Danıştay 8. Daire E.2021/6790 K.2023/7710

Dava konusu istem: Trabzon Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitim bölümü bünyesinde doktor unvanıyla öğretim görevlisi olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan soruşturma neticesinde kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile yoksun kalınan özlük haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya isnat olunan kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derece yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiil ve davranışlarının, dosya kapsamında toplanan delillerden ve tanıkların birbiriyle tutarlı ve aynı yönde beyanlarından sübuta erdiği sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının derse alkollü olarak gelerek ve ders sırasında da alkol kullanarak, iş arkadaşı olan öğretim elemanları ile öğretim hizmetinden yararlanan öğrencilere karşı "küfür, hakaret, tehdit, söz ve davranışla taciz" eylemlerinde bulunarak, öğrenciler ve toplum nezdinde öğretim görevlisi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu ortadan kaldıran, özensiz ve genel ahlak ile edep dışı tutum ve davranışlarda bulunduğu anlaşılmakta ise de; bu tutum ve davranışlarının tümünün 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53'üncü maddesinde açıkça disiplin suçu olarak tanımlanarak,

"Taşıdığı sıfatın gerektirdiği özen yükümlülüğüne aykırı, genel ahlak ve edep dışı tutum ve davranışlarda bulunmak" fiilinin kınama cezasını, "Göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek" ve "Amirine, maiyetindekilere, iş arkadaşları veya hizmetten yararlananlara hakarette bulunmak veya bunları tehdit etmek" fiillerinin ise kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirdiğinin açık olarak belirtildiği dikkate alındığında, bu açık tanımların ötesine geçilerek,

aynı fiillerin yorum yoluyla daha ağır bir disiplin cezasını gerektiren "öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket" olarak nitelendirilemeyeceği, buna göre; sübut bulan fiiller için Kanun'da tanımı açık olarak yapılan disiplin cezasından/cezalarından daha ağır olan kamu görevinden çıkarma cezası verilmesinin somut olayda ölçülü ve hakkaniyete uygun bir yaptırım olarak kabulüne imkan bulunmadığı,

davacının sübut bulan fiillerinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53'üncü maddesinde açıkça tanımlandığı haliyle nitelendirilmesi suretiyle işlem tesisi gerekirken, bu fiillerin yorum yoluyla "öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareket" olarak nitelendirilmesi suretiyle Kanun'da tanımı açıkça yapılan disiplin cezasından/cezalarından daha ağır olan kamu görevinden çıkarma cezası verilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği sonucuna varılarak,

davacının istinaf başvurusunun kabulüne,. İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, tazmin isteminin kabulü ile dava konusu işlem sebebiyle davacının mahrum kaldığı özlük haklarının davanın açıldığı 18/02/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının kız öğrenciye hakaret ve küfür, mesai saatleri içerisinde alkol kullanmak, diğer öğretim üyelerine hakaret, öğrencilerin özel hayatlarını sorgulamak, sınıfta idrarını yapmak şeklindeki fiillerinin delillerle sabit olduğu, tesis edilen işlemin hukuka uygun, istinaf mahkemesi kararının ise hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Trabzon Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitim bölümü bünyesinde doktor unvanıyla öğretim görevlisi olarak görev yapan davacının, derste öğrencileri önünde alkol tükettiği ve sigara içtiği, amirlerine ders esnasında ağır seviyede hakaretler ve küfürler ettiği, öğrencilere hitaben ağır küfürler ettiği, bazı kadın öğrencileri Whatspp uygulaması üzerinden taciz ettiği, uyuşturucu madde kullandığını ima ederek öğrencilere bu hususta mesaj attığı, derslere alkollü geldiği, sınıfta idrarını yaptığından bahisle hakkında soruşturma sonucunda, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 53-b/6b-6-c bendi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 53. maddesinin (b) fıkrasının (6) numaralı bendinde. "Kamu görevinden çıkarma: Kamu kurum ve kuruluşları ile vakıf yükseköğretim kurumlarında öğretim elemanı ve memur olarak bir daha atanmamak üzere kamu görevinden çıkarmadır.

657 sayılı Kanundaki fiillere ilave olarak bu Kanun kapsamındaki kamu görevlileri için kamu görevinden çıkarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır: a) Terör niteliğinde eylemlerde bulunmak veya bu eylemleri desteklemek. b) Amire, iş arkadaşlarına, personeline, hizmetten yararlananlara veya öğrencilerine fiili saldırıda veya cinsel tacizde bulunmak. c) Kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak. d) Uyuşturucu veya uyuşturucu olarak kabul edilen diğer uyarıcı maddeleri kullanmak, bulundurmak, başkalarına vermek, kullanılmasını özendirmek, satmak,

imal etmek. e) Hukuka aykırı olarak kurumun verilerini elde etmek, kaydetmek, kullanmak, depolamak, dağıtmak, değiştirmek veya yok etmek. f) Kurumun bilişim sistemlerinin işleyişini kasten engellemek veya bozmak" düzenlemesi bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler ile soruşturma raporu kapsamında alınan ifadeler ile toplanan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesinden, davacının, M.Ö. isimli kız öğrencisine gönderdiği mesajlarda hakaret ve küfür ettiği ve bu durumun, soruşturma kapsamında alınan ifadesinde de M.Ö. tarafından da beyan edildiği; davacının, derslere alkollü geldiği, sınıfta sigara içtiği ve başka bir öğretim üyesine yönelik hakarette bulunduğu, o anda sınıfta bulunan öğrencilerden alınan ifadelerin tutarlı olarak bu yönde olduğu,

sınıfta idrarını yaptığı ve temizleyen görevlinin beyanı ile bu hususun sübuta erdiği, 26/12/2019 tarihinde bir kız öğrencinin erkek kardeşinin CİMER'e yaptığı şikayette; davacının sınıfta alkol ve sigara kullandığı, argo konuşmalarda bulunduğu, öğrencileri rahatsız edildiği ve bu nedenlerle öğretmenin acilen yerinin değiştirilme ya da uzaklaştırılmasını talep ettiği, yine bir kız öğrenciye uygunsuz mesaj attığı 27/11/2019 tarihli Trabzon Akçaabat Haçkalı Baba Devlet Hastanesi'nin … numaralı muayene formuna göre, davacının alkol kötüye kullanımından takipli olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta.

Eğitim-öğretim hizmetinin gerekli saygınlığı yitirmiş kişiler eliyle yürütülmesi, bireylerin idareye olan güven duygularının sarsılmasına, kişi-idare ilişkilerinde arzu edilmeyen olumsuz gelişmelere neden olabileceği, insanların ruh ve karakterini şekillendirmede etkin rol oynayan, iyi ahlaklı ve kişilik olarak sağlam bir yapıya sahip olması gereken öğretici sıfatını taşıyan davacının, kendi öğrencisiyle, öğrenci-öğretmen ilişkisinin çok ötesine geçerek hakaret ve küfürlerle konuşulması, uyuşturucu maddeyi ima ederek öğrencilere mesaj atılması, kız öğrencilere yaklaşabilmek adına tek tek sınıfa alınması ve özel hayatlarının sorgulanması,

sınıfta alkol, uyuşturucu ve sigara kullanılması ve sınıfa idrar yapılması şeklinde tezahür eden fiil ve davranışları ile öğretim elemanının taşıması gereken saygınlığı yitirdiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacıya isnat olunan kamu hizmeti veya öğretim elemanı sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derece yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak fiil ve davranışlarının, dosya kapsamında toplanan delillerden ve tanıkların birbiriyle tutarlı ve aynı yönde beyanlarından sübuta erdiği hususunda tereddüt bulunmamakta olup, davacının kamu görevinden çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmaktadır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki karara yönelik yönelik istinaf isteminin kabulü, dava konusu işlemin iptali ve parasal hakların ödenmesine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.