Danıştay 8. Daire E.2021/3563 K.2024/3843

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Konya ili Selçuklu ilçesi ... Köyü civarı ... erişim numaralı saha için davacının maden işletme ruhsat talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Konya İli, Selçuklu ilçesi, ...

Köyü civarında bulunan maden işletme ruhsatlı ve ... erişim numaralı, II-A grubu kalker sahası için Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı'nın, Konya ilindeki kısıtlanacak alanlar konulu ... olur tarihli ve ... sayılı işlemiyle kısıtlama kararı verildiği görüldüğünden ve yasal mevzuatın anılan Bakanlığın madencilik faaliyetlerinin yapıldığı alanlarda kısıtlama kararı verebilmesine cevaz verdiği, söz konusu kısıtlama kararına karşı da herhangi bir dava açılmadığı ve kısıtlama kararının halihazırda geçerli olduğu anlaşıldığından,

davacıya davaya konu maden sahası için ruhsat verilmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Konya Büyükşehir Belediyesi kararının bağlayıcı olmadığı, böyle bir kararın olmadığı, 14/11/2014 tarihli kararın olmadığı, kazanılmış hakların korunması gerektiği, kısıtlama kararının hukuka aykırı olduğu, madencilik faaliyetine bakanlık tarafından ve kanunla kısıtlama getirilebileceği, kısıtlama kararının soyut ve uygulama olanağı olmadığı, olmayan meclis kararının gerekçe gösterilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava, Konya ili Selçuklu ilçesi ... Köyü civarı ... erişim numaralı saha için davacının maden işletme ruhsat talebinin reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

3213 sayılı Maden Kanunun ''Madencilik Faaliyetinde İzinler'' başlıklı 7. maddesinin 1. fıkrasında; ''Madencilik faaliyetlerinin yapılması ve ruhsatlandırma işlemlerinin yürütülmesi ile ilgili olarak yeni verilecek ruhsat alanlarına maden işletme yöntemi, faaliyetin yapıl-dığı bölge, madenin cinsi, yapılacak yatırımın çevresel etkileri, şehirleşme ve benzeri hususlar dikkate alınarak, temdit talepleri dahil ruhsat verilen alanlarda kazanılmış haklar korunmak kaydıyla, ilgili kurumların görüşleri alınarak Bakanlık tarafından kısıtlama getirilebilir.

İlk müracaat veya ihale yolu ile yapılacak ruhsatlandırmalarda müracaatın yapılacağı alanlar diğer kanunlar ile getirilen kısıtlamalar gözönüne alı-narak Bakanlıkça ruhsat müracaatına kapatılabilir. Kısıtlama gerekçesi ortadan kal-kan alanlar ihale yoluyla aramalara açılır.

Bu Kanun dışında madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak yapılacak her türlü kısıtlama ancak kanun ile düzenlenir.'' hükmüne; ''İlk Müracaat ve Ruhsatlandırma'' başlıklı 16. maddesinin 1. fıkrasında; ''II. Grup (b) bendi ve IV. Grup madenler dışındaki ruhsatlar ihale ile verilir.

I. Grup, II. Grup (a) ve (c) bendi madenler için doğrudan işletme ruhsatı verilir. '' hükmüne; ''İşletme Faaliyeti'' başlıklı 29. maddesinin 10. fıkrasında; ''Şehirleşme, çevresel ve benzeri etkiler dikkate alınarak bazı alanlardaki I. Grup ve II. Grup (a) madencilik faaliyetleri valilik görüşü ile Bakanlık tarafından kısıtlanabilir.

Bakan onayı ile kısıtlanan alandaki I. Grup ve II. Grup (a) bendi maden ruhsatları, rezervi dikkate alınmak suretiyle maden bölgesine ya da başka bir alana taşınarak ruhsatlandırılabilir. Bu tür ruhsatlandırma işlemi ihalelik sahalar üzerinde de ihalesiz yapılabilir. Kısıtlama ve taşınma alanlarındaki rezerv tespitleri valiliklerce yapılır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

21.09.2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Maden Yönetmeliği'nin 112. maddesi'nde ise, "Madencilik faaliyetlerinin yapılması ve ruhsatlandırma işlemlerinin yürütülmesi ile ilgili olarak yeni verilecek ruhsat alanlarına maden işletme yöntemi, faaliyetin yapıldığı bölge, madenin cinsi, yapılacak yatırımın çevresel etkileri, şehirleşme gibi hususlar dikkate alınarak, temdit talepleri dahil ruhsat verilen alanlarda kazanılmış haklar korunmak kaydıyla, ilgili kurumların görüşleri alınarak Bakanlık tarafından kısıtlama getirilebilir.

İlk müracaat veya ihale yolu ile yapılacak ruhsatlandırmalarda müracaatın yapılacağı alanlar diğer kanunlar ile getirilen kısıtlamalar göz önüne alınarak Bakanlıkça ruhsat müracaatına kapatılabilir. Kısıtlama gerekçesi ortadan kalkan alanlar ihale yoluyla aramalara açılır." hükümleri düzenlenmiştir.

Uyuşmazlıkta; davacının ... erişim numaralı saha için 2011 yılında Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan ihaleyi kazanarak 23/09/2011 tarihinde II-a grubu kalker ocağı ve kırma eleme tesis işletme üzere Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne işletme projesi sunduğu,

idarece maden sahasının 2013 yılında incelenmesi sonucu Teknik Heyet tespitleri doğrultusunda 14/04/2014 tarihli olur ile işletme ruhsatı düzenlenmesi uygun bulunduğu,19/11/2014 tarihinde Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından davacıya Maden Yönetmeliği'nin 112. maddesi gereği Konya Valiliğinin uygun görüş yazısının alınarak Genel Müdürlüklerine verilmesi gerektiğinin davacıya bildirilmesinden sonra davacı tarafından 08/12/2014 tarihli dilekçesi ile.

28/08/2014 tarihinde uygun görüş için Konya Valiliği'ne başvurduğu, Valilik tarafından anılan başvurunun Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na gönderildiğini, başvurusuna 100 gündür cevap alamadığını, Başbakanlıktan olumlu görüş aldığını ve söz konusu süreçle alakalı aydınlatılmasını talep ettiği soruları beyan ederek Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne başvuruda bulunulmuştur.

Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün Maden Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrası ile Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği'nin 119.

Maddesi kapsamında 06/12/2010 ve 14/06/2011 tarihlerinde 81 il Valiliğine Genelge gönderilerek I ve II-a grubu madenlere yönelik yapılacak ruhsat taleplerine kısıtlama getirilecek alanların belirlenmesine dair çalışmalar yapılarak sonucunun Bakanlığa gönderilmesinin istenilmesi üzerine Konya Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile kısıtlanması gereken alanların Konya Valiliği'ne bildirilmesi üzerine Genel Müdürlük Makamının ... tarih ve ... sayılı OIuru ile görevlendirilen heyetin İl Çalışma Komisyonuyla birlikte değerlendirmeler yaparak 08/08/2014 tarihli tutanağın düzenlendiği,

Konya Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile çalışmalarının tamamlandığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürülüğü'ne bildirilmiştir.

Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürülüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Konya Valiliği'ne işletme izin alanı koordinatları belirtilerek Maden Kanununun 7. maddesi ve Maden Yönetmeliği'nin 112. maddesi gereği uygun bulunması durumunda sahaya işletme ruhsatı ve izni düzenleneceğinin belirtildiği, Konya Büyükşehir Belediyesi'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile söz konusu sahanın madencilik faaliyetlerine kısıtlama getirilecek alanlar kapsamında kaldığı belirtilerek madencilik faaliyetinin uygun bulunmadığının Konya Valiliği'ne bildirilmesi üzerine,

Konya Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne söz konusu sahanın kısıtlama getirilecek alanlar içinde kaldığından dolayı işletme ruhsatı ve izni düzenlenmesinin valiliklerince uygun görülmediğinin bildirildiği, bunun üzerine Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürülüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacıya, işletme ruhsat talebinin Konya Valiliği'nin ... tarih ve ... sayılı yazısı ile uygun görülmediğinden bahisle işletme ruhsat talebini kabul edilmediği, sahanın iptal edilerek IIa grubunda ihalelere kapatıldığı,

olumsuz görüş gerekçesinin ortadan kalkması halinde Bakan Oluru ile ihale edilerek aramalara açılacağının bildirilmesi üzerine söz konusu bu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının ... erişim numaralı saha için 2011 yılında Maden İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan ihaleyi kazanarak işletme ruhsat talebinde bulunduğu, Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nce aradan geçen iki yıl sonra sahada inceleme yapıldığı, Bakanlık Makamınca 06/12/2010 ve 14/06/2011 tarihlerinde 81 il Valiliğine Genelge gönderilerek I ve II-a grubu madenlere yönelik yapılacak ruhsat taleplerine kısıtlama getirilecek alanların belirlenmesine dair çalışmalar yapılmasının talep edildiği,

Valilik tarafından Büyükşehir Belediyesiyle yazışmalar yapılarak uzun bir sürede tamamlanan 'kısıtlanacak alanların tespiti çalışmaları' nedeniyle davacının talebinin sürüncemede bırakıldığı, davacının işletme ruhsat talebi üzerine alınması istenilen uygun görüşün, söz konusu çalışmalar nedeniyle alınamadığı, davacının ihaleyi kazandığı tarihten çok sonraki bir tarihte 'kısıtlı alan çalışmalarının' Bakanlık Oluru ile onaylanması üzerine davacının ruhsat alanının kısıtlı alanda kaldığından bahisle işletme ruhsatı verilmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda; ihalenin yapıldığı tarihte kısıtlı olmayan veya kısıtlama çalışmaları nedeniyle ihaleye kapalı olmayan ruhsat sahasına dair yapılan ihaleyi kazanan davacının talebinin, daha sonra yapılan ve uzunca bir süre alan kısıtlama çalışmaları sonucunda, 'kısıtlı alanda' kaldığından bahisle işletme ruhsat talebinin reddi işleminin hukuki güvenlik ilkesine aykırı olup, aradan geçen uzunca bir sürede davacının talebini sürüncemede bırakan idarenin kusurlu ve geç işlem tesis etmesinden doğan sorumluluğun davacıya yükletilmesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.