Danıştay 8. Daire E.2021/4705 K.2024/2920

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 2.913.416-TL idari para cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bergama Kaymakamlığı işlemi ile aynı Yasanın 7. maddesi uyarınca 37.646,00-TL idari para cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... Kaymakamlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın ... tarih ve ... sayılı ...

Kaymakamlığı işlemi yönünden incelenmesi; uyuşmazlıkta, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin ruhsat sahası dışında faaliyet gösterdiği alanda 7.283,64 ton granitin kaçak olarak üretildiği ve söz konusu granitin 2018 yılı ocak başı satış fiyatının 479.263,51-TL olduğu dikkate alındığında, anılan işlemin 958.527,02-TL (ocak başı satış fiyatının iki katı tutarında) kısmında hukuka aykırılık, 1.954.888,00-TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı, davanı ... tarih ve ... sayılı ...

Kaymakamlığı işlemi yönünden incelenmesi; davacı şirketin granit üretimi yaptığı alanın ruhsat sahası dışında olduğu, bu alana ilişkin herhangi bir isyeri açma ve çalısma ruhsatının da bulunmadığı sabit olup 37.646,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı ...

Kaymakamlığı işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak, davanın, davacı şirkete 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 2.913.416-TL idari para verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ...

Kaymakamlığı işleminin 1.954.888,00-TL'lik kısmının iptaline, davanın anılan işlemin davacı şirkete 958.527,02-TL para cezası verilmesine yönelik kısmı ile 37.646,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden ise reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, bilirkişi incelemesinde tespit edilen tutarın yanlış hesaplandığını, raporda 2018 yılı satış fiyatının esas alındığını, kazı miktarının ise yanlış tespit edildiğini, idarenin belirlenebilirlik ilkesine aykırı hareket edilmesi ve tutanaklarda resimlerin gönderilmemesi nedeniyle idari para cezasının tamamının iptali gerektiğini ileri sürmekte, bu nedenle Mahkemece red kararı verilen 958.527,02 TL yönünden ve 37.646,00 TL yönünden temyiz ettiğini beyan etmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... ili, ... ilçesi dahilinde ve S:... sayılı II-b grubu maden sahasından davacı firma tarafından kaçak olarak blok granit üretimi yapıldığı ile ilgili Jandarma Komutanlığının 26/04/2017 tarihli yazı ile ... Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına bildirimde bulunulmuştur. Davalı idare teknik personeli tarafından yapılan denetimde, davacının kendi ruhsat sahasının dışında faaliyet gösterdiği tespit edilerek 11/04/2017 tarihli tutanak düzenlenmiştir.

... ili, ... ilçesi, ... mahallesi civarında davacı şirket tarafından 14.007 m³ kaçak blok granit üretildiğinin tespit edildiği, sonrasında davacı şirketin 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 2.913.416-TL idari para cezası, aynı Yasanın 7. maddesi uyarınca da 37.646,00-TL idari para cezasıyla tecziyesine karar verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun, "Madencilik Faaliyetinde İzinler" başlıklı 7. maddesinin 21. fıkrasında işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle "Çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili karar, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, mülkiyet izni olmadan veya on üçüncü fıkraya aykırı faaliyette bulunulduğunun tespiti hâlinde 30.000 TL tutarında idari para cezası uygulanarak bu alandaki işletme faaliyetleri durdurulur.

Bu ihlallerin üç yıl içinde üç kez veya daha fazla yapıldığının tespiti hâlinde ise ruhsat iptal edilir.” kuralına, "Üretim ve sevkiyat" başlıklı 12. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. fıkrasında; " "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur.

Bu fiili işleyenlere, bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve el konulma imkanı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır. Ruhsat alanında ruhsat grubu dışında üretim yapıldığının tespiti halinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülkî idare amirliklerince el konulur. El konulan madenler, mülki idare amirliklerince satılarak bedeli il özel idaresi hesabına aktarılır." düzenlemesine.

"İlk müracaat ve ruhsatlandırma" başlıklı 16. maddesinin 2. fıkrasının ilk cümlesinde, "II. Grup (b) bendi ... madenler için müracaatlar, 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita koordinatları esas alınarak tespit edilen noktalarla sınırlandırılmış alanlar için Genel Müdürlüğe doğrudan yapılır.

Talep edilen alanın müsait olan kısmı müracaat tarihinde müracaat edene bildirilir ve iki ay içinde ön inceleme raporu, arama dönemi faaliyetlerinin yerine getirilebilmesi için gerekli olan mali yeterliliği de içeren maden arama projesinin verilmesi, ruhsat bedelinin yatırılması hâlinde arama ruhsatı verilir. Ruhsat bedelinin yatırılmaması ve bu belgelerin tamamlanmaması durumunda bu alanlar başka bir işleme gerek kalmaksızın müracaatlara açık hâle gelir.

II. Grup (b) bendi ... madenler için yapılan müracaatların değerlendirilmesi sonucunda hak sağlanan alanların ayrı alanlar şeklinde oluşması durumunda, müracaat sahibinin talebi hâlinde bu alanlardan her birine ayrı ayrı ruhsat verilir..." düzenlemesine yer verilmiştir.

3213 sayılı Kanunun Ek 2. maddesinde; Bakanlığın ve Genel Müdürlüğün bu Kanunda belirtilen yetkilerinden uygun gördüklerini valiliklere verebileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Maden Kanunun ilk müracaat ve ruhsatlandırma başlıklı 16. maddesi gereği II-b grubu maden sahası arama ruhsatı müracaatlar, 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita koordinatları esas alınarak tespit edilen noktalarla sınırlandırılmış alanlar için Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğe doğrudan yapılacağı, arama faaliyetleri için gerekli olan mali yeterliliği de içeren maden arama projesinin verilmesi, ruhsat bedelinin yatırılması hâlinde arama ruhsatı belirleneceği kanunla düzenlenmiş; yine taleplerin uygun görülmesi hâlinde işletme ruhsatının Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından düzenleneceğine yer verilmiştir.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. ve 12. maddesinde idari para cezalarının tesisinde yetkili merci açıkça belirtilmemiştir, ancak 3213 Kanunun genel uygulamasında Bakanlığın yetkili olduğu dikkate alındığında, idari para cezaları açısından da Bakanlığın yetkili olduğu sonucuna varılmaktadır. 3213 sayılı Maden Kanunun Ek 2. maddesinde. Bakanlığın ve Genel Müdürlüğün bu Kanunda belirtilen yetkilerinden uygun gördüklerini valiliklere verebileceği kurala bağlanmıştır.

Ancak II-b grubu maden ruhsatları için Maden Kanunun Ek 2. maddesinde yer alan hüküm gereği Maden Kanununun 7. maddesine muhalefet eyleminden dolayı ve 12. maddesinin 3. ve 5. fıkralarına aykırı maden üretim ve sevkiyatı yapıldığının tespit edilmesi halinde ilgili Valilikler/Kaymakamlıklar tarafından idari para cezası verilmesi konusunda valiliklere yetkinin devredilmediği açıktır.

4. Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 763. ve devamı maddeleri uyarınca Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü olduğu, öte yandan kolluk kuvvetlerinin suç tutanağı tanziminden sonra davalı idare personellerince yapılan incelemelerde ruhsatsız aranan madenin cinsinin granit taş olduğunun tespit edildiği, bu maden türünün 3213 sayılı Kanunun 2. maddesine göre II-b grubunda yer aldığından ruhsat verme ve diğer işlemleri yapma yetkisinin Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünde olduğundan, ... Kaymakamlığının idari para cezası verme yetkisi bulunmadığı anlaşıldığından tesis edilen işlemde yetki unsuru yönünden hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın kısmen reddi , dava konusu işlemin kısmen iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik karşılıklı istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmında kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.