı üzerinden 77.632,00-TL idari para cezası verilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı açılmıştr.

Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren (10.08.2015) üç yıl içinde Maden Kanunu'nun 7. maddesi gereği idareye sunması gereken izinlerin alıp idareye sunamaması nedeniyle dava konusu idari para cezasının uygulandığı, bu tarihin son gününün ise 10.08.2018 tarihi olması nedeniyle, söz konusu ihlalin 2018 yılında gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükmüne göre, davacıya verilmesi gereken idari para cezasının 2018 yılı güncel tutarı olan 62.743,00-TL olduğu, ancak davalı idare tarafından idari para cezasına konu ihlalin 2018 yılında yapıldığı iddia edilmesine rağmen, idari para cezasının kesildiği 2019 yılındaki yeniden değerleme oranı esas alınarak işlem tesis edildiği görülmektedir.

Bu durumda verilen cezanın miktarının tespitinde hataya düşüldüğü ve temel ceza hukuku ilkelerine aykırı olarak tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde belirtilen yönü itibariyle hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.