Danıştay 8. Daire E.2021/7077 K.2024/2406

Dava konusu istem: Çorum ili, Merkez ilçe sınırları dahilinde bulunan ... sayılı II(a) grubu (kalker) işletme ruhsat sahası dışında üretim yapıldığından bahisle davacıya 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5 maddesi uyarınca 842.436,58-TL para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:.. sayılı kararda; davacı tarafından (... sayılı ruhsat) ilk önce 83.323,70 m³ hacim büyüklüğünde boşaltım yapıldığı tespit edildiği ileri sürülerek 3.651.386,46-TL para cezası uygulandığı, daha sonra itiraz üzerine ... sayılı ruhsat sahibine aynı madde kapsamında işlem yapıldığı görüldüğünden bu şirket tarafından yapılan boşaltım miktarı düşülerek davacı tarafından 18.709,70 m³ kazı yapıldığının tespit edildiğinden bahisle dava konusu işlemin tesis edildiğinin görüldüğü,

27/06/2018 tarihli teknik rapora göre aynı bölgede birden fazla firmanın üretiminin bulunduğu ve üretim aşamasında taşmalar olduğunun belirlendiği, söz konusu taşmaların kim tarafından yapıldığı hususunda bir tespitin bulunmadığı, nitekim davacıya 3.651.386,46-TL para cezası verilmesine neden olan ilk tespitten sonra yapılan itiraz üzerine dava dışı bir şirkete aynı kanun maddesi kapsamında aynı bölgede yapılan üretim nedeniyle ceza verildiği anlaşıldığından, dava dışı şirkete ceza verilmesine sebep olan üretim miktarının düşülmesi suretiyle kalan miktar üzerinden davacıya ceza verildiğinin anlaşıldığı,

Maden Kanunu'nun 12/5 kapsamında ceza verilebilmesi için açık, anlaşılır ve şüpheden uzak bir şekilde kim tarafından ruhsatsız bir alanda ve/veya başkasına ait ruhsat alanında üretim yapıldığının ortaya konulması gerektiği, dava konusu olayda ise bu şekilde bir tespit yapılamadığı,

alanda yapılan denetim sonrasında tespit edilen taşmaların hangi şirket tarafından yapıldığı hususunun sağlıklı bir şekilde ortaya konulamadığı ortada olduğundan, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5 maddesi uyarınca davacı şirkete 842.436,58-TL para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmadığı, sahada gerçekleşen taşmaların davacı tarafından yapıldığı, bu durumun Genel Müdürlük heyeti tarafından tespit edildiği, firma tarafından boşaltılan hacmin hesaplamada toplam hacimden sonra düşüldüğü, temdit talebine istinaden mevcut ocaktan ruhsat alanına taşan kısımda ölçüm yapıldığı, imalat haritasının heyet raporu ekinde mevcut olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Davaya konu para cezasına ilişkin fiilen gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 6592 sayılı Kanun'un 8. maddesiyle değişik 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 12/5. maddesinde "Ruhsatı olmadan veya başkasına ait ruhsat alanı içerisinde üretim yapıldığının tespiti hâlinde faaliyetler durdurularak üretilen madene mülki idare tarafından el konulur. Bu fiili işleyenlere, ödenmesi gereken Devlet hakkına ilaveten bu fıkra kapsamında üretilmiş olup el konulan ve/veya el konulma imkânı ortadan kalkmış olan tüm madenin ocak başı satış bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlıkta, cezaya esas fiilin hangi tarihte gerçekleştiğinin tespiti uygulanacak idari para cezası miktarı açısından önem taşımaktadır.

Olayda; 3213 sayılı Maden Kanunu'na aykırılık teşkil eden eylemi nedeniyle davacıya, işlenen fiilin gerçekleştiği tarihe göre (davacının ruhsat sahası dışında üretim yaptığı tarihin 2018 yılına tekabül ettiği) idari para cezası verilmesi gerekirken, dava konusu işlem tarihi olan 2019 yılı için yeniden değerleme oranında güncellenen değerler üzerinden idari para cezalarının kesildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan ocakbaşı satış tutarı dikkate alınmadan tesis edilen dava konusu idari para cezasında hukuka uyarlık bulunmadığından bu nedenle de temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.