Danıştay 8. Daire E.2021/7720 K.2024/3214

Dava konusu istem: Sivas İli, Gemerek İlçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil No: ... sayılı II-B Grup işletme ruhsatlına ilişkin olarak, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca 77.632,00 TL tutarında idari para cezası uygulanmasına yönelik Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. Sivas İli, Gemerek İlçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil No: ... sayılı II. grup işletme ruhsatının 02.07.2014 yürürlüğe girdiği, söz konusu sahanın bir kısmının mera alanında kaldığı, bu nedenle ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyası üzerinden Çepni Belediyesi'nce davacı şirkete karşı 06.04.2015 tarihinde dava açıldığı, bahsi geçen davada, davacı şirketin tapuda ... Kasabası, ... Mahallesi, ... Ada, ...

Parsel sayılı mera vasfındaki taşınmaza maden arama çalışması amacıyla haksız olarak el attığı ve taşınmaz üzerine trafo konulması suretiyle direkler diktiği iddialarının ileri sürüldüğü, anılan Mahkemenin ... tarih ve K:... sayılı kararı ile davanın kabul edilerek davacı şirketin söz konusu parsele el atmasının önlenmesine karar verildiği, bu doğrultuda davalı idare ile dava dışı Sivas Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve Sivas Kadastro Müdürlüğü arasında bir takım yazışmalar yapıldığı,

Sivas Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı kararı ile de davalı idare tarafından yapılan tahsis amacı değişikliği talebinin eksik evrakların gönderilmediği gerekçesiyle reddedildiği görülmüş olup, davalı idarece bu noktada davacı şirketin tahsis talebinin değiştirilmesi sürecinde üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğine dair herhangi bir iddia ileri sürülmediği gibi buna dair ispat belgesi de sunulmadığı ve 3213 sayılı Kanunun 7. maddesinde belirtilen izin belgelerinin temin edilememesinde davacı şirketin herhangi bir kusurunun olmadığı anlaşıldığından,

davacı şirket hakkında 3213 sayılı Kanun'un 24/11 maddesine aykırı hareket edildiğinden bahisle idari para cezası verilmesine dair tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğümüz 3213 sayılı Maden Kanunu hükümleri uyarınca arama, işletme ruhsatı vermekte, izinlerin hangilerinin ruhsat sahibince takip edileceği ve hangilerinin Genel Müdürlüğümüze sunacağı kanunda ayrıntılı olarak düzenlediğinden ruhsat sahibinin yükümlülüklerini yerine getirmesinin zaruri olduğu, izinlerin alınamayacağının anlaşılması üzerine dava açılmadığı veya süresinde saha terk edilmediği gibi ruhsat hukukunu devam ettirme yönünde irade sergilendiği, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırı yön bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının usule ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sivas İli, Gemerek İlçesi hudutları dahilinde ve davacı şirket uhdesinde bulunan Sicil No: ... sayılı II. grup işletme ruhsat sahasına ilişkin olarak 02.07.2014 yürürlük tarihli maden ruhsatı verildiği, ancak 3213 sayılı Kanunun 7. maddesinde sayılan izinlerin ruhsatın yürürlük tarihi olan 02.07.2014 tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde davalı idareye sunulmadığı/sunulamadığı, bu doğrultuda Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün "Maden Kanunu 24/11 Maddesi İPC (2019) ... Sivas" konulu, ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacı şirkete 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca idari para cezası uygulanması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3213 sayılı Maden Kanunu'nun "İşletme ruhsatı ve madenin işletilmesi " başlıklı 24. maddesinin 11. fıkrasında, "(Değişik onbirinci fıkra: 4/2/2015 – 6592/13 md.) 7 nci maddeye göre gerekli izinlerin alınmasından itibaren işletme izni verilir. Bu iznin verildiği tarihten itibaren Devlet hakkı alınır.

Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde 7 nci maddeye göre alınması gerekli olan çevresel etki değerlendirme kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip, işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için her yıl 50.000 TL idari para cezası verilir.

İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.

21/09/2017 tarih ve 30187 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 110. maddesinde, "(1) Ruhsat sahibince, işletme ruhsatı yürürlük tarihinden itibaren üç yıl içinde Kanunun 7 nci maddesine göre alınması gerekli olan ÇED kararı, mülkiyet izni, işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile Genel Müdürlüğün kayıtlarına işlenmiş alanlar ile ilgili izinlerin alınarak Genel Müdürlüğe verilmesini müteakip işletme izni düzenlenir. Süresi içinde yükümlülükleri yerine getirilmeyen ruhsatlar için Kanunun 24 üncü maddesinin on birinci fıkrası gereğince işlem tesis edilir. İşletme ruhsat süresi sonuna kadar bu fıkrada belirtilen izinlerden dolayı işletme izninin alınamaması hâlinde ruhsat süresi uzatılmaz ve ruhsat iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Madencilik faaliyetleri kapsamında, maden işletme ruhsatının alınması, tek başına maden üretim faaliyetlerinde bulunabilmek için yeterli olmayıp, işletme faaliyetine başlayabilmek için, Maden Kanununun 7. maddesinde belirtilen izinlerin de alınması gerekmektedir. Maden Kanununun 7. maddesinde belirtilen izinlerin tamamlanmasından sonra ruhsat sahipleri tarafından mevzuatta aranan belgeler ile işletme izni talebinde bulunulmakta ve gerekli incelemeler neticesinde uygun görülmesi halinde, madenin işletmeye alınabilmesi için davalı idarece işletme izni verilmektedir.

İşletme izni için alınması gereken üç temel izin; ÇED belgesi, mülkiyet izni, GSM işyeri açma ve çalışma ruhsatı olup, bunlar dışında varsa davalı idare kayıtlarına işlenmiş özel alanlar ile ilgili izinlerin alınması gerekebilmektedir. İzinlerin, işletme ruhsatı alınmasından itibaren üç yıl içinde tamamlanması zorunludur. Maden Kanununun 24. maddesinin 11. fıkrasında, üç yıl içinde izinlerin tamamlanarak davalı idareye sunulmaması halinde, ilgililer hakkında idari para cezası uygulanması öngörülmüştür.

Uyuşmazlıkta, davacı şirketin davalı idare aracılığı ile Sivas İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne başvurarak, mera tahsis amacının değiştirilmesi talebinde bulunması üzerine, Sivas İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün 26.01.2017 tarihli cevabi yazısı ile söz konusu tahsis amacı değişikliğinin yapılabilmesi için yapılan incelemede ... ada ... parsel ile ... ada ... parsel sayılı taşınmazların sınırlarının MEGSİS üzerinde çakıştığının tespit edildiği belirtilerek davacının yaptığı başvurunun değerlendirilmesi için öncelikle bölgenin sayısallarının düzenlenip MEGSİS üzerinden güncelleme yapılması gerektiği,

bunun için de Sivas Kadastro Müdürlüğüne 03.01.2017 tarihinde yazı yazıldığı, bu yazıda belirtilen eksikliklerin ilgili Kadastro Müdürlüğü tarafından yerine getirilmesi gerektiği hususunun belirtildiği, ilgili yazıda, talep konusu ... parsel ile ... parselin MEGSİS üzerinde çakıştığı bu nedenle bölgenin sayısallarının düzenlenip güncellenerek Müdürlüğe gönderilmesi talep edildiği,

Sivas Kadastro Müdürlüğü ise 08.06.2017 tarihli cevabi yazısında söz konusu parsellerdeki (... ve ... nolu parsellerdeki) sınırlandırma hatasının Kurumlarından kaynaklandığı belirtilerek Kadastro Kanununun 41. maddesi gereğince düzeltme işlemi yapılacağının belirtildiği görülmektedir.

İdare Mahkemesi kararında da yer verilen, Sivas Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısının incelenmesi neticesinde ise; yukarıda anılan yazışmalardan sonra, mera tahsis amacı değişikliği başvurusunun eksik evrak bulunması nedeniyle ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı yazılar ile evrak eksikliklerinin tamamlanmasının davalı idare aracılığı ile istendiği, ilgili eksikliklerin, 26.11.2017 tarihli davalı idare yazısı ile tamamlandığı; daha sonra,

ilgili idarenin mera tahsis amacı başvurusuna ilişkin olarak ... tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı yazılarla koordinat değişikliği yapılması gerektiğine ilişkin belgelerin davalı idare aracılığı ile yeniden gönderilmesi gerektiğinin bildirildiği, istenen evrakların gönderilmemesi nedeniyle, ilgili idarece doğrudan davacıya gönderilen ... tarih ve ... sayılı yazı ile eksikliklerin tamamlanması için davacıya 30 günlük süre tanındığı, belirtilen sürede eksikliklerin tamamlanmaması durumunda tahsis amacı değişikliği talebinin reddedileceğinin ihtar edildiği,

davacı tarafından eksikliklerin tamamlanmaması nedeniyle de mera tahsis amacı değişikliği talebinin reddine karar verildiği görülmekle, davacının mera tahsis amacı değişikliği başvurusunun zımnen yahut açık reddi işlemleri üzerine itirazda bulunulmadığı gibi dava da açılmadığı, diğer izinler yönünden de bir girişimde bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, davacı şirketin gerekli izinleri tamamlayarak bir an önce madeni işletmeye başlama iradesini ortaya koymadığı, sözü geçen izin başvurularının Kanunda öngörülen süre içerisinde sonuçlandırılmamasında kusurlu bulunduğu, Maden Kanununun 24. maddesiyle getirilen düzenlemelerin ihdas edilme amacının, işletme ruhsatı verilen sahaların en kısa sürede faaliyete alınarak,

maden sahalarının atıl kalmasının önüne geçilmesi olduğu da dikkate alındığında, 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7. maddesi kapsamındaki zorunlu izinlerin tamamının üç yıllık süre içinde alınmamış olması sebebiyle anılan Kanunun 24. maddesinin 11. fıkrası uyarınca zorunlu izinlerin ruhsat süresi içinde alınmadığı gerekçesiyle davacı şirketin 02.07.2018 tarihinden 02.07.2019 tarihine kadar olan dönem için 77.632,00-TL idari para cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.