Danıştay 8. Daire E.2021/7375 K.2024/192

Dava konusu istem: Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, müdahil ... 'nun baro levhasına avukat olarak yazılmasına dair Antalya Baro Yönetim Kurulu kararının uygun bulunmasına ilişkin Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının bir daha görüşülmek üzere geri gönderilmesine yönelik Adalet Bakanlığı işlemine uyulmayarak ilk kararda ısrar edilmesine dair Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; baro levhasına kayıt talebinde bulunan müdahil hakkında ''silahlı terör örgütüne üye olmak'' suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan kamu davasının derdest olduğu, adı geçene isnat edilen fiillerin niteliği ile baro levhasına yazılması halinde yürütülecek kamu hizmetinin önem ve özelliği dikkate alındığında, ceza kovuşturması sonucunun beklenmesi gerektiği sonucuna varılmış olup, adı geçen kişinin bu aşamada baro levhasına avukat olarak yazılmasına ilişkin dava konusu yönetim kurulu kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; müdahil hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E: ... esasına kayıtlı davanın derdest olduğu, adı geçene isnat edilen fiilin niteliği, baro levhasına yazılma durumunda yürütülecek kamu hizmetinin önemi ve özelliği dikkate alındığında, adı geçenin bu aşamada baro levhasına yazılmasında ısrar edilmesine ilişkin Türkiye Barolar Birliği kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmekle birlikte, ...

Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayısına kayden açılan davada; adı geçenin beraatine hükmedildiği; her ne kadar karar kesinleşmemiş ise de bu aşamada takdir yetkisinin ilgili aleyhine kullanılmasının masumiyet karinesi ile çelişeceği, adı geçen hakkında ilk derece mahkemesince beraat kararı verilen ve istinaf aşamasında olan yargılama dışında Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında değerlendirilebilecek bir kovuşturmanın bulunmadığı da göz önüne alındığında;

dava konusu işlemde hukuka aykırılık aksi yöndeki mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesi ile istinaf isteminin kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı Adalet Bakanlığı tarafından, baro levhasına kayıt talebinde bulunan müdahil hakkında 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.5/1-a kapsamında bir suçtan dolayı açılan ceza davasının derdest olduğu, avukatlık mesleğinin önem ve özelliği itibariyle idarenin kamu yararı ve hizmet ölçütleri gözetilerek takdir yetkisi kullanılmak suretiyle 1136 sayılı Kanun'un 5/1-a maddesinde yer alan Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan kovuşturma altında bulunanların baro levhasına yazılma talepleri hakkındaki kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilmesi gerektiği,

aksi yönde tesis edilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule aykırı olduğu, öte yanda Bölge İdare Mahkemesi kararının "davacı idarenin harçtan muaf olması nedeniyle tahsil edilmeyen aşağıda dökümü yapılan harçların davacı idareye tamamlattırılması için Mahkemesince ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına" kısmında da hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle temyizen incelenerek bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı Türkiye Barolar Birliği tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından temyiz istemlerinin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği savunulmuştur. Müdahil tarafından, hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesinin E: ... esasına kayden yürütülen ceza kovuşturması neticesinde verilen beraat kararına yönelik istinaf talebinin ... Bölge Adliye Ceza Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin... tarih ve E:... ; K:... sayılı kararı ile esastan reddedildiği, anılan kararın temyiz edilmeksizin 17/06/2022 tarihinde kesinleştiği belirtilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Müdahil ... 'nun Antalya Barosu Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile baro levhasına kaydedildiği, bu kararın Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun bulunduğu, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün 26/10/2020 tarihli Olur'u ile adı geçen hakkında "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden yürütülen ceza kovuşturmasının derdest olduğu, avukatlık mesleğinin önem ve özelliği itibariyle idarenin kamu yararı ve hizmet ölçütleri gözetilerek takdir yetkisi kullanılmak suretiyle 1136 sayılı Avukatlık Kanunu 5/1-a maddesinde yer alan Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan kovuşturma altında bulunanların baro levhasına yazılma talepleri hakkındaki kararın kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilmesi gerektiği belirtilerek Barolar Birliği Yönetim Kurulu kararının tekrar görüşülmek üzere iade edildiği,

Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile; dosya içeriği ve mevcut delil durumuna göre; bir tedbir mahiyetinde olan bekletme kararı verilmesini zorlayan bir değerlendirme yapılmasının mümkün bulunmadığı, suçsuzluk karinesinin de dikkate alınması gerektiğinden bahisle önceki kararda ısrar edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlığa kabulde engeller" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında, "Aşağıda yazılı durumlardan birinin varlığı halinde, avukatlık meslekine kabul istemi reddolunur : "a) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile;

kasten işlenen bir suçtan dolayı iki yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, (...) zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmak,";

üçüncü fıkrasında, "Adayın birinci fıkranın (a) bendinde yazılı cezalardan birini gerektiren bir suçtan dolayı hakkında kamu davası açılmış olması halinde, avukatlığa alınması isteği hakkındaki kararın bu kovuşturmanın sonuna kadar bekletilmesine karar verilebilir."; dördüncü fıkrasında ise, "Şu kadar ki, ceza kovuşturmasının sonucu ne olursa olsun avukatlığa kabul isteğinin geri çevrilmesi gereken hallerde, sonuç beklenmeden istek karara bağlanır." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının incelenmesinden; Antalya Barosu staj listesine yazılı olarak avukatlık stajını tamamlayarak staj bitim belgesi alan ... hakkında, "FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak" suçundan ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden yürütülen ceza kovuşturmasının işlem tarihi itibarıyla derdest olduğu, dava konusu işlem tarihinden sonra anılan Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararı ile müdahilin beraatine hükmedildiği anlaşılmaktadır.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 5. maddesinin üçüncü fıkrasında, adayın 5/1-a maddesinde yazılı cezalardan birini gerektiren suçlardan kamu davası açılmış olması halinde avukatlığa alınma isteği hakkındaki kararın bu kovuşturma sonuna kadar bekletilmesine karar verilebileceği, bu konuda idareye takdir yetkisi tanındığı ve bu yetkinin kullanımının kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, idarenin takdir yetkisinin bu açıdan yargı denetimine tabi bulunduğu idare hukukunun bilinen ilkelerindendir.

Buna göre; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte müdahil hakkında FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan yapılan ceza kovuşturmasının derdest olduğu, İdari yargı denetiminin, işlemin tesis edildiği tarihteki mevzuata uygunluğun denetlenmesi ile sınırlı olduğu, bu halde dava konusu işlem tarihi itibariyle hakkında Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan ceza kovuşturması bulunan ilgilinin baro levhasına yazılması yolunda tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bununla birlikte; anılan ceza kovuşturması sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesi'nce yapılan yargılama neticesinde; ... tarih ve E:... , K:... sayılı karar ile "sanığın üzerine atılı FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olmak suçunu işlediğini gösterir, mahkumiyete yetecek derecede vicdani kanaat sağlayacak bir delilin dosya içeriğinde mevcut olmadığı" gerekçesiyle müdahil ... 'nun beraatine karar verildiğinden, müdahilin yeniden baro levhasına yazılması talebinde bulunabileceği; mevzuat çerçevesinde davalı idarece bu istem hakkında yeni bir işlem tesis edebileceği tabiidir.

KARŞI OY

(X)- Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin birinci fıkrasında yazılı nedenlerden birinin bulunmasına bağlıdır. Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, Mahkeme kararının onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyorum.