Danıştay 8. Daire E.2021/7216 K.2022/5681

Dava konusu istem: Isparta ili, Sütçüler ilçesi, ... köyü sınırları dahilinde İR:... no.lu mermer maden ruhsatına dayalı olarak faaliyet gösteren davacı şirket tarafından, aynı ruhsat sahasında faaliyet gösteren ... Mühendislik Alt Yapı İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketine verilen orman izninin iptali istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Isparta Orman Bölge Müdürlüğü İzin ve İrtifak Şube Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; davalı idarenin ruhsat sahibi davacı şirkete daha önceden verdiği stok alanı izni, yol izni, pasa döküm alanı izni ve 23.393,95 m2 enerji nakil hattı alanı izni gibi bir kısım orman izinlerinin Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 9/2. maddesine göre ... şirketine devredildiği, davalı idare tarafından iznin enerji nakil alanına verildiği ve davalı idarenin davacı şirket tarafından, enerji nakil alanına kurulan enerji tesislerinden kimin yararlanacağına karar verme yetkisi ve sorumluluğunun olmadığı,

ruhsat sahibinin kurduğu enerji nakil alanı üzerindeki tesislerden rödovansçı şirketin yararlanıp yararlanamayacağı durumu davacı şirket, abonelik veren ...

Elektrik A.Ş. ve rödovanscı şirket arasında özel hukuk hükümlerine göre çözümlenmesi gereken bir husus olduğu, öte yandan davacının uhdesinde bulunan ... sicil no.lu ruhsat alanından farklı bir ruhsat alanına orman izni verilmediğinden Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliğinin 29/2. maddesine göre muvafakat alınmasına gerek olmadığı,

zira ruhsat sahibi tarafından onay verilmemesi halinde bu husus madenlerin işletilerek değerlendirilmesi amacını taşıyan rödovans sözleşmesinin genel mantığına aykırı olacağı, kaldı ki davacı şirket muvafakat vermese dahi orman idaresi resen izin verebileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde enerji nakil alanı iznininden dolayı HBB şirketine verilen orman izninin iptal edilmesi yönünde yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ... şirketine verilen iznin mevcut hatları kullanmaya yönelik bir izin olmayıp, daha önce kendileri tarafından alınan izin alanında yeni enerji hatlarının kurulmasına yönelik olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 9. maddesinde "(1) Ruhsatın devir edilmesi halinde, bu ruhsata dayalı olarak Bakanlıkça verilmiş izinler devir alanın orman idaresine her bir izin için onaylı taahhüt senedi vermesi, teminatı güncellemesi, rehabilitasyon projesini uygulayacağını taahhüt etmesi halinde izin devir alan adına Bakanlıkça devredilebilir. Aksi halde devir edenin orman idaresine karşı sorumlulukları aynen devam eder.

(2) (Ek:RG-6/7/2018-30470) Rödövansçının bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen evrak ile müracaatı halinde o ruhsata dayalı olarak Bakanlıkça verilen izinler bu maddenin birinci fıkrasında yer alan şartlarla rödövansçı adına Bakanlıkça devredilebilir. Aksi halde ruhsat sahibinin orman idaresine karşı sorumlulukları aynen devam eder." düzenlemesi bulunmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava dışı ... Müh. Alt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı idareye yapılan başvuruda, rödövans sözleşmesi kapsamında devam eden orman izinlerinin kendilerine devredilmesi ile bu izinlere ilave olarak açık işletme izni, pasa döküm ve toprak depolama alanı izni ve mükerrer enerji nakil hattı alanı izni talep edilmiştir. Anılan talep üzerine ... tarih ve ... sayılı Olur uyarınca adı geçen şirkete söz konusu izinlerin verildiği görülmektedir. Davacı tarafından, izin verilen enerji nakil hatlarının kendilere ait olduğu belirtilerek, bu hatların ... Müh. Alt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından kullanılmasına muvafakatlarının olmadığı gerekçesiyle verilen izinlerin iptal edilmesi istenilmiş ise de, bu istemin reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

Yukarıda ilgili kısmına yer verilen Yönetmeliğe göre, orman alanlarına isabet eden maden işletme ruhsatları için orman izinlerinin alınmasında ruhsat sahiplerinin yanı sıra rödövansçı olarak faaliyet gösterenlerin de talepte bulunabilecekleri veya ruhsat sahiplerine verilen izinlerin kendilerine devredilmesini isteyebilecekleri anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, ... Müh. Alt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından rödövans sözleşmesi dayanılarak faaliyet gösterdikleri alan için madencilik faaliyetinin bir gereği olarak orman izinlerin ilgili kısımlarının kendilerine devri ile yeni izinlerin verilmesi için yapılan başvuruların anılan mevzuata dayandığında şüphe bulunmamaktadır.

Öte yandan, İdare Mahkemesince yapılan 09/06/2020 tarihli ara kararına davalı idarece verilen cevapta, orman izninin davacı şirketin kullanmakta olduğu aynı enerji nakil hattı için verildiği, ancak iznin enerji nakil hattı için değil söz konusu hattın geçmekte olduğu ormanlık alan için verildiği, hattın birden fazla şirket tarafından kullanılması mümkün olduğundan orman alanlarının daraltılmaması için yeni bir orman izni verilmediği belirtilmiştir.

Buradan hareketle,... Müh. Alt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından enerji nakil hattı için yapılan izin başvurusunda, söz konusu iznin mükerrer olarak verilmesi yönünde talepte bulunulması ve davalı idarece ara kararına verilen cevapta aynı hattın birden fazla şirketçe kullanılmasının mümkün olduğunun belirtilmesi nedeniyle, adı geçen şirkete verilen iznin, davacı tarafından kullanılan enerji nakil hattına dair orman izninin devri sonucunu doğurmayıp, aynı alanda ilave olarak verilen orman izni kapsamında enerji nakil hattından ortak şekilde yararlanılmasını sağlayacak nitelik arz ettiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, ... Müh. Alt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından madencilik faaliyetinde kullanılan sahalara ilişkin verilen orman izinlerinin enerji nakil hattı izninden kaynaklanan sebeplerle iptali için yapılan başvurunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Diğer taraftan, davacının enerji nakil hattının mülkiyetine ve bu hattın ortak kullanımından kaynaklanacak sorunlara ilişkin iddiaları, orman izninin iptaline ilişkin bakılan davanın konusunu teşkil etmediğinden söz konusu iddialara itibar edilmemiştir.

KARŞI OY

(X)- Maden mevzuatı uyarınca, ruhsat sahipleri ile üçüncü kişiler arasında rödövans sözleşmesi imzalanması ve bu sözleşme kapsamında rödövansçı olan şirketlerin madencilik faaliyetinde bulunması mümkün olmakla birlikte, bu durum ruhsat sahibinin Maden Kanunu'ndan doğan sorumluluklarını ortadan kaldıracak bir nitelik göstermemektedir. Başka bir ifadeyle, maden hukukunda yer alan hak ve yetkiler ile yükümlülükler esasen ruhsat sahiplerini, istisnai olarak rödövansçıları ilgilendirmekte olup, rödövans sözleşmelerinin nihai amacı ruhsat sahalarındaki madenlerin işletilerek değerlendirilmesine yönelik tanınan tasarruftan ibarettir.

Uyuşmazlıkta, davacı şirketin maden ruhsatı sahibi olduğu, söz konusu ruhsat sahasının bir kısmı için ... Müh. Alt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile aralarında rödövans sözleşmesinin imzalandığı, ruhsat alanına ilişkin orman izinlerinin davacı şirketçe alındığı, bu kapsamda rödövansçı olan şirket tarafından söz konusu izinlere dayanılarak faaliyette bulunulduğu görülmektedir.

Orman Kanununun 16. Maddesinin Uygulama Yönetmeliği'nin 9. maddesinin 2. fıkrasının değiştirilmesi sonrasında, rödövansçı şirket tarafından enerji nakil hattı dahil olmak üzere mevcut orman izinlerinin tarafına devredilmesi talep edilmiştir. Bu başvuru üzerine talebin kabul edilerek, davacı tarafından alınan başta enerji nakil hattı izni olmak üzere diğer birtakım orman izinlerinin rödövansçı şirkete devredildiği görülmektedir.

Uyuşmazlığa konu enerji nakil hattının, davacı şirket tarafından alınan orman izni uyarınca inşa edilerek halen kullanıldığı açıktır. Bu nedenle, maden mevzuatına göre asıl hak ve yetki sahibi ruhsat sahibi olduğundan, davacı şirketçe izin alınarak inşa edilen ve halen kullanımında olan enerji nakil hattı izninin, davacının muvafakati alınmaksızın rödövansçı şirkete devredilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Aksi yaklaşımla hareket edilmesi halinde, bir yönüyle kiracı konumunda olan rödövansçı şirketlerin, asıl hak sahibi ruhsat sahiplerinden daha geniş yetkilerle donatılması sonucu doğacaktır.

Bu durumda, davacı şirketin ruhsat sahibi olması ve enerji nakil hattının söz konusu şirket tarafından izin alınarak inşa edilmesi nedeniyle herhangi bir muvafakat alınmaksızın iznin ... Müh. Alt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne devredilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından, temyize konu kararın bozulması gerektiği gerekçesiyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.