Danıştay 8. Daire E.2021/962 K.2021/1742

Dava konusu istem: Kendisine ait ticari ve tahditli M plakalı minibüsü ile taşımacılık yapan davacı tarafından; Bursa Büyükşehir Belediyesi UKOME Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının, B/35 no.lu hattın Çepni-Üniversite İstasyonu güzergahında kararda belirtilen tarifeler ile oluşturulmasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile Bilirkişi Raporu'nun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu işlemle kurulan B/35 no.lu Çepni-Üniversite İstasyonu hattı ile, ulaşım hizmetinin sunumunda en ekonomik, mümkün olduğunca en fazla mesafede ve tek vasıtayla yerleşim içerisindeki bir noktadan diğer bir noktaya, kesintisiz erişim imkanının sunulduğu, ulaşımda bütüncül yaklaşım sergilenerek entegre ulaşım planlaması yapıldığı, hattın, değişen ve gelişen mahalli ihtiyaç ve şartlara göre kurulduğu, trafik ve yolcu yoğunluğu ve güvenliği bakımından sakıncalı olmadığı,

planlama ve şehircilik ilkelerine uygun olduğu, söz konusu hattın kurulmasına, güzergahta bulunan bölge insanının ihtiyacının bulunduğu, bölge insanının şehir merkezine toplu taşıma ile ulaşabilme imkanının olmadığı, kendi özel araçlarını kullanmak zorunda kaldıkları, hatların çakıştığı 4-5 km'lik kısmın, trafik ve yolcu yoğunluğu ve güvenliği bakımından sakıncalı olmadığı ve planlama ve şehircilik ilkelerine aykırılık oluşturmadığı, hat kurulmadan önce mevcut hatlar gözetilmek suretiyle ihtiyaç analizinin yapıldığı, güzergahta bulunan bölge halkının ulaşım ihtiyaçlarının olumlu yönde etkileneceği sonucuna varıldığından,

kamu yararı ve hizmet gerekleri amaçlarına uygun olduğu görülen dava konusu UKOME Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari … İdari Dava Dairesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile, mevzuat hükümleri uyarınca UKOME'nin Büyükşehir belediye başkanınca, belediyenin ulaşım ve yatırımlarla ilgili daire ve işletmeleriyle bağlı kuruluşlarından en az şube müdürü seviyesinde görevlendireceği en fazla on kişiden oluşacağı, BURULAŞ'ın ise 5393 sayılı Kanunun 70. maddesine göre kurulan bir şirket olduğu ve Bursa Büyükşehir Belediyesine ait

resmi internet sitesindeki Bursa Büyükşehir Belediyesi İdari Yapılanmasında da BURULAŞ'ın Belediyeye bağlı şirketler arasında sayıldığı, dolayısıyla BURULAŞ'ın mevzuatta sayılan UKOME toplantılarına katılacak kuruluşlar kapsamında olmadığı anlaşıldığından, BURULAŞ Genel Müdürünün UKOME'ye üye sıfatıyla katılımı ile tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile istinaf talebinin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 6. fıkrası ve 46. maddesi uyarınca kesin olarak karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından, anılan karar temyiz edilmiştir. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararıyla; dava konusu işlemin yeni bir toplu taşıma hattı oluşturularak güzergah belirlenmesine ilişkin olduğu, dolayısıyla kanunda belirlenen belli bir ticari faaliyetin engellenmesine ilişkin işlem niteliğinde olmadığı sonucuna varıldığından, bu işleme yönelik olarak açılan davada; Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile davalı idarenin temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 2577 sayılı Kanunun 46 maddesi (m) bendinde yer alan "düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa ve sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar" düzenlemesi kapsamında …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu belirtilerek temyizen bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davalı idarece tesis edilen işlemin birel nitelikte hat kurulmasına dair bir işlem olması sebebiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının kesin olduğu belirtilerek davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa

dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...

6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında bölge idare mahkemelerinin verdikleri kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği, (d) bendinde ise; belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştay'da, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceği kurala bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerinin tek hakim sınırı dışında kalan bütün kararlarına karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemesince istinaf incelemesi üzerine verilen kararlara karşı ise sadece 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde yer alan konular ile sınırlı olarak Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulabileceği, bölge idare mahkemelerince istinaf incelemesi üzerine verilen ve 46. madde kapsamı dışında olan kararların ise kesin olduğu görülmektedir.

Olayda, BURULAŞ Genel Müdürlüğü'nün .. tarih ve … sayılı yazısı ile D/1-B ve 24 no.lu hatlar ile Çepni-Üniversite İstasyonu arasında toplu taşıma hattı oluşturulmasının talep edildiği, UKOME Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile Alt Komisyon çalışmalarına devam edilmesine karar verildiği,

Alt Komisyonun, 24 no.lu hat ile Çepni-Üniversite İstasyonu hatlarının oluşturulmasının uygun olduğu hususunda görüş birliğine vardığı ve Alt Komisyon Raporu doğrultusunda alınan UKOME Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının, B/35 no.lu hattın Çepni-Üniversite İstasyonu güzergahında kararda belirtilen tarifeler ile oluşturulmasına ilişkin kısmının iptali istemiyle davanın açıldığı, iptali istenen Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararının genel bir niteliğe haiz olmadığından düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı ve 2577 sayılı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamına girmediği,

ayrıca dava konusu işlemin davacının ticari faaliyetini sonlandırmayacağı, bu suretle 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde düzenlenen "bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları" kapsamına girmeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, temyiz istemine esas teşkil eden kararın Bölge İdare Mahkemesinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 46. maddesine göre temyiz yolu açık olmayan "kesin" kararlarından olduğu anlaşıldığından temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmamaktadır.