Danıştay 8. Daire E.2021/8000 K.2024/6086

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; davalı ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresince 29/11/2019 tarihinde yayınlanan "Su ve Atıksu Satış Tarifesi"nin işyeri abonelerine ilişkin kısmının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

6360 Sayılı Kanun'un geçici 1'inci maddesinin (15) numaralı fıkrasıyla getirilen içme ve kullanma sularıyla ilgili indirimli tarife hakkı, sadece "bu yerlerde yaşayanlar" için getirilmiş sosyo-ekonomik amaçlı bir düzenleme olduğundan; köy statüsünde iken 6360 sayılı Kanun'la mahalle statüsüne dönüşen yerde yaşayan konumunda olmayan davacının söz konusu indirimli tarife hakkından yararlandırılmasının Kanun hükmünün getiriliş amacına uygun düşmediği,

6360 sayılı Kanun'un geçici 1'inci maddesinin (15) numaralı fıkrasının yasama gerekçelerinde de, söz konusu indirimli tarife hakkının "mahalle sakinleri" ve "bu yerlerde yaşayanlar" için getirildiği, davacı şirketin indirimli tarife hakkından yararlandırılmaması sonucunu doğuran dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, 6360 sayılı Kanun hükümlerinde belirtildiği şekilde en düşük tarifenin %25'i oranında uygulanması gerektiği, yayınlanan rakamların uygulanmasının hakkaniyete aykırı olacağı, işyerinin bulunduğu statünün anılan 6360 sayılı kanun geçici 1. madde hükümlerinden faydalandırılması gerekçesiyle mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından; davalı ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresince... tarihinde yayınlanan "Su ve Atıksu Satış Tarifesi"nin işyeri abonelerine ilişkin kısmının iptali istemiyle dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinde, su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak, Büyükşehir Belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır.

2560 sayılı ...

Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunu'nun 2. maddesinde, "İSKİ'nin görev ve yetkileri şunlardır: a) İçme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yeraltı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması için; kaynaklardan abonelere ulaşıncaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak, bu projelere göre tesisleri kurmak veya kurdurmak, kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek, b) Kullanılmış sular ile yağış sularının toplanması,

yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılması veya bu sulardan yeniden yararlanılması için abonelerden başlanarak bu suların toplanacakları veya bırakılacakları noktaya kadar her türlü tesisin etüt ve projesini yapmak veya yaptırmak; gerektiğinde bu projelere göre tesisleri kurmak ya da kurdurmak; kurulu olanları devralıp işletmek ve bunların bakım ve onarımını yapmak, yaptırmak ve gerekli yenilemelere girişmek," hükmüne.

23. maddesinde, "Su satışı, kanalizasyon tesisi bulunan yerlerdeki kullanılmış suların uzaklaştırılması, septik çukurların boşaltılması giderleri için ayrı tarifeler yapılır. Bu tarifelerin tespitinde, yönetim ve işletme giderleri ile, amortismanları doğrudan gider yazılan (aktifleştirilmeyen) yenileme, ıslah ve tevsi masrafları ve bir kar oranı esas alınır. Tarifelerin tespiti ile tahsilatla ilgili usul ve esaslar bir yönetmelik ile belirlenir.

" hükmüne; Ek-5. maddesinde ise "Bu kanun diğer Büyükşehir Belediyelerinde de uygulanır" kuralına yer verilmiştir.

06/12/2012 gün ve 328489 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6360 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde "(1) Bu Kanunun; a) 1 inci maddesi. 2 nci maddesi. 3 üncü maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları. 4 üncü maddesi. 5 inci maddesi. 6 ncı maddesi. 7 nci maddesiyle değiştirilen 5216 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi.

5216 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin son fıkrasının yürürlükten kaldırılmasına ilişkin hükmü hariç 13 üncü maddesi. 22 nci maddesi. 25 inci maddesi.

5779 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin değiştirilen ikinci fıkrası hariç 26 ncı maddesi; geçici 1 inci maddesinin altıncı, yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onuncu, onüçüncü, onbeşinci, onaltıncı, onyedinci ve yirmidördüncü fıkraları; geçici 2 nci maddesinin ikinci, üçüncü, dördüncü, altıncı, sekizinci ve dokuzuncu fıkraları ilk mahalli idareler genel seçiminde, b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde," yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.

Aynı Kanunun 1. maddesinin 1. bendinde "Aydın, Balıkesir, Denizli, Hatay, Malatya, Manisa, Kahramanmaraş, Mardin, Muğla, Ordu, Tekirdağ, Trabzon, Şanlıurfa ve Van illerinde, sınırları il mülki sınırları olmak üzere aynı adla büyükşehir belediyesi kurulmuş ve bu illerin il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürülmüştür.", 3. bendinde "Birinci ve ikinci fıkrada sayılan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve belde belediyelerinin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak,

belediyeler ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır." ve geçici 1. maddesinin 15. bendinin işlem tarihinde yürürlükte olduğu haliyle "Bu Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ....... Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret 31/12/2025 tarihine kadar (bu tarih dahil) en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenir.

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 2'nci maddesi ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen yerlerde de bu fıkra hükmü uygulanır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Kanun maddesinde atıf yapılan 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun Geçici 2'nci maddesinde de "Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; büyükşehir belediye sınırları, İstanbul ve Kocaeli ilinde, il mülkî sınırıdır. Diğer büyükşehir belediyelerinde, mevcut valilik binası merkez kabul edilmek ve il mülkî sınırları içinde kalmak şartıyla, nüfusu birmilyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı yirmi kilometre, nüfusu birmilyondan ikimilyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı otuz kilometre, nüfusu ikimilyondan fazla olan büyükşehirlerde yarıçapı elli kilometre olan dairenin sınırı büyükşehir belediyesinin sınırını oluşturur. Bu sınırlar içinde kalan köylerin tüzel kişiliği sona ererek mahalleye dönüşür " hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesinde faaliyet gösteren davacı şirketin, faaliyette bulunduğu ... Köyünün tüzel kişiliğinin 6360 sayılı Kanun ile kaldırılarak mahalle statüsüne dönüştürüldüğü açıktır.

İdarelerce tesis edilen genel düzenleyici işlemlerde, üst hukuk kurallarına aykırı ya da üst normları daraltıcı, kısıtlayıcı hükümlere yer verilmemesi gerektiği tabiidir. Başka bir ifadeyle idarelerce düzenleyici işlem tesis edilirken normlar hiyerarşisi ilkesine uyulması zorunludur.

6360 sayılı Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret beş yıl süreyle en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirleneceği öngörülmüştür. Anılan maddede, tüzel kişiliği kaldırılan köylerdeki içme ve kullanma suları aboneleri yönünden, söz konusu tarifeden yararlanabilecekler açısından herhangi bir ayırım yapılmamıştır.

İdare Mahkemesince davacı şirketin işyeri abonesi olduğu, indirimli tarifeden köy halkının yararlanması gerektiği, davacı şirketin işyeri abonesi olması dolayısıyla indirimli tarifeden yararlanamayacağı belirtilmiş ise de, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 6360 sayılı Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde içme ve kullanma suları için alınacak ücretin 31/12/2025 (bu tarih dahil) tarihine kadar en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirleneceği belirtildiğinden ve tüzel kişiliği kaldırılan köylerdeki içme ve kullanma suları aboneleri bakımından mevzuatta herhangi bir ayrıma gidilmediği anlaşıldığından ilgili Yasa maddesinin davacı şirkete de uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle davacı şirketin indirimli tarife hakkından yararlandırılmaması sonucunu doğuran ... Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresinin ... tarihinde yayınlanan "Su ve Atıksu Satış Tarifesi"nin işyeri abonelerine ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.