Danıştay 8. Daire E.2021/648 K.2024/2442

Dava konusu istem: Dava; Niğde ili, Ulukışla ilçesi sınırları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan … sicil sayılı IV. grup (alçıtaşı) işletme ruhsat sahasında tespit olunan hususlara dayalı olarak tesis edilen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün … tarih ve E:… sayılı işleminin, Maden Yönetmeliği'nin 125. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi ve 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 6. fıkrası uyarınca 21.925,00-TL idari para cezası ile aynı Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrası uyarınca … sicil numaralı ruhsata ait 2017 yılına ilişkin 21.924,00-TL ruhsat bedelinin ödenmesine ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu idari işlemin, ruhsat bedelinin tamamının yatırılmasına ilişkin kısmı incelendiğinde; işleme ilişkin yazının idari para cezası tesisine ilişkin kısımlarında farklı, son paragrafı olan 2017 yılı ruhsat bedeline ilişkin kısmında farklı şirketlere ait sicil numaralarından bahsedilse de, sicilin yanlış yazılmasının, bütün ruhsat sahiplerinin bilmesi gerekli olan "her yıl Ocak ayının sonuna kadar ruhsat bedelinin tamamının yatırılması zorunludur" hükmü uyarınca ruhsat bedeli ödenmemesi için haklı neden teşkil etmeyeceği açık olup,

davanın bu kısmı hakkında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle bu kısım yönünden davanın reddine, Teknik … …'in görev yapmış olduğu en son 07/04/2014 tarihinde 27751 sayılı Maden Uygulama Yönetmeliği ve 06/11/2010 tarihinde çıkarılan 3213 sayılı Maden Kanunu yürürlüktedir. Yönetmeliğin 134. maddesinin (b) bendinde "... Ayrıca teknik nezaretçi defterinin, teknik nezaretçi ve ruhsat sahibince/vekilince imzalanması zorunludur.

Defterin imzalanmaması ve EK-4'te belirtilen şekilde düzenli tutulmaması halinde, ruhsat sahibine on yıl süreli işletme ruhsatları için belirlenen yıllık işletme ruhsat harcı tutarından idari para cezası uygulanır" hükmü mevcuttur.

İdarece uygulanan dava idari para cezasının dayanağı Kanun maddesi ve ilgili Yönetmelik hükmü Teknik Nezaretçi Defterinin tutulmadığı tarihten sonra çıkarılmış olmakla, dava konusu işlemin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tetkik sırasında nezaretçi defterinin ibraz edilmediği, sırf bu nedenle idari para cezası verilmesinin hukuka uygun olduğu, beş iş günü süre verilmesi nedeninin defterin ayrıca ek-4 teki hususlara uygun düzenli tutulup tutulmadığını incelemek amacıyla olduğu, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, daimi nezaretçi defterinin denetim esnasında ibraz edilmesi zorunluluğunun 21.09.2017 tarihli 30187 sayılı Maden Yönetmeliği ile getirilen bir kural olduğu, fiilin gerçekleştiği tarihte kanunun suç saymadığı ve cezai yaptırıma bağlamadığı bir fiil nedeniyle cezalandırılmalarının hukuka aykırı olduğundan idarenin temyiz itirazlarının reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı idare tarafından davacının mahallinde tetkik sırasında nezaretçi defterinin ibraz edilmediği tespit edildiğinden Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 6. fıkrası uyarınca verilen 21.925,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin Mahkemenin iptal kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın bozulması istemiyle temyiz kanun yoluna başvurulmuştur. İlk derece Mahkemesince, idarece uygulanan idari para cezasının dayanağı kanun maddesi ve ilgili yönetmelik kuralının teknik nezaretçi defterinin tutulmadığı tarihten sonra çıkarılmış olduğu gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Olayda teknik nezaretçi defterinin en son tutulduğu (07.04.2014) tarihinde yürürlükte olan Maden Kanunu'nun 10. maddesinin 6. fıkrasında "Defterin ibraz edilmemesi veya düzenli tutulmaması halinde, ruhsat sahibine on yıl süreli işletme ruhsatları için belirlenen yıllık işletme ruhsat harcı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmünün yer aldığı,

yine aynı tarihte yürürlükte olan Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği'nin 91. maddesinin 8. fıkrasında ise "Teknik nezaretçi defterinin ibraz edilmemesi ...halinde, ruhsat sahibine on yıl süreli işletme ruhsatları için belirlenen yıllık işletme ruhsat harcı tutarında idari para cezası uygulanır." kuralı dikkate alındığında, teknik nezaretçi defterinin son tutulduğu tarihte de teknik nezaretçi defterinin ibraz edilmemesi fiilinin karşılığı olarak idari para cezası yaptırımı öngörülmüştür.

Davalı idarece davacı tarafından teknik nezaretçi defterinin son kez tutulduğu 07.04.2014 tarihinde yürürlükte olan Maden Kanunu ve 06.11.2010 tarihli 27751 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Madencilik Faaliyetleri Uygulama Yönetmeliği yerine, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan Maden Kanunu ile 21.09.2017 tarihli 30187 sayılı Maden Yönetmeliği esas alınarak idari para cezası verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından kararın sonucu itibariyle hukuka uygun bulunmuştur. Öte yandan davalı idarece son kez nezaretçi defterinin tutulduğu 07.04.2014 tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre yeni bir işlem tesis edilebileceği de tabiidir.