Danıştay 8. Daire E.2021/5585 K.2024/4844

Dava konusu istem: Adıyaman ili, Merkez ilçesi, ... köyü sınırları içerisinde faaliyet gösteren Er:... sicil S:... sayılı II-b grubu maden işletme ruhsatı sahibi davacı şirket tarafından, ruhsat ve işletme izni temdit talebinin davalı idarece reddine ilişkin 24.12.2019 tarihli işlemin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin her ne kadar 2010 yılından itibaren yaklaşık 10 yıldır maden ruhsat alanında madencilik faaliyetinde bulunduğu anlaşılmakta ise de, Devlet tarafından sağlanan bu işletme hakkının kendisine ilgili sahada süreğen bir işletme hakkına sebebiyet verecek kazanılmış hak sağlamadığı, ilgili mevzuatta da belirtildiği üzere Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunun Devlet'e gelir getiren taşınmazların hangi şekilde en verimli kullanacağı hususunda takdir hakkının bulunduğu,

idarenin takdir yetkisinin kötüye kullanıldığına ilişkin somut bir bilgi ve belgenin dava dosyasında bulunmadığı, takdir haklarının yerinde kullanıldığı konusunda mahkemelerince kanaat getirilmiş olup, davacının ruhsat ve izin talebinin reddi yönündeki idare işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davalı idarece, dava konusu işlemde herhangi bir gerekçe belirtilmeksizin sadece temdit talebinin uygun olmadığının belirtildiği, dava dosyasına sunulmuş olan savunma dilekçelerinde de işin teknik boyutuna ilişkin mahallinde yapılmış inceleme ve değerlendirmeye dayalı somut bir bilgi ve belgenin ortaya konulmadığı ve davacı şirket talebinin salt Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda uygun olmadığına dair verilen karara atıf yapılmak suretiyle savunma yapıldığı,

dolayısıyla dava konusu işlemin gerekçesinin somut bir şekilde açıklanmadığı, bu durumda, davalı idarece dava konusu işlemin sebep unsurunun ortaya konulamadığı, öte yandan, mevzuat hükümleri gereğince maden işletme ruhsatı ve izni başvuruları ile temdit başvurusunun, 3213 sayılı Maden Kanunu'nda açıkça düzenlendiği, bu hususa ilişkin görev ve yetkilerin ise genelge ile devrinin de mümkün olmadığı,

dolayısıyla 2018/8 sayılı Genelge kapsamında işleme ekli listede ayrıntısı verilen talebin uygun olmadığına ilişkin hiçbir somut gerekçe gösterilmeden tesis edilen davacının temdit talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

öte yandan, davacının ruhsat temdit talebinin uygun olmadığına dair dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline ilişkin işbu kararın, davacıya doğrudan maden işletme (temdit) ruhsatı verileceği sonucunu doğurmayacağı, mevzuat hükümleri uyarınca davacının gerekli şartları sağlayıp sağlamadığının davalı idarece değerlendirilmesi neticesinde yeniden gerekçeli olarak bir işlem tesis edilebileceği gerekçesiyle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile göreve başlayan komisyon kararına göre yapıldığı, ilgili mevzuata ve hukuka aykırı bir durumun bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- 2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 14. maddesinin 3. fıkrasının (f) bendinde, idarî dava dileçelerinin "husumet" yönünden inceleneceği belirtilmiş, 6. fıkrasında, ilk incelemeye tâbi hususların tespiti hâlinde davanın her aşamasında 15. maddenin uygulanacağı hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde ise, "3/f bendine göre, davanın hasım gösterilmeden veya yanlış hasım gösterilerek açılması hâlinde, dava dilekçesinin tespit edilecek gerçek hasma tebliğine" karar verileceği ifade edilmiştir.

12/09/2018 tarih ve 30533 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2018/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde, "Kamu kurum ve kuruluşları (belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketler, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere;

satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir ve benzeri her türlü tasarrufa yönelik işlemlerini, bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşlarında bakan yardımcısı, diğer kamu kurum ve kuruluşlarında üst yönetici başkanlığında teşkil ettirilen komisyonlar vasıtasıyla yapacaklardır. Söz konusu komisyonlarca izin başvuru ve sonuçları Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarında Cumhurbaşkanlığına bildirilecektir..." düzenlemesi yer almaktadır.

Genelgede tanımlanan görevlerin yerine getirilmesi amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından Genelgeye uygun bir şekilde taşınmaz komisyonu oluşturulmuştur.

Olayda; davacı şirket tarafından, uhdesinde bulunan Adıyaman ili, Merkez ilçesi, ... köyü sınırları içerisinde faaliyet gösteren Er:... sicil S:..., II (b) grubu mermer işletme ruhsat sahasına ilişkin olarak verilen işletme ruhsat ve izin süresinin Maden Kanunu'un 24. maddesi uyarınca uzatılması talebiyle, temdit işletme projesi de sunulmak suretiyle ... tarih ve ... sayılı başvurunun yapıldığı,

24/12/2019 tarih ve 1 sayılı Bakanlık Bağlı İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu kararına ekli listede ayrıntısı verilen ve aralarında uyuşmazlık konusu temdit talebinin de bulunduğu 276 adet talebin yapılan değerlendirme sonucunda uygun olmadığına karar verildiği,

bu kararın Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü web sitesinde ilan edilmesi üzerine işbu davanın açıldığı görülmekte olup, davacının başvurusu, Bakanlık Taşınmaz Komisyonu kararına istinaden MAPEG işlemiyle reddedildiğine göre, davanın hem Bakanlık hem de MAPEG husumetiyle görülüp karara bağlanması gerektiğinden Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın da hasım mevkiine alınması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla; İdare Mahkemesince, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın da hasım konumuna alınarak dosya tekemmül ettirildikten sonra bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik hasım ile görülen dava neticesinde verilen İdare Mahkemesi kararında ve bu karara yönelik istinaf başvurusunu reddeden temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığından temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşüncesi ile aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.