Danıştay 8. Daire E.2021/4826 K.2022/482

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

HUKUKİ SÜREÇ

Dava; … tarih ve E-… sayılı yazı ile bildirilen … tarih ve E-… sayılı Makam onayının iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Davaların Açılması" başlığını taşıyan 3. maddesinde; davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin belirtileceği; dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği; dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

"Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller'' başlığını taşıyan 5. maddesinin 1. fıkrasında; her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı da bir dilekçe ile dava açılabileceği.

2. fıkrasında ise, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği düzenlenmiştir.

2577 sayılı Kanunun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde ise, dilekçelerin bu Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olup olmadığı yönünden inceleme yapılacağı; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, bu yönlerden Kanuna aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği; 15. maddesinin beşinci fıkrasında ise, bu yönlerden dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesi yönünden incelenmesi:

İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkesi gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, bir başka ifadeyle; idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istendiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ve idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

Dava dilekçesinin incelenmesi neticesinde; dilekçenin "konu" kısmında … tarih ve E-… sayılı yazı ile bildirilen … tarih ve E-… sayılı Makam onayının iptalinin istenildiği, "netice-i talep" kısmında ise bina tapusu ve yapı kullanma izin belgesi aranma şartının, özel okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim seviyesindeki okulların hepsinin bir arada açılabilmesi için binanın inşaat ruhsatı veya yapı kullanma izin belgesinde kullanım amacının okul binası olarak belirtilmesi şartının,

özel okul binasının aynı katında aynı veya farklı seviyede birden fazla özel okulların birbirine geçişlerini engelleyecek düzenleme yapılıp kapatılması kaydıyla özel okul binasının aynı katında birden fazla özel okul açılmaması şartının; yangın, deprem, sel, kentsel dönüşüm, sağlık sebepleri ve mahkeme tahliye kararı gibi hallerden dolayı binayı ani terk etme durumunda kalan kurumlardan özel ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim okullarının geçici olarak nakillerinin yapılacağı binalar için bahçe alanı şartının 02/09/2021 tarihine kadar uygulanmamasına ilişkin 21/06/2021 tarihli davalı idare işleminin iptalinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından; dava dilekçesine ekli olarak 21/06/2021 tarihli Makam onayının bildirimine ilişkin 22/06/2021 tarihli yazının gönderildiği görülmüş olup; Dairemizin 07/10/2021 tarihli ara kararı ile davalı idareden … tarih ve E-… sayılı Makam onayının gönderilmesi istenilmiştir.

Anılan ara karara cevaben gönderilen 21/06/2021 tarihli Makam onayının incelenmesi neticesinde.

Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 12/2. maddesi ile 16. maddesinde 19/02/2020 tarihinde değişiklik yapıldığı, yapılan değişiklikler ile getirilen özel okul öncesi eğitim, ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim seviyesindeki okulların hepsinin bir arada açılabilmesi için binanın inşaat ruhsatı veya yapı kullanma izin belgesinde kullanım amacının okul binası olarak belirtilmesi şartının, özel okul binasının aynı katında aynı veya farklı seviyede birden fazla özel okulların birbirine geçişlerini engelleyecek düzenleme yapılıp kapatılması kaydıyla özel okul binasının aynı katında birden fazla özel okul açılmaması şartının;

yangın, deprem, sel, kentsel dönüşüm, sağlık sebepleri ve mahkeme tahliye kararı gibi hallerden dolayı binayı ani terk etme durumunda kalan kurumlardan özel ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim okullarının geçici olarak nakillerinin yapılacağı binalar için bahçe alanı şartının 02/09/2021 tarihine kadar uygulanmamasına karar verildiği, ancak anılan Makam onayında dava dilekçesinin "netice-i talep" kısmında yer alan bina tapusu ve yapı kullanma izin belgesi aranma şartına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmıştır.

Diğer yandan. 27/12/2021 tarihinde Danıştay Başkanlığı Genel Yazı Müdürlüğü kayıtlarına giren cevaba cevap dilekçesinin "netice-i talep" kısmında anılan Yönetmelikte 19/02/2020 tarihinde yapılan değişiklikler ile getirilen ve yukarıda yer verilen şartların aranmamasına ilişkin 22/06/2021 tarihli kararın ve sürenin 31/12/2021 tarihine kadar uzatıldığına ilişkin 01/09/2021 tarihli davalı idare işlemlerinin iptalinin istenildiği,

anılan dilekçeye ekli olarak gönderilen … tarihli ve … sayılı yazıdan ise Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5/2-h maddesinde yer alan özel öğretim kurumu açılışlarında zorunlu belgeler arasında bulunan kurum açılacak binanın tapusu ile binanın yapı kullanım izin belgesinin özel öğretim kurumu açmak üzere inşaata başlayan,

bina satın alan veya binayı kiralayan yatırımcıların pandemi sebebiyle belirtilen belgeleri temin etmekte sıkıntı yaşamaları sebebiyle 02/09/2021 tarihine kadar aranmamasının anılan yazıda ilgi olarak gösterilen (… tarihli ve E…. sayılı) Makam onayı ile uygun görüldüğü ve bu sürenin yine anılan yazıda ilgi olarak gösterilen (… tarihli ve … sayılı) Makam onayı ile 31/12/2021 tarihine kadar uzatıldığı anlaşılmaktadır.

İdari yargı mercilerinin, taleple bağlılık ilkesi çerçevesinde yargılama yapmaları sebebiyle, dava konusu işlem ya da işlemlerin, hiçbir tereddüde mahal bırakmayacak biçimde açık ve net olarak belirtilmesi zorunlu olduğu hususu dikkate alındığında; dava dilekçesinden davacının hangi Makam onayının iptalini istediği açık ve net bir şekilde anlaşılamadığından bu haliyle dava dilekçesinde 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uyarlılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi yönünden incelenmesi:

Dava dilekçesinin bu haliyle davacı tarafından birden fazla Makam onayında yer alan düzenlemelerin aynı dilekçeyle dava konusu edildiği sonucuna varıldığından; davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması şartı gerçekleşmediğinden dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine de aykırı olduğu anlaşılmıştır.