Danıştay 8. Daire E.2021/4500 K.2023/7075

Dava konusu istem: Davacı tarafından İstanbul ili, Silivri ilçesi sınırları içerisinde bulunan … sicil sayılı IV (a) grubu maden (Kuvars kumu) işletme ruhsatına 95.161,00-TL idari para cezası verilmesine dair … tarih ve E… sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı tarafından İstanbul ili, Silivri ilçesi sınırları içerisinde bulunan … sicil sayılı IV (a) grubu maden (Kuvars kumu) işletme ruhsatına ilişkin olarak davalı idareye verdiği … tarih ve … saylı dilekçeyle ruhsat süresinin uzatılması (temdit) ve işletme izin alanının genişletilmesine dair talebinde bulunulduğu, dilekçe ekinde Gelir İdaresi Başkanlığı İnternet Vergi Dairesinden alınan 12/07/2019 dilekçe tarihli 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belgenin sunulduğu,

söz konusu belgenin okunaklı olmaması nedeniyle internet vergi dairesinden sorgulama yapılamadığı, idarenin … tarih ve E… sayılı yazısı ile ruhsat sahibine üç aylık süre tanınarak okunaklı olmayan belgenin aslının ya da okunaklı bir suretinin sunulmasının istenildiği, davacı tarafından 23/09/2019 tarihinde tebliğ alınan yazı üzerine belirtilen süre içinde 23/12/2019 tarihinde 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair yeni bir belgenin sunulduğu,

ayrıca davacı tarafından idareye verilen … tarih ve … sayılı dilekçe ekinde bulunan Konya Vergi Dairesi Başkanlığı Vergi Dairesi Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı yazısında. EVDO kayıtlarında yapılan sorgulamada davacı ... 'in vergi mükellefiyetinin bulunmakta olduğu, 26/07/2019 ile 10/01/2020 tarihleri arasında 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vergi borcu bulunmadığı bilgisine yer verildiği,

Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığınca yapılan incelemede ise İlgili Kurum tarafından yazılan … tarih ve E… cevap yazısında ...'e ait 12/07/2019 tarihli "borcu yoktur" yazısının Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı kayıtlarında bulunmadığının tespit edildiğinin bildirilmesi üzerine söz konusu belgenin aslına uygun olmadığı anlaşıldığından temdit talebi reddedilerek S:… sayılı ruhsat ruhsatın bitim tarihi olan 29/07/2019 tarihinden geçerli olmak üzere iptal edildiği,

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10 maddesi 7. fıkrası uyarınca gerçek dışı ve yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle hak iktisap etmeye çalıştığından bahisle 95.161,00-TL idari para cezası verildiği, temdit başvurusu sırasında sunulması gereken 6183 sayılı kanunun 22/A maddesi kapsamında vergi borcu bulunmadığına ilişkin belgenin aslına uygun olmadığı anlaşıldığından davacıya idari para cezası verilmesine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Maden Kanunu'nda sadece vadesi geçmiş borcunun olmamasının şartının arandığı, anılan belgenin ibrazının şart olmadığı, ruhsatının temdit edilmesi talebinde bulunduğu 26.07.2019 -10.01.2020 arasındaki sürede vadesi geçmiş borcunun olmadığının ortaya konulduğu, savcılık tarafından resmi belgede sahtecilikten yürüyen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, 12.07.2019 tarihli borcu yoktur yazısının Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarında olmadığının tespit edildiği, davacı tarafından sunulan belgenin aslına uygun olmadığının anlaşıldığı, aslına uygun olmayan belge ile hak sağlamaya çalışıldığından ruhsat sahibi davacıya güncel miktar üzerinden idari para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından İstanbul ili, Silivri ilçesi sınırları içerisinde bulunan … sicil sayılı IV (a) grubu maden (Kuvars kumu) işletme ruhsatına ilişkin olarak davalı idareye verdiği … tarih ve … saylı dilekçeyle ruhsat süresinin uzatılması (temdit) ve işletme izin alanının genişletilmesine dair talebi üzerine 3213 sayılı Maden Kanununun 10. maddesinin yedinci fıkrasında yer alan hüküm uyarınca 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcunun bulunmadığına dair belgenin gerçeği yansıtmadığından bahisle 95.161,00-TL idari para cezası verilmesine dair … tarih ve E… sayılı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 7. fıkrasında '' Gerçek dışı veya yanıltıcı beyanda bulunmak suretiyle Kanun hükümlerinin uygulanmasını engelleyen ve/veya haksız surette hak iktisap eden ruhsat sahiplerine 50.000 TL idari para cezası verilir. Bu fıkranın ikinci kez ihlâli halinde bir önceki ceza katlanarak uygulanır. (Değişik cümle:14/2/2019-7164/10 md.) İlk tespit tarihinden itibaren üç yıl içinde madde hükümlerinin üç kez ihlâl edildiğinin tespiti hâlinde ruhsat iptal edilir.'' hükmü yer almaktadır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliğinin "İdari para cezaları" başlıklı 93. maddesinin 2. fıkrasında "İdari para cezaları ile ilgili bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiş, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 5. maddesinde.

"26.9.2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri kabahatler bakımından da uygulanır. Ancak, kabahatler karşılığında öngörülen idarî yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir. Kabahat, failin icraî veya ihmali davranışı gerçekleştirdiği zaman işlenmiş sayılır. Neticenin oluştuğu zaman, bu bakımdan dikkate alınmaz." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmalıkta işletme ruhsatının temdit edilmesi istemiyle davalı idareye başvuran davacı tarafından başvuru ekinde sunulan 6183 sayılı Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu olmadığına ilişkin belgenin aslına uygun olmadığı anlaşılması üzerine Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 7. fıkrası uyarınca idarenin yanıltılarak tarafına ruhsat düzenlenmesinin sağlanması amaçlandığından güncel miktar üzerinden dava konusu para cezasının verildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca davacıya idari para cezası verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bununla birlikte davacı tarafından aslına uygun olmayan belgenin sunulduğu tarihin 26.07.2019 olduğu, dava konusu işlemin ise 16.04.2020 tarihinde tesis edilerek 2020 yılına ait tutar üzerinden idari para cezası verildiği anlaşılmaktadır.

Bu nedenle 26.07.2019 tarihinde gerçekleştirilen fiil nedeniyle 2019 yılına ilişkin idari para cezası miktarı üzerinden para cezası verilmesi gerekirken, 2020 yılına ilişkin güncellenen miktar üzerinden verilen idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmamıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.