Danıştay 8. Daire E.2021/7917 K.2023/6490

Dava konusu istem: Davacı tarafından, görevden çekilmiş sayılmasına ilişkin Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Rektörlüğü'nün … tarih ve E:… sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E: …, K:… sayılı kararı ile; davacının 13/03/2013 tarihinde Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Bölümü Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı'nda 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi statüsünde araştırma görevlisi olarak göreve başladığı, ardından 26/08/2013 tarihinde 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi kapsamında ODTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü'nde doktora eğitimine başladığı, davalı idarece 01/06/2016 tarih ve 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 674 sayılı KHK uyarınca statüsünün 33/a'dan 50/d'ye dönüştürüldüğü,

ODTÜ'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile davacının doktora eğitimini azami süresi içerisinde tamamlayamamış olması nedeniyle kadrosunun üniversitesine iadesinin istenildiği ve davacının 20/05/2019 tarihi itibariyle üniversiteden ayrıldığının bildirildiği, davacının da davalı idareye hitaben gönderdiği Ankara 2. Noterliği'nin … tarih ve … yevmiye numaralı ihtarname ile ODTÜ'deki görevinden 20/05/2019 tarihi itibariyle ayrıldığı, mehil müddetinin dolacağı 03/06/2019 tarihinde ailevi sebepler yüzünden üniversitedeki görevine başlamayacağını ve görevini yürütemeyeceğini bildirdiği,

davalı üniversitece de 26/06/2019 tarih ve E:13994 sayılı işlemle davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 62. ve 63. maddeleri uyarınca 15 günlük mehil müddeti içerisinde göreve başlamadığından bahisle memuriyetten çekilmesine karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı, öğretim elemanlarının atanma usulleri ve süreleri ile yürütecekleri görevlerinin nitelikleri 2547 sayılı Kanun'da, diğer özlük hakları da 2914 sayılı Kanunda düzenlendiği,

ilgililerin çekilme isteğinde bulunma ya da bulunmuş sayılma şeklinde görevlerini kendi iradelerine bağlı olarak sonlandırmalarına ilişkin açık bir Yasa kuralına yer verilmemiş ise de; gerek 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda gerekse 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'nda,

öğretim elemanlarının görevden çekilmiş sayılmasının usul ve esaslarına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemesi sebebiyle 2547 sayılı Kanun'un 62. ve 2914 sayılı Kanun'un 20. maddelerindeki düzenlemeler karşısında koşullarının varlığı durumunda öğretim elemanları hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94. ve 96. maddesinin uygulanmasına engel bir durum bulunmadığı, her ne kadar davalı idarece davacının göndermiş olduğu ihtarnamede davacının istifa beyanının bulunmadığı, ihtarnamenin göreve başlamayacağına ilişkin beyan olduğu iddia edilse de; ihtarnamenin "ihtarnamenin konusu" bölümünde "istifa" ifadesine yer verildiği,

içeriğinde de davacı tarafından göreve başlayamayacağı ve görevini yürütemeyeceği iradesinin ortaya konulduğu açık olduğundan, davalı idarenin işbu iddiasına itibar edilmediği, bu durumda; davalı idarece öncelikle davacının istifa talebi hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 94 ve 96.maddelerinde yer alan hükümler esas alınmak suretiyle işlem tesis edilmesi gerekirken, mehil müddeti içerisinde göreve başlamadığından bahisle memuriyetten çekilmiş sayılmasına karar verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının 20/05/2019 tarihinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nden ilişiğini kestiği ve akabinde Üniversitelerinde göreve başlamadığı, göreve başlamamış bir kamu görevlisi adayının istifasının hukuken mümkün olmadığı, mehil süresi içerisinde henüz göreve başlamadan istifadan bahsedilmesinin hayatın olağan akışına aykırılık teşkil ettiği, ihtarnamede beyan edilen irade açıklamasından açıkça istifa beyanının anlaşılmaması nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulandığı, işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, istifanın tek taraflı, kabule bağlı olmayan, kendiliğinden sonuç doğuran, yenilik doğurucu ve şahsa sıkı sıkıya bağlı bir hak olduğu ve şarta bağlı bir tasarruf olmayıp, kamu görevlisinin tek taraflı isteği ve işlemi ile sonuç doğuracağı, kişilerin kendi istekleri ile girdikleri kamu hizmetlerinde kalmaya zorlanmalarının Anayasal çalışma hürriyeti hakkı ve zorla çalıştırma yasağı kapsamında olanaklı olmadığı, işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Atamalarda görev yerine hareket ve işe başlama süresi" başlıklı 62. maddesinde. "İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle; a) Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ gününü, b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini, izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar.

Savaş ve olağanüstü hallerde bu süre Cumhurbaşkanı Kararı ile kısaltılabilir...." hükmüne, "İşe başlamama halinde yapılacak işlem" başlıklı 63. maddesinde. "Bir göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın 62. maddedeki süre içinde işe başlamayanların atanmaları iptal edilir ve bunlar 1 yıl süreyle Devlet memuru olarak istihdam edilemezler.

Bunların belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler nedeniyle göreve başlamama hali iki ayı aştığı takdirde atama işlemi atamaya yetkili makamlarca iptal edilir. Başka yerdeki bir göreve atananlardan 62. maddedeki süre içinde hareket ederek belli yol süresi sonunda yeni görevlerine başlamayanlara, eski görevlerinden ayrılış ve yeni görevlerine başlayış tarihleri arasında aylık verilmemek şartı ile 10 günlük bir süre daha verilebilir.

Belge ile ispatı mümkün zorlayıcı sebepler olmaksızın bu süre sonunda da yeni görevlerinde işe başlamayanlar memuriyetten çekilmiş sayılırlar." hükmüne, "Çekilme" başlıklı 94. maddesinde. Devlet memuru bağlı olduğu kuruma yazılı olarak müracaat etmek suretiyle memurluktan çekilme isteğinde bulunabilir.

Mezuniyetsiz veya kurumlarınca kabul edilen mazereti olmaksızın görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi halinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın, çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır. Çekilmek istiyen memur yerine atanan kimsenin gelmesine veya çekilme isteğinin kabulüne kadar görevine devam eder. Yerine atanan kimse bir aya kadar gelmediği veya yerine bir vekil atanmadığı takdirde, üstüne haber vererek görevini bırakabilir.

Olağanüstü mazeretle çekilenler, üstüne haber vermek şartiyle bir ay kaydına tabi değildirler." hükmüne, "Çekilen ve çekilmiş sayılanların yeniden atanmaları" başlığını taşıyan 97. maddesinde. "Memurlardan mali ve cezai sorumlulukları saklı kalmak üzere.

A) 94. maddenin 2. ve 3. fıkrasına uygun olarak memuriyetten çekilenler altı ay geçmeden, B) Bu Kanuna göre çekilmiş sayılanlar ile 94. maddenin 2. fıkrasına uymadan görevlerinden ayrılanlar bir yıl geçmeden, C) 95. maddede yazılı zorunluluklara uymayanlar 3 yıl geçmeden, D) 96. maddeye aykırı hareket edenler hiçbir surette Devlet memurluğuna alınamazlar." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının 13/03/2013 tarihinde Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Bölümü Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Ana Bilim Dalı'nda 2547 sayılı Kanun'un 33/a maddesi statüsünde araştırma görevlisi olarak göreve başladığı, ardından 26/08/2013 tarihinde 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi kapsamında ODTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü'nde doktora eğitimine başladığı, davalı idarece 01/06/2016 tarih ve 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 674 sayılı KHK uyarınca statüsünün 33/a'dan 50/d'ye dönüştürüldüğü,

ODTÜ'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile davacının doktora eğitimini azami süresi içerisinde tamamlayamamış olması nedeniyle kadrosunun üniversitesine iadesinin istenildiği, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu'nun 03/04/2019 tarihli toplantısında da davacının kadrosuna iadesi teklifinin uygun görüldüğü, bunun üzerine davalı üniversite tarafından … tarih ve … sayılı kararname ile davacının atamasının yapıldığı, 03/05/2019 tarihli ODTÜ'ye hitaplı davalı idare yazısı ile atama yapıldığı belirtilerek davacı hakkında sigortalı işten ayrılış belgesinin düzenlenmesinin istenildiği,

ODTÜ tarafından davacının 20/05/2019 tarihi itibariyle üniversiteden ayrıldığının bildirildiği, davacının da davalı idareye hitaben gönderdiği Ankara 2. Noterliği'nin … tarih ve … yevmiye numaralı ihtarname ile ODTÜ'deki görevinden 20/05/2019 tarihi itibariyle ayrıldığı, mehil müddetinin dolacağı 03/06/2019 tarihinde ailevi sebepler yüzünden üniversitedeki görevine başlamayacağını ve görevini yürütemeyeceğini bildirdiği,

davalı üniversitece de … tarih ve E:… sayılı dava konusu işlemle davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 62. ve 63. maddeleri uyarınca 15 günlük mehil müddeti içerisinde göreve başlaması gerekirken ODTÜ'deki görevinden ayrıldığı 20/05/2019 ile 21/06/2019 tarihleri arasında göreve başlamadığından bahisle memuriyetten çekilmesine karar verilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının davalı idareye hitaben gönderdiği Ankara 2. Noterliği'nin … tarih ve … yevmiye numaralı ihtarname ile ODTÜ'deki görevinden 20/05/2019 tarihi itibariyle ayrıldığı, mehil müddetinin dolacağı 03/06/2019 tarihinde ailevi sebepler yüzünden üniversitedeki görevine başlamayacağını ve görevini yürütemeyeceğini bildirdiği, davacının ihtarnamesinde açıkça istifa edildiğinin belirtilmediği,

davacının istifa talebinin olduğu kabul edilse dahi bunun değerlendirilmesi için davacının öncelikle göreve başlaması gerektiği, ancak davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 62. ve 63. maddeleri uyarınca 15 günlük mehil müddeti içerisinde göreve başlaması gerekirken ODTÜ'deki görevinden ayrıldığı 20/05/2019 ile 21/06/2019 tarihleri arasında göreve başlamadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle kararın bozulması gerektiği görüşü ile aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.