Danıştay 8. Daire E.2021/6140 K.2021/4370

Dava konusu istem: Dava, Giresun İli, İspirsuyu-Boztekke Caddesinde yük ve yolcu taşıma işini yürütmekte olan davacı kooperatif tarafından, başvuru dilekçelerinde belirtilen 15 adet durakta indir-bindir şeklinde yük ve yolcu almalarına müsaade edilmesi, sadece İspirsuyu-Boztekke caddesinde belirtmiş oldukları 10 adet durakta İspirsuyu-Boztekke yolcularını indirip bindirmek üzere durak yeri tahisisi yapılması,

kendilerine ait olan güzergaha yapılan tecavüzün engellenmesi için komisyon kararı alınması ve mevcut güzergahta …Nolu Kooperatifçe yapılacak olan durak yeri taleplerinin reddine karar verilmesi istemiyle yapmış olduğu 07.03.2018 tarihli talebinin reddine dair …tarih ve …(dava dilekçesinde sehven …olarak belirtilmiş) sayılı Giresun İl Trafik Komisyonu işleminin iptali ile mevcut güzergahta …Nolu Kooperatifçe yapılacak olan durak yeri taleplerinin reddine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesi'nin …gün ve E:…, K:…sayılı kararıyla; davacı koopertifin belediye sınırları içerisinde 15 adet durakta indir-bindir şeklinde yük ve yolcu almalarına müsaade edilmesi, sadece İspirsuyu-Boztekke caddesinde belirtmiş oldukları 10 adet durakta İspirsuyu-Boztekke yolcularını indirip bindirmek üzere durak yeri tahisisi yapılması,

kendilerine ait olan güzergaha yapılan tecavüzün engellenmesi için komisyon kararı alınması ve …Nolu Kooperatifçe yapılacak olan durak yeri taleplerinin reddine karar verilmesi yönündeki talebin incelenmesi ve bu hususta karar verilmesi konusunda 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 15'inci maddesinin (p) bendi uyarınca Belediyelerin yetkili olduğu açık olduğu, davalı idarenin yetkisinde olmayan bir konuda karar almasının mümkün olmaması nedeniyle davacı kooperatifin taleplerinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı,

öte yandan, dava dilekçesi içeriğinde mevcut güzergahta …Nolu Kooperatifçe yapılacak olan durak yeri taleplerinin reddine karar verilmesi isteminde bulunduğu görülmüş olup, idari yargı mercileri tarafından idari işlem niteliğinde işlem tesis edilmesinin mümkün olmaması nedeniyle davacının bu talebinin incelenmesine imkan bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem yönünden davanın reddine; mevcut güzergahta …Nolu Kooperatifçe yapılacak olan durak yeri taleplerinin reddine karar verilmesi istemi yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesi'nin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6. fıkrası ve 46. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı tarafından anılan kararın temyiz edilmesi üzerine, …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…, T:…sayılı kararıyla; davanın konusunun, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinde sayılan konular arasında yer almadığı ve Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile davacının temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin, 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında düzenleyici işlem niteliğine haiz olduğu ve temyiz yolunun açık olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında bölge idare mahkemelerinin verdikleri kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği, (d) bendinde ise; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin nitelikte olduğu görülmektedir.

Olayda, Giresun ili, İspirsuyu-Boztekke caddesinde yük ve yolcu taşıma işini yürütmekte olan davacı kooperatif tarafından, başvuru dilekçelerinde belirtilen 15 adet durakta indir-bindir şeklinde yük ve yolcu almalarına müsaade edilmesi, sadece İspirsuyu-Boztekke caddesinde belirtmiş oldukları 10 adet durakta İspirsuyu-Boztekke yolcularını indirip bindirmek üzere durak yeri tahisisi yapılması,

kendilerine ait olan güzergaha yapılan tecavüzün engellenmesi için komisyon kararı alınması ve mevcut güzergahta …Nolu Kooperatifçe yapılacak olan durak yeri taleplerinin reddine karar verilmesi istemiyle yapılan 07.03.2018 tarihli başvurunun reddine dair …tarih ve …sayılı Giresun İl Trafik Komisyonu işleminin iptali ile mevcut güzergahta …Nolu Kooperatifçe yapılacak olan durak yeri taleplerinin reddine karar verilmesi istemiyle davanın açıldığı, davaya konu işlemin genel bir niteliğe haiz olmadığı,

Giresun İl Trafik Komisyonu işleminin düzenleyici işlem olarak değerlendirilemeyeceği ve 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği, ayrıca dava konusu işlemin davacının ticari faaliyetini sonlandırmayacağı, bu suretle 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde düzenlenen "bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" kapsamına girmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın, Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.