Danıştay 8. Daire E.2021/5812 K.2024/4408

Dava konusu istem: TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ... Bölümünde hizmet sözleşmesi ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmini istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının tespit edilen fiili sebebiyle davalı idarece 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu uyarınca disiplin cezası ile cezalandırılması gerekirken, sözleşmeye sadakat yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle sözleşmesinin feshine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

hukuka aykırılığı yargı kararı ile saptanan işlem nedeniyle uğranılan zararların Anayasa'nın 125. maddesi ve İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesi uyarınca tazmininin zorunlu olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların her ay için tahakkuk ettirildikleri tarihlerden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini talebinin kabulüne, özlük haklarının iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının disiplin hukukuna aykırı fiili nedeniyle tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Sonucu itibarıyla hukuka uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ... Bölümünde hizmet sözleşmesi ile öğretim üyesi olarak görev yapan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Kanun ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı yer almıştır.

31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ''Mütevelli heyet'' başlığını taşıyan 20. maddesinin 1. fıkrasında, ''Vakıf yükseköğretim kurumunun en yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder.'' kuralı;

aynı maddenin 4. fıkrasında, ''Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, öğretim elemanı dışındaki personelin terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler. Öğrencilerden alınacak ücretleri tespit eder.

Ayrıca Yükseköğretim Kurulu’nun olumlu görüşü alınmak suretiyle vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı; ''Akademik organlar'' başlığını taşıyan 21. maddesinde; ''Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Bu konuda mütevelli heyetin yetkileri saklıdır.

Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi rektör, vakıf meslek yüksekokulunun yöneticisi müdürdür. Rektör ve senatonun dört yıl için seçeceği bir profesör, Üniversitelerarası Kurulun üyeleridir.'' kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi gereği, vakıf yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerinin yapılması, atamaları ve görevden alınmalarının onaylanması mütevelli heyetince yapılacak olup; mütevelli heyet, vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilecektir.

Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi, Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 21. maddesi uyarınca, rektör iken; vakıf meslek yüksekokullarının yöneticisi, müdürdür. Bu doğrultuda, vakıf üniversitesi mütevelli heyetinin rektör dışında, bir makama yetki devri mümkün değildir. Nitekim; yükseköğretim mevzuatımızda; mütevelli heyetin yetkilerini mütevelli heyet başkanına devredebileceğine ilişkin açık bir düzenleme yer almamaktadır.

Bununla birlikte, mütevelli heyetin, yetkilerini mütevelli heyet başkanına devri, heyetin fiilen işlememesi sonucunu doğuracağından, bu yönde bir yetki devrinin kabulüne imkan bulunmamaktadır. Aksinin kabulü, kanun koyucunun iradesine aykırı olarak, 2547 sayılı Kanun'un 5. maddesinde yetkinin devredileceği makam konusunda öngörülen sınırlı düzenlemenin kapsamının genişletilmesine, yetki devrinin mümkün kılınmadığı makamların da yetkili kılınmasına yol açacaktır.

Dairemizin 30.04.2024 tarih ve E:2021/5812 sayılı Ara Kararıyla davacının sözleşmesinin feshedilmesi konusunda mütevelli heyetince alınmış bir kararın bulunup bulunmadığı; mütevelli heyetince, 2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi kapsamında rektöre bir yetki devri yapılıp yapılmadığı sorularak, yetki devri yapılmış ise dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten önce yetki devrine ilişkin olarak tesis edilen işlemin onaylı örneğinin gönderilmesi istenilmiştir.

Ara Kararına cevaben gönderilen bilgi ve belgelerden, mütevelli heyetin ... tarih ve ... sayılı kararı ile personel ile sözleşme yapma ve personeli görevden alma konusunda yetkinin mütevelli heyet başkanına devredildiği; mütevelli heyet başkanının ise bu yetkiyi kısmen veya tamamen rektöre devredebilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu bakımdan; mütevelli heyet tarafından, 2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi ve Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 21. maddesi kapsamında, vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticisi olarak doğrudan rektöre yetki devri bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer bir anlatımla; mütevelli heyetince, 2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi ve Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 21. maddesi kapsamında doğrudan vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticisine yetki devri yapılmadığı açıktır.

Bu bağlamda; 2547 sayılı Kanunun ek 5. maddesi uyarınca, davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemin, mütevelli heyet onayı ile veya mütevelli heyetin yetkisini devrettiği vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticisi tarafından tesis edilmemiş olması nedeniyle yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte; 17.10.2011 tarihinden itibaren davalı idarede öğretim üyesi olarak görev yapan davacının, yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu anlaşılan dava konusu işlemle sözleşmesinin feshedildiği 27.02.2020 tarihi ile sözleşmesinin dava konusu işlemle feshedilmemiş olsaydı sözleşmenin 6. maddesi uyarınca uzamış sayılacağı 17.10.2020 tarihi arasında kalan dönem için yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte karşılanması gerekmektedir.

Ayrıca; davalı idarece, davacının belirtilen dönem için maaş ve özlük hakları ödenirken, davacının sosyal güvenlik kurumuna kayıtlı olarak başka bir yerde çalıştığının tespit edilmesi durumunda, elde ettiği kazancın ödenecek tutardan düşülmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, İstinaf Mahkemesi kararının sonucu itibarıyla hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.