Danıştay 8. Daire E.2021/6576 K.2024/1174

Dava konusu istem: Muş İli hudutları dahilinde ve S…. sayılı IV. Grup maden arama ruhsatına sahip olan davacı tarafından; arama ruhsatıyla ilgili olarak … tarih ve … sayılı dilekçe ekinde davalı idareye verdiği genel arama faaliyet raporunda Maden Yönetmeliği Ek-12'de yer alan "Sondaj logları ve yarma/sondaj/kuyu/galeri gibi çalışmalara ait koordinatlar ile birlikte yapılan çalışmalara ait fotoğraflar verilir" hükmüne aykırı aykırı hareket ettiğinden bahisle 25.098,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına yönelik olarak tesis olunan … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının 29/11/2018 tarihinde vermiş olduğu genel arama faaliyet raporunda eksiklik olduğu dosyaya sunulmuş olan cd 'de yer alan belgelerden anlaşıldığını, ancak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 17/2. maddesinde idari para cezası verilebilmesi için "(...)ön arama ve genel arama raporlarının veya yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması(...)" nın gerektiği, davacının ise ön arama raporunda eksiklik olduğunun veya ön arama raporunun uygun bulunmadığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin olmadığı,

yalnızca genel arama faaliyet raporunda yer alan eksiklik sebebiyle dava konusu işlemin tesis edildiği, anılan mevzuatta belirtilen idari para cezası şartlarının gerçekleşmediğinin, bu nedenle dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Maden Yönetmeliği'nin 18. maddesinde, genel arama faaliyet raporunun veya yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde tespit edilen eksikliklerin bir ay içinde giderilmesinin ruhsat sahibine bildirileceği, ifade edilen süre içerisinde eksiklik giderilmez ise idari para cezasının uygulanacağı hükmünün yer aldığını,

Davacı tarafından sunulan genel arama faaliyet raporunda sondaj logları ve yarma/sondaj/kuyu/galeri gibi çalışmalara ait koordinatlar ile birlikte yapılan çalışmalara ait fotoğrafların eksik olduğu hususu sabit olmakla birlikte, yönetmelik hükümlerinin bir hakkın kullanımını genişletebileceği ancak daraltamayacağı yönündeki genel hukuk mantığından hareketle, Maden Yönetmeliğinde öngörülen bir aylık sürenin verilerek söz konusu süre içerisinde eksiklik ikmal edilmezse ceza kesileceği yönündeki hükmün olaya uygulanmasının hakkaniyete daha uygun olacağı kanaatine varılarak istinaf başvurusunun bu gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Normlar hiyerarşisi açısından Kanunun Yönetmelikten üstün olduğunu, davacının Maden Kanunu hükümleri hilafına sondaj loğlarını ve yapılan çalışmaları koordinatlı fotolarını idareye sunmadığının tespit edildiğini bu nedenle uygulanan para cezasının hukuku uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Dava, Muş İli hudutları dahilinde ve S… sayılı IV. Grup maden arama ruhsatına sahip olan davacı tarafından; arama ruhsatıyla ilgili olarak … tarih ve … sayılı dilekçe ekinde davalı idareye verdiği genel arama faaliyet raporunda Maden Yönetmeliği Ek-12'de yer alan "Sondaj logları ve yarma/sondaj/kuyu/galeri gibi çalışmalara ait koordinatlar ile birlikte yapılan çalışmalara ait fotoğraflar verilir" hükmüne aykırı aykırı hareket ettiğinden bahisle 25.098,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına yönelik olarak tesis olunan … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

3213 sayılı Maden Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle "Arama faaliyeti" başlıklı 17. maddesinde; "(Değişik ikinci fıkra: 28/11/2017-7061/48 md.) Genel arama dönemi süresi sonuna kadar maden arama projesinde belirtilen maden kaynağına ilişkin bilgilerin ve bu dönemde yapılan arama faaliyetlerine ilişkin yatırım harcamalarını da gösteren genel arama faaliyet raporunun verilmesi zorunludur.

Genel arama dönemi sonuna kadar ön arama ve genel arama faaliyet raporları ile yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin Genel Müdürlüğe verilmemesi halinde arama ruhsatı iptal edilir. Genel Müdürlüğe verilen ön arama ve genel arama raporlarının veya yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verilir ve eksikliklerin bir ay içinde giderilmesi ruhsat sahibine yazılı olarak bildirilir.

Tebliğ tarihinden itibaren eksikliklerin verilen sürede tamamlanmaması veya verilen ön arama ve genel arama faaliyet raporları ile yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması halinde arama ruhsatı iptal edilir. İlgili mevzuat kapsamında diğer kurumların, ruhsat sahibinin gerekli izinlere ilişkin başvurusunu olumsuz sonuçlandırması veya bu izinlerin ruhsat sahibinden kaynaklanan nedenlerle alınamaması halinde arama ruhsatı iptal edilir.

Bu fıkradaki yükümlülükleri yerine getirilen arama ruhsatı, IV. Grup madenlerde dört yıl detay arama dönemine hak sağlar. II. Grup (b) bendi, III. ve V. Grup ruhsatlarda ise genel arama dönemi sonuna kadar işletme ruhsat talebinde bulunulmaması halinde ruhsat iptal edilir...'' hükmü yer almaktadır.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 4. fıkrasında , "(4) Genel arama faaliyet raporunun veya yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde tespit edilen eksikliklerin bir ay içinde giderilmesi ruhsat sahibine yazılı olarak bildirilir. Tebliğ tarihinden itibaren eksikliklerin bu sürede tamamlanmaması veya verilen raporların ya da yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde Kanunun 17 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince idari para cezası uygulanır ve arama ruhsat süresi sona ermiş ise ruhsat iptal edilir." düzenlemesi mevcuttur.

Anayasanın 124. maddesi ve normlar hiyerarşisi bağlamında, bir yasa hükmüne dayalı olarak hazırlanan yönetmelikler ile yasa hükümlerine açıklık getirilmesi ve yasa hükümlerinin uygulamaya geçirilmesi amaçlanmaktadır.

Normlar hiyerarşisi kuramına göre; hukuk düzeni, farklı kademede yer alan Anayasa, kanun, tüzük, yönetmelik ve diğer düzenleyici işlemlerden oluşan birçok normu içermekte ve her norm geçerliliğini bir üst basamakta yer alan normdan almaktadır. Bu nitelikleri gereği, dayandıkları üst hukuk normlarına aykırı hüküm ihtiva etmeleri mümkün değildir. Diğer yandan, normlar hiyerarşisindeki düzenleme soyuttan somuta doğru kademeli bir sistem içermektedir.

Yasa koyucu düzenleyeceği konularda genel prensipleri belirler ve bunun uygulanmasını yürütmeye, bir başka ifadeyle idarelere bırakır. İdare Hukukunun temel ilkeleri uyarınca; idare tarafından, düzenleyici işlemler tesis edilirken, üst hukuk normlarına açıklık getirilmesi ve bu normlarca çizilen çerçeve içerisinde teknik detayların belirlenmesi, uygulamadaki belirsizliklerin giderilmesi amaçlanmalıdır.

Olayda; Muş İli hudutları dahilinde ve S… sayılı IV. Grup maden arama ruhsatına sahip olan davacının, 29/11/2018 tarihinde genel arama faaliyet raporunun davalı kuruma sunduğu, davalı kurum tarafından Maden Yönetmeliği'nin Ek-12. Maddesinde düzenlenen "Sondaj logları ve yarma/sondaj/kuyu/galeri gibi çalışmalara ait koordinatlar ile birlikte yapılan çalışmalara ait fotoğraflar verilir" maddesine uygun olacak şekilde düzenlenmesi gerektiğinin bildirilmesi üzerine davacı tarafından ilgili eksikliğin giderilerek raporun yeniden düzenlendiği, … tarih ve E… sayılı dava konusu işlem ile 3213 sayılı Kanunun 17/2. Maddesi uyarınca 25.098,00-TL idari para cezası tesis edilmiştir.

Davalı genel müdürlüğe verilen ön arama ve genel arama raporlarının veya yatırım harcama kalemlerine ait belgelerin uygun bulunmaması hâlinde 20.000 TL idari para cezası verileceğinin Maden Kanunun 17. maddesinde düzenlendiği ve idare tarafından, düzenleyici işlemler ile üst hukuk normlarına aykırı hükümler getirilemeyeceği anlaşıldığından, Kanun hükmüne uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Açıklanan nedenle, dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.