Danıştay 8. Daire E.2021/8071 K.2024/2151

Dava konusu istem: Davacı adına kayıtlı ... plakalı aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığı anlaşılan davaya konu aracın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi kapsamında 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; davalı idarece hat vergi borcu olanlara vize verilmediği, söz konusu borçların 02.08.2018 tarihinde ödendiği, daha önceden de davaya konu araçla ilgili süresinde ruhsatının vizelendirilmediğinden bahisle yaptırım uygulandığı, tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve Yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mardin ilinde, Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekiplerince 28.08.2018 tarihinde yapılan denetim esnasında, davacıya ait ... plakalı araç ile, ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Ek 2. maddesinde; araçlarını motorlu araç tescil ve trafik belgesinde gösterilen maksadın dışında kullananlar ile sürülmesine izin veren araç sahiplerinin 14.400.000 lira para cezası ile cezalandırılacağı, ayrıca, aracın on beş gün süre ile trafikten men edileceği, ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşıyan kişiye, araç sahibine, bağlı bulunduğu durak, iş yeri ve işletmelerin sorumlularına birinci fıkrada gösterilen idari para cezasının üç kat olarak,

fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde tekerrürü halinde ise beş kat olarak uygulanacağı, ayrıca, aracın her defasında altmış gün süre ile trafikten men edileceği hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; araç sahibi ve sürücüsü konumunda olan ve ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapan davacının, ilgili belediyeden izin ve ruhsat almadan ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca aracının altmış gün süreyle trafikten men edilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu olayda; davacı adına kayıtlı aracın, Mardin Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği'nde yer alan düzenlemeler uyarınca verilen M serisinden tahditli ticari plaka kapsamında bulunduğu, yolcu taşımacılığı yapılabilmesi için ilgili Belediyeden alınması gereken çalışma izin belgelerinin önceki yıllarda alındığı, ancak dava konusu işlemin tesis edildiği tarihten önce izin/ruhsat süresi bitmiş olmasına rağmen süresi içerisinde yenilenmediği, ardından Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekiplerince 28.08.2018 tarihinde yapılan denetim esnasında, davacıya ait ... plakalı araç ile,

Belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmadan yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı adına kayıtlı aracın M serisinden tahditli ticari plaka kapsamında olması nedeniyle, Belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı yolcu taşımacılığı, bir başka ifadeyle korsan taşımacılık yapıldığından söz edilemeyeceği ve anılan fiilin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği açık olup; somut olaya, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3. maddesinde yer alan müeyyidenin uygulanması suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan; davaya konu araca ait çalışma izni/ruhsatının süresi içerisinde yenilenmemesi nedeniyle, Mardin Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Yönetmeliği'nde yer alan idari yaptırımların uygulanabileceği tabiidir.